Οι «παππούδες» της τρομοκρατίας και τα παρακλάδια τους

Ο τροφοδότης, η μήτρα της εγχώριας τρομοκρατίας, η μαζικότερη οργάνωση που σημάδεψε τον χώρο ήταν ο ΕΛΑ. Υπήρξε το χωνευτήρι και από τις διασπάσεις του ξεπήδησαν πρόσωπα που καθόρισαν τις εξελίξεις στο «ανταρτικό πόλεων».

Ο ΕΛΑ ήταν αναμφισβήτητα η πηγή, για την οποία λίγα έχουν γίνει επί της ουσίας γνωστά, αν και αποτελεί τον πρώτο και βασικό κρίκο της αλυσίδας.

Ελάχιστα επίσης έχουν γίνει γνωστά για την πρώτη γενιά τόσο του ΕΛΑ όσο και κυρίως της 17 Νοέμβρη, για τους «παππούδες» της τρομοκρατίας όπως έχουν χαρακτηριστεί. Εκτός από πρόσωπα, αποτυπώματα που εντοπίστηκαν σύμφωνα με την Αστυνομία και έμειναν «ορφανά», ασάφεια καλύπτει ακόμη και τις σχέσεις μεταξύ των μελών των δύο οργανώσεων.

Κενά υπάρχουν και στην κατανομή των ρόλων, καθώς πουθενά δεν στοιχειοθετείται ο ρόλος των «στρατολόγων» που προσέγγιζαν και ενέτασσαν στις τάξεις τους νέα πρόσωπα.

Αν και κυρίαρχη εκδοχή, όπως έχει εκφραστεί κατά καιρούς στην Αντιτρομοκρατική, αποτελεί η άποψη των συγκοινωνούντων δοχείων, κάτι τέτοιο δεν έχει στοιχειοθετηθεί.

Ιδρυτικό στέλεχος του ΕΛΑ, όπως έχει αποδεχθεί και η ίδια η οργάνωση, ήταν ο Χρήστος Κασσίμης ο οποίος σκοτώθηκε σε συμπλοκή με αστυνομικούς κατά τη διάρκεια βομβιστικής επιχείρησης στις εγκαταστάσεις της AEG, στις 20 Οκτωβρίου του 1977. Στην ίδια επιχείρηση φέρεται ότι συμμετείχε ένας νεαρός, ο Χρήστος Τσουτσουβής, ο οποίος θα παίξει αργότερα σημαντικότατο ρόλο στις εξελίξεις. Η κύρια διαφοροποίηση ανάμεσα στις πρώτες γενιές του ΕΛΑ και της 17 Νοέμβρη αφορούσε τον τρόπο δράσης. Ο ΕΛΑ χρησιμοποιούσε βόμβες ενώ η 17 Νοέμβρη προσωποποιούσε τον στόχο προχωρώντας σε δολοφονίες.

Στη δολοφονία του αρχιβασανιστή της χούντας Π. Μπάμπαλη, την οποία τελικά αποδέχθηκε χρόνια αργότερα ο ΕΛΑ, χρησιμοποίησε την επωνυμία Ιούνης 78. Ηταν μια οργάνωση «μιας χρήσης» από στελέχη του, που στήθηκε για τη συγκεκριμένη επίθεση. Υπήρξαν όμως και άλλες που φέρεται ότι είχαν στενές σχέσεις με την μητρική όπως:

n ΕΟ Οκτώβρης 80. Μια οργάνωση που όπως φαίνεται αποτελούσε παρακλάδι του ΕΛΑ έδρασε την περίοδο 1980-1981 και προχώρησε σε τουλάχιστον έξι βομβιστικές επιθέσεις, ανάμεσά τους και στα δύο πολυκαταστήματα Μινιόν και Κατράντζος που προκάλεσαν διαφωνίες και ζυμώσεις.

n Επαναστατική Ομάδα Διεθνιστικής Αλληλεγγύης Χρήστος Κασσίμης. Εμφανίστηκε την περίοδο 1977-1985 με βομβιστικές επιθέσεις μικρής ισχύος και θεωρείται ότι είχε πολύ στενές σχέσεις με τον ΕΛΑ.

Κομβικό σημείο για τις εξελίξεις αποτελεί η μεγάλη διάσπαση του ΕΛΑ στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Κυρίαρχο πρόσωπο ο φοιτητής σε Πανεπιστήμιο του Γκρατς της Αυστρίας Χρήστος Τσουτσουβής. Θιασώτης των δολοφονικών επιθέσεων, αποχωρεί από τον ΕΛΑ και δημιουργεί την Αντικρατική Πάλη, παίρνοντας μαζί του πρόσωπα και οπλισμό.

Το 45άρι. Ο κύκλος αίματος άνοιξε με 45άρι τον Απρίλιο του 1985 και τη δολοφονία του εισαγγελέα Γεώργιου Θεοφανόπουλου. Ακολούθησε η δολοφονία δύο συνοδών χρηματαποστολής του σουπερμάρκετ Σκλαβενίτης. Το τέλος τόσο της οργάνωσης όσο και του Χρήστου Τσουτσουβή ήρθε στις 15 Μαΐου 1985 σε αιματηρή συμπλοκή με αστυνομικούς στην περιοχή του Γκύζη. Αναπάντητο παραμένει το ερώτημα για τον αριθμό των μελών που συγκροτούσαν τη συγκεκριμένη οργάνωση καθώς και ποια ήταν η μετέπειτα πορεία τους.

Ακολούθησαν οργανώσεις όπως η 1η Μάη. Εμφανίστηκε ξαφνικά τον Ιούνιο του 1987 με την ένοπλη δολοφονική απόπειρα με στόχο τον τότε πρόεδρο της ΓΣΕΕ Γ. Ραυτόπουλο. Ακολουθεί η δολοφονία του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Θεόδωρου Βερνάρδου. Η προέλευση της οργάνωσης και τα πρόσωπα που μετείχαν παραμένουν άγνωστα στο σκοτεινό πεδίο της τρομοκρατίας.

Στο μεταξύ έντονες ζυμώσεις και ανακατατάξεις σημειώνονται και στον κύριο κορμό της μητρικής οργάνωσης ΕΛΑ. Στελέχη της πρώτης γενιάς φαίνεται να αποχωρούν και παραμένουν οι πιο σκληροί. Το 1990 η 1η Μάη συνεργάζεται με τον ΕΛΑ και ακολουθεί σειρά βομβιστικών επιθέσεων, ανάμεσά τους αυτή σε λεωφορείο της Αστυνομίας στον Περισσό που είχε ως αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατο του αστυνομικού υποδιευθυντή Απόστολου Βέλιου, το 1994.

Το τέλος. Το 1995 με προκήρυξη ο ΕΛΑ αναγγέλλει επισήμως την αναστολή της δράσης του. Είναι χαρακτηριστικό ότι η απόσυρση τότε δεν ήρθε με εξάρθρωση αλλά με πολιτική απόφαση της ίδιας της οργάνωσης.

Η Επαναστατική Αλληλεγγύη εμφανίστηκε στην ταραγμένη περίοδο των ανακατατάξεων στις οργανώσεις. Η μία και μοναδική ενέργεια που ανέλαβε ήταν η δολοφονία του ψυχίατρου Μάριου Μαράτου τον Φεβρουάριο του 1990. Η υπόθεση έμεινε στα ανεξιχνίαστα της τρομοκρατίας και οι δράστες παραμένουν άγνωστοι.