Πολεμώντας την τρομοκρατία με τρόμο

«Ελεύθερος σκοπευτής»: Το πρώτο πλάνο της τελευταίας ταινίας του Κλιντ Ιστγουντ είναι αυτό ενός αμερικανικού τανκ που καταστρέφει, σε κοντινό, ένα μαρμάρινο πεζοδρόμιο. Δευτερόλεπτα αργότερα, ο Ελεύθερος Σκοπευτής καλείται να πυροβολήσει ένα μικρό παιδί. Και, πριν πιέσει τη σκανδάλη, ένα σβέλτο φλας μπακ μας συστήνει τον σκληρό πατέρα του. Μια φράση μόνο: «Τους δικούς μας τους προστατεύουμε». Είναι μια οικογενειακή μάζωξη δίχως ίχνος ζεστασιάς ή τρυφερότητας, το σημείο μηδέν δηλαδή, επί του οποίου στήνεται ουσιαστικά ολόκληρο το δραματουργικό οικοδόμημα της πιο αμφιλεγόμενης ταινίας ενός σκηνοθέτη που πάντοτε έπαιζε στα δάχτυλα τη δραματουργική (αλλά και την πολιτική) αμφισημία. Γιατί, από τη μία έχεις έναν κεντρικό ήρωα που ούτε για μια στιγμή δεν αναθεωρεί τον χαλκέντερο πατριωτισμό του.

Ο Κάιλ (εκπληκτικός ο Μπράντλεϊ Κούπερ σε μια ερμηνεία δίχως ίχνος ναρκισσισμού) δεν διαθέτει ένα ιδιαίτερο βάθος ως χαρακτήρας. Ενας τεξανός προλετάριος είναι, άσχημα μεγαλωμένος, που φεύγει να πολεμήσει για την πατρίδα του και καταλήγει να σκοτώνει παιδιά, παραμένοντας μέχρι τέλους, καθότι σκοπευτής, ο – κυριολεκτικά – αφανής ήρωας ενός πολέμου (κινηματογραφημένου με μοναδική μαεστρία) στον οποίο παραμένει πιόνι. Από την άλλη όμως, αν ο Ιστγουντ γύρευε έναν πατριωτικό μύθο γιατί επιλέγει την αληθινή ιστορία του Κρις Κάιλ; Μιλάμε άλλωστε γιατον σκοπευτή που επέστρεψε «κουνημένος» σε μια Αμερική όπου τον περίμενε ο θάνατος από τα χέρια ενός άλλου πεζοναύτη που απλώς έτυχε να έχει πιο προχωρημένης μορφής απόγνωση από τη δική του (ένα γεγονός που ο Ιστγουντ αποφεύγει να κινηματογραφήσει, επιλέγοντας σοφά έναν απέριττο υπέρτιτλο πριν από τα ζενερίκ του τέλους).

Και όμως, μεγάλη μερίδα των σινεφίλ διερωτάται: Τι θέση παίρνει η ταινία απέναντι στον πόλεμο του Ιράκ (είναι γνωστό πως ο ίδιος ο σκηνοθέτης τάχθηκε δημοσίως ενάντια σ’ αυτές τις στρατιωτικές επεμβάσεις, όπως είχε κάνει παλαιότερα για το Βιετνάμ και το Αφγανιστάν) και πόσο ξεκάθαρο είναι αυτό στη μεγάλη οθόνη; Ε, αυτό εξαρτάται πάντα από τη μεριά που επιλέγεις να παρακολουθείς μια συμπλοκή. Και, όπως συμβαίνει και σε μια κινηματογραφική αίθουσα, το καλύτερο σημείο για να απολαύσεις ένα διφορούμενο θέαμα (σπορ στο οποίο ο Κλιντ κάνει μάλλον πρωταθλητισμό), είναι να παραμείνεις όχι ουδέτερος, αλλά ουσιαστικά ανένταχτος.

Βαθμοί: 7

«Το διαζύγιο»: Η δίκη της Viviane Amsalem: Στο Ισραήλ δεν αναγνωρίζεται ο πολιτικός γάμος, πόσω μάλλον το διαζύγιο. Μόνο οι ραβίνοι νομιμοποιούν έναν γάμο και, αν χρειαστεί, τη διάλυσή του. Ομως στην τελευταία περίπτωση χρειάζεται η συναίνεση του συζύγου, ο οποίος έχει μεγαλύτερη εξουσία ακόμη και από τους δικαστές. Η Βίβιαν κάνει αιτήσεις διαζυγίου για τρία ολόκληρα χρόνια. Και ο σύζυγός της αρνείται να συναινέσει.

Τρίτο μέρος μιας τριλογίας με βασικό πυρήνα τη σχέση δύο συζύγων μέσα από το πρίσμα της ανδρικής κυριαρχίας που χαρακτηρίζει την ισραηλινή οικογένεια, για το οποίο γράφηκαν καλές κριτικές. Δυστυχώς, όμως, η δημοσιογραφική προβολή του προγραμματίστηκε κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Βερολίνου.

«Μπομπ ο Σφουγγαράκης: Εξω από τα νερά του»: Δεν είναι λίγο το γέλιο που έχω ρίξει παρακολουθώντας τις δισδιάστατες περιπέτειες του εντελώς σουρεάλ αυτού ήρωα, στις ιστορίες του οποίου οι πολυάριθμοι σχεδιαστές αφήνουν τη φαντασία τους να οργιάσει. Και εδώ, σε αυτή την ψηφιακώς στημένη εκδοχή, σπας μεγάλη πλάκα, που όμως «φρενάρει» όταν οι ήρωές μας βγαίνουν στη στεριά.

Βαθμοί: 5