Ωτοβλεψίες

Την περιοδεία μην την κλαις ­– να την, πετιέται
Ο Γιάννης Μπέζος, κάτοχος του αρνητικού ρεκόρ προσέλευσης στην καλοκαιρινή περιοδεία του με τα «Παντρολογήματα» του Νικολάι Γκόγκολ, για τις επιδαύριες «Εκκλησιάζουσές» του: «Δεν με ενδιαφέρει το κοινό της Επιδαύρου, αλλά να πάει η παράσταση σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Αυτό το κοινό με ενδιαφέρει».

Ανοίγεις την πόρτα. Και βρίσκεσαι μπροστά σε μια δεκάλεπτη παράσταση. Με άξονα τους ενοίκους του διαμερίσματος και τις ιστορίες που έχουν να πουν. Ιστορίες κρίσης ή ιστορίες χαράς. Παράξενες ή απρόσμενες. Ιδωμένες μέσα από ένα μίνι θεατρικό δρώμενο. Ή χορευτικό. Ή σε ένα δεκάλεπτο φιλμάκι. Ή μέσα από μια εικαστική εγκατάσταση. Σε δύο περιοχές της Αθήνας, στον άξονα Μεταξουργείο – Παγκράτι, με έναν χάρτη στο χέρι για να βρίσκει ο θεατής τα διαμερίσματα με τις μικρές ιστορίες που συνθέτουν το παζλ. Εικόνες από το μέλλον; Ναι, και συγκεκριμένα από το τετραήμερο 21-24 Μαΐου, με αυτουργό τον δραστήριο, νεότατο και γεννημένο στο Βούπερταλ Πρόδρομο Τσινικόρη και «παραγωγό» του πρωτότυπου για τα ελληνικά δεδομένα – όχι όμως και για τα γερμανικά, χάρη στον πρωτοπόρο του προγράμματος Appartment X Ματίας Λίλενταλ – τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Που δίνει χώρο και ώθηση στον Τσινικόρη, όπως και το 2013, μαζί με τον επίσης γερμανογεννημένο Ανέστη Αζά με το «Should I stay or should I go?», να χαράξει επί χάρτου (της Τέχνης) αυτή την ανθρωποκεντρική «γεωγραφία». Οχι ότι οι Τσινικόρης και Αζάς (που είχε πλάσει και το ανθρωποντοκιμαντέρ «Επίδαυρος» το 2012 με μαρτυρίες κατοίκων του Λυγουριού και της Παλαιάς Επιδαύρου για το Φεστιβάλ) δεν θα επιστρέψουν στη Γερμανία κατά το φθινόπωρο για να στήσουν μια παράσταση με άξονα τα ερωτήματα των μεταναστών. Οπως και το 2013 στη Στέγη που είχαν την υποστήριξη του θεάτρου Ballhaus Naunystrasse, με επόπτη τον τουρκικής καταγωγής και αγαπημένο των εγχώριων σινεφίλ κινηματογραφιστή Φατίχ Ακίν.

Τροχόσπιτα αστέγων. Ο Πρόδρομος Τσινικόρης όμως έχει στο ενδιάμεσο και μια άλλη πρόταση, που θα υλοποιηθεί στο Τροχόσπιτο του Φεστιβάλ Αθηνών κατά τα μέσα Ιουλίου. Ενα θεατρικό δρώμενο με άξονα τις μαρτυρίες αστέγων της Αθήνας. Κάποιους από τους οποίους συνάντησε το Σάββατο στην καθιερωμένη πρωινή περιήγηση από το δυναμικό έντυπο «Σχεδία» που μοιράζεται ως γνωστόν – δεν μπορεί, θα τους έχετε συναντήσει – από αστέγους σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Εκεί συνάντησε δύο άστεγους «ξεναγούς» (στους βασικούς τόπους αστέγων της Αθήνας, στα κέντρα φιλοξενίας, στα συσσίτια κ.λπ.) που μάλιστα μετέχουν σε θεατρική ομάδα. Και τους άκουσε να μιλούν για τη δική τους ζωή – πρώτη ύλη για την καλοκαιρινή βιωματική παράστασή του «Στη μέση του δρόμου». Οπως θα ακούσει και άλλους πολλούς. Για την ιστορία: ανάμεσα στους ξεναγούμενους του Σαββάτου ήταν δημοσιογράφος του Bloomberg, δύο γερμανίδες σπουδάστριες και τρεις φοιτητές στο Νομικό Τμήμα που ετοιμάζουν εργασία για τους αστέγους. Οσο για τον Ανέστη Αζά, ετοιμάζει για το Φεστιβάλ, στο Θέατρο Τέχνης, τις «Ευμενίδες 2015», με άξονα τον «άνθρωπο δίχως δικαιώματα» και έμπνευση την καταδίκη 21χρονου Σύρου για το ναυάγιο – τραγωδία στο Φαρμακονήσι.

Ο «άλλος» σταρ. Τα δύο σχέδια παρουσιάστηκαν ανάμεσα σε άλλα (μπα, δεν έχουμε φέτος ξανά Λένα Κιτσοπούλου ή Χρήστο Λούλη, αλλά έχουμε αρκετούς ηθοποιούς που σκηνοθετούν, συν κόρη Μπέζου και κόρη Κακλέα) στην ανακοίνωση του προγράμματος του Φεστιβάλ Αθηνών. Στο οποίο η Περιφέρεια Αττικής αναδύεται ως οικονομικός αρωγός – ένεση που χρειαζόταν για να υπάρξει, έστω, το Φεστιβάλ. Στην παρουσίαση αναδείχθηκε – επιτέλους – ένας διαφορετικός σταρ, ένδειξη ας ελπίσουμε για νέα ήθη. Ο καθηγητής Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης (φωτογραφία), τον οποίο χαιρέτισε – ειδικά – ο νέος υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης ως τον «άνθρωπο που μας έμαθε να μιλάμε σωστά ελληνικά». Ο καθηγητής του οποίου τη μετάφραση για τον σοφόκλειο «Αίαντα» θα ακουστεί επιτέλους για πρώτη φορά στην Επίδαυρο (ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, που θα σκηνοθετήσει με all-star διανομή την έχει κάποια χρόνια τώρα στα χέρια του) και ο οποίος επισήμανε πως ο «Αίας» είναι η πιο σκληρή τραγωδία καθώς έχει αυτοκτονία επί σκηνής και πως το όνομα του ήρωα βγήκε ουσιαστικά από τον καημό του. Από την οιμωγή του.

Σε άλλα χέρια. Και όλα αυτά συνέβαιναν σε μια εβδομάδα καθοριστική για τα θεατρικά πράγματα. Οταν πλέον με δικαστική απόφαση περνούσε το θρυλικό Rex της Πανεπιστημίου στο Εθνικό Θέατρο, που θα την αξιοποιήσει πάραυτα (άλλωστε εκεί φέρονται να μεταφέρθηκαν οι τελικές πρόβες για την «Πιαφ» της Ελεονώρας Ζουγανέλη και οι πρώτες για τις «Εκκλησιάζουσες» κατά Γιάννη Μπέζο). Και το Ακροπόλ της Ιπποκράτους, σιωπηρά κατά πως φαίνεται, άλλαζε χέρια. Τα ξένα χέρια είναι μαχαίρια, είναι μαχαίρια, που έλεγε και το τραγούδι.

Η Σελήνη, η Μάνα και το κουράγιο
Επρεπε να το είχαμε φανταστεί. Κάτι κρυβόταν πίσω από τους θερμούς εναγκαλισμούς της Μαρινέλλας (φωτογραφία από τα «Γυναικών Πάθη» στο Ηρώδειο το 1995) με τον διευθυντή του Φεστιβάλ Γιώργο Λούκο στο περιθώριο συναυλίας της Ηρώς Σαΐα. Παρουσία του Σταύρου Ξαρχάκου. Και το πρόγραμμα του Φεστιβάλ το αποκάλυψε: Η Μαρινέλλα θα αποδώσει τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος» του Γιάννη Ρίτσου, που θα ντύσει μουσικά ο συνθέτης, στην Πειραιώς 260 το καλοκαίρι. Ποιος να ήξερε ότι σε εκείνον τον εναγκαλισμό κρυβόταν ένα παλιό όνειρο της Μαρινέλλας. Μαζί με την μπρεχτική «Μάνα Κουράγιο», που της είχε προτείνει ο Χρήστος Λαμπράκης και είχε ετοιμαστεί προ ετών να ενσαρκώσει, με τον Σταμάτη Κραουνάκη στο τιμόνι της σκηνοθεσίας. Οπως έπρεπε να καταλάβουμε ότι η – σχεδόν αγενής για τους γύρω της! – μανία της Ολιας Λαζαρίδου να ασπασθεί τον Γιώργο Λούκο στο θέατρο Πόρτα τις προάλλες έκρυβε το θεατρικό σχέδιο που αναλαμβάνει ο (επιτυχημένος) δημιουργός της παράστασης «Ο Ελλην Βρυκόλαξ» στο Μουσείο Μπενάκη Κωνσταντίνος Ντέλλας, με βάση τη σοφόκλεια «Ηλέκτρα», στο Θέατρο Τέχνης και στο πλαίσιο του Φεστιβάλ. Με συμμετοχή – έκπληξη, πέρα από τον Γιάννο Περλέγκα που θα δούμε και στον «Αίαντα», τον Γιάννη Αγγελάκα. «Σιγά μη φοβηθώ, σιγά μην κλάψω».