Οι χαμένοι κρίκοι στη μακρά αλυσίδα της τρομοκρατίας
Ιούλιος 2010. Αστυνομικοί ερευνούν έξω από το σπίτι του δημοσιογράφου Σωκράτη Γκιόλια, μετά τη δολοφονία του από τη Σέχτα Επαναστατών
«Το λάβαρο της 17 Νοέμβρη έπεσε» έλεγαν σε πανηγυρικό τόνο αξιωματικοί και στελέχη του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη λίγο μετά τις εφόδους στις γιάφκες των οδών Πάτμου και Δαμάρεως, υπονοώντας ότι ο αιματηρός κύκλος της τρομοκρατίας στην Ελλάδα είχε κλείσει. Αλλοι έσπευσαν να υιοθετήσουν ευθέως αυτή την άποψη. Οι εξελίξεις όμως δικαιώνουν τις πιο ψύχραιμες φωνές: «Θα ήταν αφελές να πιστεύουμε ότι η τρομοκρατία δεν θα απασχολήσει ξανά τη χώρα μας. Τα πρόσωπα που διαφεύγουν, οι άλλες οργανώσεις που έδρασαν, είναι πλευρές με τις οποίες θα ασχοληθούμε συστηματικά στο άμεσο μέλλον».
Συμβολικά ένα από τα ιστορικά 45άρια της 17 Νοέμβρη, η πρώτη γραφομηχανή των προκηρύξεων και η σφραγίδα – ταυτότητα με το κόκκινο αστέρι δεν έχουν βρεθεί ακόμα. Το επικρατέστερο σενάριο είναι να παραδόθηκαν σε ασφαλή χέρια προσώπων που δεν άγγιξε η έρευνα, ένα «τρίτο κλιμάκιο», και ίσως στόχος είναι να παραδοθούν σε άλλες γενιές όταν ωριμάσουν οι συνθήκες. Τόσο τα πρόσωπα όσο και τα σύμβολα είναι χαμένοι κρίκοι στη μακρά αλυσίδα της τρομοκρατίας στην Ελλάδα.
Η σύλληψη του 39χρονου στο Γαλάτσι, ο οποίος κατά την αστυνομία έχει παρελθόν στην τρομοκρατία αλλά είχε καταφέρει να μείνει ανέγγιχτος από την έρευνα, φέρνει στην επιφάνεια ολόκληρη τρομοκρατική δεξαμενή που ποτέ δεν πλησίασαν οι διωκτικές Αρχές. Το προφίλ του συγκεκριμένου προσώπου που κρίθηκε προφυλακιστέος παραπέμπει σε όσους συγκρότησαν δεκάδες μεγαλύτερες ή μικρότερες τρομοκρατικές ομάδες κατά το παρελθόν, οι οποίες έδρασαν και σίγησαν, αλλά ουδέποτε εξαρθρώθηκαν. Αυτοί οι χαμένοι κρίκοι της τρομοκρατίας εκτιμάται ότι αποτελούν πρόπλασμα για τη συγκρότηση και διαμόρφωση των επόμενων γενιών, στην ακόμα πιο σκληρή, βίαιη και πολυάριθμη μορφή που πήρε η νεοτρομοκρατία με μπαράζ βομβιστικών και δολοφονικών επιθέσεων. Οι οργανώσεις της νεοτρομοκρατίας έχουν δεχθεί πλήγματα από την Αστυνομία: τόσο ο Επαναστατικός Αγώνας όσο και η Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς. Ανέγγιχτη έως τώρα είναι η Σέχτα Επαναστατών, που σε μικρό διάστημα την περίοδο 2009-2010 σκότωσε δύο ανθρώπους. Τις τελευταίες ημέρες εκφράζεται αισιοδοξία ότι ίσως έχει βρεθεί η άκρη που θα οδηγήσει στα πρόσωπα που την αποτελούν.
Εφησυχασμός. Η γενική αντίληψη μετά το καλοκαίρι της 17 Νοέμβρη και την εξάρθρωση του ΕΛΑ (που είχε σιγήσει όμως ήδη από το 1995) στη συνέχεια, ήταν ότι τουλάχιστον ο επιχειρησιακός βραχίονας των οργανώσεων βρισκόταν στη φυλακή. Η Αστυνομία επικεντρώνοντας σε αυτή την εικόνα έχασε τις λεπτομέρειες, οι οποίες όπως όλα δείχνουν έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των επόμενων γενιών.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα επικράτησε εφησυχασμός, η έρευνα δεν προχώρησε σε βάθος ως προς τις δομές και τα χαρακτηριστικά των τρομοκρατικών οργανώσεων, ενώ τα αρχικά σημάδια για τη συγκρότηση νέων οργανώσεων που είχαν αρχίσει να κάνουν τα πρώτα δειλά βήματα στη μετά 17 Νοέμβρη και ΕΛΑ εποχή υποβαθμίστηκαν.
Οι πόρτες της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας, όπως φάνηκε από τις εξελίξεις, το διάστημα του «μεσοπολέμου» έκλεισαν αφήνοντας απέξω πολλά και σημαντικά πρόσωπα, ενώ παρέμειναν σοβαρά κενά στο παζλ της τρομοκρατίας.
Οταν άρχισε να σκληραίνει το νέο μέτωπο της τρομοκρατίας, τότε οι αρμόδιοι αναζήτησαν γέφυρες με το παρελθόν από παλιά πρόσωπα που θα μπορούσαν να στρατολογήσουν, να εκπαιδεύσουν, ακόμα και να καθοδηγήσουν τις επόμενες γενιές. Πρόσωπα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν το νέο διευθυντήριο, το οποίο θα δίνει κατευθύνσεις και θα παρεμβαίνει στον συντονισμό της τρομοκρατικής δράσης.
«Τίποτα δεν γίνεται τυχαία. Το κλειδί ίσως να βρίσκεται στην επιστροφή στο παρελθόν. Στις οργανώσεις – δορυφόρους του παρελθόντος που τότε δόθηκε η εντύπωση ότι σίγησαν ή αποσύρθηκαν. Τα πρόσωπα όμως που τις στελέχωναν έμειναν και φαίνεται ότι συνέχισαν, ίσως με άλλο ρόλο πλέον, τη δράση» επιμένει αξιωματικός που έχει χειριστεί θέματα τρομοκρατίας.
Γνωρίζοντας πολύ καλά τους κανόνες παρανομίας τα πρόσωπα αυτά κατάφεραν να μείνουν ανέγγιχτα ή να μη στοιχειοθετηθούν επαρκή στοιχεία εις βάρος τους σε όλα τα μπαράζ των συλλήψεων.
Οι δορυφόροι. Το πιο σημαντικό κεφάλαιο που έμεινε στη σκιά της έρευνας ήταν οι οργανώσεις που έδρασαν δορυφορικά την κρίσιμη εικοσαετία παράλληλα με τις δύο κεντρικές οργανώσεις 17 Νοέμβρη και ΕΛΑ. Οργανώσεις μικρότερου σχετικά βεληνεκούς, κάποιες «χτύπησαν» μόνο μία φορά, άλλες έκαναν δεκάδες επιθέσεις βομβιστικές ακόμα και δολοφονίες από το 1974 μέχρι την εξάρθρωση των δύο μεγάλων οργανώσεων, αλλά τα πρόσωπα που τις στελέχωσαν παραμένουν άγνωστα. Κυριότερες από αυτές θεωρούνται, για διαφορετικούς λόγους, οι οργανώσεις: 1η Μάη, Ιούνης 78, ΕΟ Οκτώβρης 80, Αντικρατική Πάλη, Επαναστατική Αλληλεγγύη, Μαχόμενος Αντάρτικος Σχηματισμός, Επαναστατικοί Πυρήνες και Κόκκινη Γραμμή.
Κάποιες από τις οργανώσεις αυτές είναι αποτέλεσμα εσωτερικών ζυμώσεων και διασπάσεων των δύο κεντρικών οργανώσεων ή έβαλαν άλλη ταμπέλα – επωνυμία για την πραγματοποίηση συγκεκριμένων επιθέσεων. Ωστόσο, παραμένει ένας μεγάλος χώρος από τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο ανεξερεύνητος και αχαρτογράφητος.