Η απεμπλοκή από την τρόικα και οι πιέσεις των δανειστών

Κάποιοι το ονομάζουν προωθητικό συμβιβασμό, ορισμένοι έντιμη συμφωνία και οι πιο σκληροί μιλούν για κωλοτούμπα. Λέξη που πέραν της αισθητικής απώθησης που προκαλεί, απορρίπτεται κατηγορηματικά και από το Μέγαρο Μαξίμου.

Η αλήθεια είναι ότι από την προεκλογική ρητορική του Αλέξη Τσίπρα «ζητάμε εντολή διαπραγμάτευσης», ο Πρωθυπουργός αναγκάστηκε να μεταβάλει αρκετές φορές τη διαπραγματευτική γραμμή του, προσαρμοζόμενος εκ των πραγμάτων και στις απαιτήσεις των δανειστών. Συνιστά αυτό μετατόπιση από τις προεκλογικές του δεσμεύσεις; Η αξιωματική αντιπολίτευση φωνάζει πως «ναι» και η εσωκομματική μειοψηφία στον ΣΥΡΙΖΑ ζητεί συγγνώμη για υποσχέσεις που δόθηκαν προς τον ελληνικό λαό και δεν τηρήθηκαν. Το Μαξίμου, πάλι, προσπαθεί να ισορροπήσει τις εντυπώσεις σχολιάζοντας ότι απέσπασε τον κατάλληλο χρόνο ώστε να οδηγήσει σταδιακά τα πράγματα σε μια κατάσταση που θα επιτρέψει την εφαρμογή των προεκλογικών του δεσμεύσεων και δη του προγράμματος Θεσσαλονίκης.

Η αναφορά του Γιάννη Δραγασάκη σε εκβιασμούς που εκτοξεύτηκαν από τον άξονα Βερολίνου – Βρυξελλών «ή υπογράφετε Μνημόνιο ή χρεοκοπείτε» δεν έγινε για να δραματοποιήσει καταστάσεις. Ωστόσο αποσκοπούσε στο να πείσει την κοινωνία αλλά και το εσωκομματικό ακροατήριο ότι οι εταίροι δεν περίμεναν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με στρωμένα κόκκινα χαλιά στον μακρύ δρόμο της διαπραγμάτευσης.

Η ΕΜΠΛΟΚΗ. Το απόγευμα της 20ής Φεβρουαρίου, λίγο προτού συνεδριάσει το κρίσιμο Eurogroup και στο διάστημα που ο Γερούν Ντεϊσελμπλούμ μπαινόβγαινε από δωμάτιο σε δωμάτιο για να κάνει τον ενδιάμεσο μηνυμάτων ανάμεσα στους Σόιμπλε και Βαρουφάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου είχε σημάνει συναγερμός. Οι πληροφορίες που δεν διαψεύστηκαν, αντιθέτως επιβεβαιώθηκαν από την τελευταία συνέντευξη του επικεφαλής του Eurogroup στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», έκαναν λόγο για εμπλοκή. Μάλιστα κυβερνητικοί παράγοντες άφηναν να εννοηθεί ότι ο Μάριο Ντράγκι έστειλε μήνυμα στον Αλέξη Τσίπρα πως αν δεν επέλθει συμφωνία οι τράπεζες δεν θα άνοιγαν την επόμενη Τρίτη (μεσολαβούσε Καθαρή Δευτέρα). Δεν έχει επιβεβαιωθεί αν ο ίδιος ο πρόεδρος της ΕΚΤ τηλεφώνησε στο Μαξίμου. Βέβαιο όμως είναι ότι εκείνη την ημέρα ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας συνομίλησε αρκετές φορές με τον Γιάννη Δραγασάκη για να του μεταφέρει το κλίμα από τη Φρανκφούρτη. Οπως επίσης ότι προτού ανακοινωθεί η συμφωνία στο Eurogroup o Aλέξης Τσίπρας επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ για να του ζητήσει έκτακτη Σύνοδο Κορυφής για την Κυριακή, ώστε να μπλοκαριστούν οι εξελίξεις προτού ανοίξουν οι τράπεζες και οι αγορές. Τότε ο Τουσκ απάντησε με κάτι δικαιολογίες πως δεν προλαβαίνει αλλά «να το δούμε από βδομάδα» και στο μεταξύ κατόπιν επίμονων τηλεφωνημάτων του Ντεϊσελμπλούμ προσωπικά στον Αλέξη Τσίπρα επετεύχθη η μεταβατική συμφωνία. Εκείνες τις κρίσιμες ώρες αναπτύχθηκε ως σκέψη και το σενάριο των εκλογών μπροστά στο ενδεχόμενο ναυαγίου.

Είναι γεγονός ότι ο Αλέξης Τσίπρας επέδειξε ευελιξία στον τρόπο χειρισμού κρίσιμων καταστάσεων. Αίτημα συνάντησης με τη γερμανίδα καγκελάριο δεν κατέθεσε, αλλά μία ημέρα πριν από το Eurogroup αναγκάστηκε με δική του πρωτοβουλία να συνομιλήσει μαζί της για περίπου 40 λεπτά προκειμένου να βρεθεί κοινός τόπος που θα οδηγούσε σε συμφωνία. Ομοίως διαπιστώνοντας ότι ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήταν στα κάγκελα με την περίφημη γελοιογραφία της «Αυγής» και τους ναζί αναγκάστηκε απευθυνόμενος στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ να πάρει αποστάσεις από το περιεχόμενό της και να διευκρινίσει ότι δεν εκφράζει τον ίδιο. Ωστόσο συνολικότερα ως Πρωθυπουργός ο Τσίπρας από τη φρασεολογία περί «επιθετικής διαπραγμάτευσης» πέρασε σταδιακά σε μια λεκτική μετάβαση στον ρεαλισμό. Στο διάγγελμά του αμέσως μετά την επίτευξη της συμφωνίας μίλησε για «σημαντική διαπραγματευτική επιτυχία», για να επισημάνει ωστόσο ότι οι πραγματικές δυσκολίες είναι μπροστά. Επομένως, τίποτα δεν τελείωσε.

Ο Αλέξης Τσίπρας κινείται εκ των πραγμάτων ανάμεσα σε δύο κόσμους. Εκείνον που απαρτίζεται από τους πολίτες στο εσωτερικό που διψούν για απεμπλοκή από τα Μνημόνια και τις επάρατες τρόικες και τον άλλον, με τους δανειστές στο εξωτερικό που διψούν για μεταρρυθμίσεις (με αποτέλεσμα) και προτιμούν να διατηρούν τη χώρα διασωληνωμένη στην Εντατική, παρά να της κάνουν ανάνηψη.

Υπακούοντας τη λαϊκή εντολή ο Πρωθυπουργός προτίμησε να υποστεί την εντονότατη κριτική της αντιπολίτευσης για την επιλογή του να μη φέρει προς ψήφιση στη Βουλή τη νέα συμφωνία, παρά να κατηγορηθεί ότι υπέγραψε την παράταση του Μνημονίου. Και από την άλλη, για να ικανοποιήσει τους δανειστές ώστε να σταματήσουν την πρόκληση ασφυξίας δέχτηκε να συνομιλεί με τον Ντεϊσελμπλούμ όταν εκείνος παρακάμπτει επιδεικτικά τον Βαρουφάκη και να επιτρέπει στο Eurogroup να επιστρέφει ως «μη αποδεκτές» τις προτάσεις που αποστέλλει η ελληνική πλευρά ως προς το πρόγραμμα των μεταρρυθμίσεων.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΣΑΦΕΙΑ. Ισορροπία τρόμου ανάμεσα στη δημιουργική ασάφεια των διατυπώσεων και στην πιεστική επιμονή των εταίρων για δραστικά μέτρα. Πάντως, ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να επαίρεται ότι σε σχέση με το κλίμα της προεκλογικής περιόδου, τα σενάρια περί Grexit έχουν περιοριστεί και ότι ακόμη αντέχει στη μάχη για το αν τα τεχνικά κλιμάκια της τρόικας ή των θεσμών θα επιστρέψουν ή όχι στην Αθήνα.