Τετραπλάσιες οι αιτήσεις εισαγωγής τα τελευταία χρόνια

Η σημερινή δομή των Πρότυπων-Πειραματικών Σχολείων περιλαμβάνει 60 μονάδες σε 9 από τις 13 εκπαιδευτικές περιφέρειες της χώρας. Πέρυσι, επί υπουργού Παιδείας Κ. Αρβανιτόπουλου, είχε αποφασιστεί να διευρυνθεί ο θεσμός μέχρι το 2020, ώστε να λειτουργούν τότε 24 πλήρεις κάθετες δομές (Νηπιαγωγείο – Δημοτικό – Γυμνάσιο – Λύκειο) και στις 13 περιφέρειες. Τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον των οικογενειών για να φοιτήσουν τα παιδιά τους σε τέτοια σχολεία ήταν μεγάλο, με αποτέλεσμα να υποβάλλονται έως και τετραπλάσιες αιτήσεις για τις περίπου 11.000-12.000 προσφερόμενες θέσεις.  

Τη δεκαετία του 1980 πρωτοδιατυπώθηκαν απόψεις παιδαγωγών και εκπαιδευτικών ότι τα σχολεία αυτά είχαν έναν κοινωνικά ελιτίστικο χαρακτήρα, αποτελώντας μηχανισμό κοινωνικής διάκρισης και αναπαραγωγής. Ετσι το 1985, με νόμο (1566/85) καταργήθηκαν τα ιστορικά Πρότυπα Σχολεία, τα οποία λειτουργούσαν μέχρι τότε παράλληλα με τα υπόλοιπα δημόσια σχολεία, και μετατράπηκαν σε πειραματικά. Με την κατάργηση των Προτύπων καταργήθηκαν και οι εισαγωγικές εξετάσεις και οι μαθητές εισάγονταν, από τότε, με κλήρωση. Τα σχολεία αυτά έκτοτε δεν είχαν πια αξιοσημείωτες διαφορές με τα υπόλοιπα δημόσια.

Οι εξετάσεις θεσπίστηκαν ξανά το 2011, με τον νόμο 3966/11 της Αννας Διαμαντοπούλου, η οποία μάλιστα δήλωνε υπερήφανη ειδικά για αυτή την αλλαγή στην εκπαίδευση, την οποία ο Αρ. Μπαλτάς χαρακτήρισε χθες «τερατούργημα». Η επαναφορά του θεσμού ήταν όμως αίτημα και των συλλόγων αποφοίτων των ιστορικών Πρότυπων Σχολείων (Βαρβακείου, Ιωνιδείου, Ευαγγελικής Σμύρνης και Ζωσιμαίας Ιωαννίνων), που έβλεπαν αυτά τα ιστορικά σχολεία αριστείας να παρακμάζουν.

Οταν αναφερόμαστε σε Πρότυπα-Πειραματικά Σχολεία, πάντως, εννοούμε δύο διαφορετικούς τύπους σχολείων του παρελθόντος που ενοποιήθηκαν. Τα Πειραματικά ήταν (τα περισσότερα) συνδεδεμένα με κάποια πανεπιστήμια και μάλιστα τα επόπτευαν πανεπιστημιακοί, ενώ τα Πρότυπα (Βαρβάκειος, Ζωσιμαία, Ιωνίδειος κ.ά.) ήταν, εδώ και δεκαετίες, τα κατεξοχήν δημόσια σχολεία αριστείας – γι’ αυτό και σε ορισμένα εξ αυτών ο θεσμός των εξετάσεων θα διατηρηθεί.