Υπό την επήρεια του Πίντσον

Υπάρχει μια σκηνή στο «V.», στο πρώτο μυθιστόρημα που ο Τόμας Πίντσον κυκλοφόρησε σε ηλικία 26 ετών, στο οποίο η ηρωίδα με το όνομα Εσθερ αποκτά με τη βοήθεια πλαστικής εγχείρησης καινούργια μύτη: αφού πρώτα συνομιλεί με τον γιατρό (σαν να περίμενε τη γέννησή της, συζητώντας με τον Θεό σε ήρεμο, επαγγελματικό τόνο, για το πώς ακριβώς θα ήθελε να έρθει στον κόσμο), η γυναίκα ξαπλώνει σε κάτι σαν οδοντιατρική καρέκλα και τα όσα ακολουθούν περιλαμβάνουν τόσες λεπτομέρειες για χόνδρους, μεμβράνες ή πριονισμούς οστών, που αισθάνεται κανείς ότι υπομένει την εγχείρηση ο ίδιος. Είναι μια σκηνή που μάλλον αγαπήθηκε αρκούντως από το βρετανικό συγκρότημα Soft Machine, γι’  αυτό και μια συστάδα τραγουδιών στο άλμπουμ τους «Vol. Two», περίπλοκο και εγκεφαλικό όσο κάθε άλλη δουλειά τους, την ονόμασαν «Esther’s nose job».   Ούτε οι Βρετανοί φυσικά ούτε η τέχνη τους κρατούν την αποκλειστικότητα της αναφοράς σε ένα μυθιστόρημα με την καλειδοσκοπική φαντασία του αμερικανού συγγραφέα. Σταχυολογώντας και μένοντας στο «V.», ο πρωταγωνιστής του κόμικ «V for Vendetta» των Αλαν Μουρ και Ντέιβιντ Λόιντ εμφανίζεται κάποια στιγμή να το διαβάζει. Το ίδιο κάνει και ο χαρακτήρας Ρίτσαρντ Κατζ στην «Ελευθερία» του Τζόναθαν Φράνζεν, σε αντίθεση με τον Τομ Γιορκ των Radiohead που το έχει κιόλας τελειώσει, γι’ αυτό και οι στίχοι του τραγουδιού «Scatterbrain» αναφέρονται σε ένα σημείο του όπου οι άνθρωποι έχουν σιχαθεί ταυτόχρονα τις ειδήσεις κάθε είδους. Μέχρι και η μπάντα Benny Profane έδρασε στο Λίβερπουλ κάπου στα τέλη της δεκαετίας του 1980 παίρνοντας το όνομα από τον ρέμπελο ναύτη του «V.».

Μουσική και ζωγραφική
Ο κατάλογος μπορεί να γίνει χαοτικός, η καταλληλότερη λέξη όμως ίσως είναι η εντροπία: ο Πίντσον εφαρμόζει τη λογοτεχνική της εκδοχή στα έργα του, αναμειγνύοντας μεταξύ άλλων τόνους ποπ κουλτούρας και υψηλής τέχνης, καταργώντας την ψηλομύτικη μεταξύ τους διάκριση – δεν είναι παράξενο επομένως που κι αυτές συνδιαλέγονται μαζί του. Το magnum opus του, «Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας», με πρωταγωνιστή έναν αμερικανό υπολοχαγό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που έχει στύση κάθε φορά που μια ρουκέτα V-2 ίπταται πάνω από το Λονδίνο, έχει γίνει τραγούδι από τους indie Βρετανούς Klaxons, άλμπουμ από τη γυμνάστρια της ποπ Pat Benatar, ενώ η επίδρασή του είναι ορατή και στο «Whip It» των Devo. Ο Νεοϋορκέζος Ζακ Σμιθ φιλοτέχνησε 760 ζωγραφιές για καθεμία από τις σελίδες του και η Λόρι Αντερσον έγραψε το «Gravity’s Angel». Οταν όμως κάποτε κατάφερε να ζητήσει από τον Πίντσον να μεταφέρει το για πολλούς οριστικό τού μεταμοντερνισμού μυθιστόρημα σε όπερα, εκείνος απάντησε ναι υπό τον όρο να χρησιμοποιηθεί μόνο μπάντζο.

Χώρια που όλα αυτά ίσως έχουν κι άλλη εξήγηση: όπως σωστά έχει γραφτεί, την ίδια περίοδο που ο Φιλ Σπέκτορ εφεύρισκε την τεχνική «wall οf sound», o Πίντσον έχτιζε έναν «τοίχο πρόζας», χρησιμοποιώντας ως υλικά θραύσματα της καθημερινότητας και δίνοντας ένα σωρό ιδέες σε διάφορους δημιουργούς. Για να μην αδικήσουμε λ.χ. και τη μικρούλα «Συλλογή των 49 στο σφυρί», η εταιρεία Yoyodyne εμφανίζεται να κατασκευάζει διαστημόπλοια στο Σύμπαν του «Σταρ Τρεκ». Στην τηλεοπτική σειρά «Mad Men», ο χαρακτήρας Πίτερ Κάμπελ εμφανίζεται να διαβάζει το βιβλίο στην πέμπτη σεζόν, ο ίδιος ο Πίντσον πάντως ίσως και να μην ενδιαφέρεται και πολύ για όλα αυτά. Εκτός και αν ενδιαφέρεται: παρά την παροιμιώδη επιθυμία του για απομόνωση από τη δημοσιότητα, το 2004 εμφανίστηκε στους «Simpsons» φορώντας χαρτοσακούλα στο κεφάλι. Οπως διαδόθηκε στη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας «Εμφυτο ελάττωμα» του Πολ Τόμας Αντερσον που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του, ο συγγραφέας έκανε ένα καμεό στο φιλμ, στα πρότυπα του Χίτσκοκ. Κάποιοι που το είδαν πιστεύουν ότι τον εντόπισαν. Κάποιοι άλλοι επιμένουν πως, όχι, δεν είναι αυτός.