Το σκάνδαλο στην κορυφή της HSBC

^«Ντροπή»: αυτή τη λέξη χρησιμοποίησε χθες ο γενικός διευθυντής της HSBC, Στιούαρτ Γκάλιβερ, προκειμένου να περιγράψει τα συναισθήματα της διοίκησης της τράπεζας για τις δραστηριότητές της στην Ελβετία την περίοδο 2006-2007 – το διαβόητο πια σκάνδαλο SwissLeaks, δηλαδή τις «διακριτικές» υπηρεσίες που παρείχε η τράπεζα στους πελάτες της, ανάμεσά τους αθλητές, ηθοποιοί του Χόλιγουντ, γαλαζοαίματοι αλλά και εγκληματίες, βοηθώντας τους να φοροδιαφεύγουν. Ο Γκάλιβερ επέμεινε πάντως πως πρόκειται για ένα «περασμένο» πρόβλημα. Αλλά η «Guardian» είχε κάνει νωρίτερα, με την ευκαιρία της ανακοίνωσης των ετήσιων αποτελεσμάτων της HSBC, ακόμη μία αποκάλυψη: ότι διέθετε και ο ίδιος μυστικό λογαριασμό στην Ελβετία, από τον οποίο είχαν περάσει το 2007 σχεδόν επτά εκατ. ευρώ.

Το σκάνδαλο SwissLeaks που έφερε στο φως η Διεθνής Σύμπραξη Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) αγγίζει πλέον απευθείας την κεφαλή της HSBC. Οπως αποκαλύφθηκε, το όνομα του Στιούαρτ Γκάλιβερ, γενικού διευθυντή της τράπεζας από το 2011, συμπεριλαμβάνεται στη λίστα την οποία παρέδωσε ο Ερβέ Φαλσιανί στις γαλλικές Αρχές. Ο Γκάλιβερ ήταν δικαιούχος ενός λογαριασμού στην ελβετική θυγατρική της HSBC στο όνομα της Worcester Equities, μιας επιχείρησης εγγεγραμμένης στον Παναμά. Το 2007, ο λογαριασμός αυτός περιελάμβανε 7,6 εκατ. δολάρια, 6,7 εκατ. ευρώ.

Οι εξηγήσεις που έδωσε ο Γκάλιβερ έχουν ως εξής: άνοιξε τον λογαριασμό αυτό το 1998, όταν ζούσε και εργαζόταν για την HSBC στο Χονγκ Κονγκ, προκειμένου να καταθέτει εκεί τα μπόνους που εισέπραττε. Διότι το σύστημα πληροφορικής της HSBC στο Χονγκ Κονγκ επέτρεπε στους συναδέλφους του να πληροφορούνται το ύψος των μπόνους του. Κατέφυγε λοιπόν σε αυτό το περίεργο νομικό τέχνασμα προκειμένου να τα διατηρήσει μυστικά, όχι για να φοροδιαφύγει. Ο Γκάλιβερ επέμεινε πως είχε δηλώσει ως όφειλε τα χρήματα αυτά στην εφορία του Χονγκ Κονγκ. Οπως επίσης ότι, μετά την επιστροφή του στη Βρετανία, το 2003, φορολογείται από τη βρετανική εφορία στο σύνολο των εισοδημάτων του σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου του λογαριασμού αυτού. «Πληρώνω βρετανικούς φόρους στο σύνολο των παγκόσμιων εισοδημάτων μου (…) και δεν πιστεύω ότι έχει επηρεαστεί κατ’ ουδένα τρόπο η ικανότητά μου να ηγούμαι του ομίλου» δήλωσε συγκεκριμένα.

Οπως επισήμαινε ωστόσο χθες η «Monde», ο Γκάλιβερ δεν εξήγησε τον λόγο για τον οποίο χρησιμοποίησε μια παναμαϊκή εταιρεία. «Επιπλέον», σημείωνε η γαλλική εφημερίδα, «η όλη υπόθεση αποκαλύπτει την περίεργη φορολογική κατάστασή του. Παρότι κατοικεί πλέον στο Λονδίνο, ο γενικός διευθυντής της HSBC παραμένει φορολογικός κάτοικος του Χονγκ Κονγκ. Στο Λονδίνο είναι επισήμως “μη κάτοικος”, ένα καθεστώς που επιτρέπεται στη Βρετανία και εκτιμάται ιδιαίτερα από τους εκατομμυριούχους, καθώς τους επιτρέπει να μην πληρώνουν φόρους για εισοδήματα εκτός της χώρας».

Οι εξηγήσεις που έδωσε, επισήμανε από την πλευρά της η «Les Echos», δεν ήταν αρκετές ώστε να κατασιγάσουν την πολεμική όσον αφορά τις απολαβές των διευθυντικών στελεχών της HSBC. Ο Γκάλιβερ εισέπραξε το 2014 συνολικά 7,6 εκατ. στερλίνες, 10,3 εκατ. ευρώ, ποσό κατά 5% μικρότερο σε σύγκριση με του 2013, «παρ’ όλα αυτά, τεράστιο σε σύγκριση με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η τράπεζα».

Αποσύρουν τις διαφημίσεις τους από τις «εχθρικές» εφημερίδες
Μέχρι χθες ήταν μια εικασία, ο Στιούαρτ Γκάλιβερ την επιβεβαίωσε: η HSBC αποσύρει κάθε διαφήμιση από τις εφημερίδες που εμφανίζονται «εχθρικές» απέναντί της, δημοσιεύουν δηλαδή «εχθρικά άρθρα» με θέμα το SwissLeaks. Οπως εξήγησε ο Γκάλιβερ, η τράπεζά του «καταφεύγει στη διαφήμιση προκειμένου να πουλήσει περισσότερα τραπεζικά προϊόντα», κατά συνέπεια «δεν έχει κανένα νόημα να βάλεις μια διαφήμιση δίπλα σε μια εχθρική δημοσιογραφική κάλυψη. Αυτές οι διαφημιστικές δαπάνες δεν θα μας αποφέρουν τίποτε». Για «κοινή λογική» και «απλές μπίζνες» μίλησε ο γενικός διευθυντής της HSBC αρνούμενος κάθε προσπάθεια επηρεασμού του Τύπου.

Μείωση κερδών κατά 17%
Μαύρη μέρα ήταν η χθεσινή για την HSBC. Οχι μόνο λόγω των νέων αποκαλύψεων, αλλά διότι η τράπεζα ανακοίνωσε για το 2014 μείωση των προ φόρων κερδών της κατά 17%, στα 18,7 δισ. δολάρια. Ηταν αποτέλεσμα των πολλαπλών σκανδάλων που την έπληξαν και των προστίμων που αναγκάστηκε να καταβάλει. Και είχε ως συνέπεια να καταγράψει η μετοχή της πτώση μεγαλύτερη του 5%.