Ο «Ληστής» διηγείται την ελληνική Ιστορία

Σχεδόν τίποτε δεν γνωρίζουμε γι’ αυτόν. Η ταυτότητά του άλλωστε δεν διευκρινίζεται. Θα μπορούσε, σύμφωνα με μία εκδοχή, να είναι ο θρυλικός Γιαγκούλας, ο περιβόητος Νταβέλης, ενδεχομένως και τα αδέλφια Ρέντζου (οι δύο λήσταρχοι που έδρασαν στην Ηπειρο κατά τον Μεσοπόλεμο). Από τις εικασίες δεν αποκλείεται ούτε ο Θωμάς Γκαντάρας ή ο ληστής με τις γλαδιόλες. Ακόμη και ο Παλαιοκώστας. Πρόσωπα όλα – του σήμερα και του χθες – γεμάτα αντιφάσεις: γενναία, σύμφωνα με την έξωθεν μαρτυρία, αλλά και κουτοπόνηρα ή παραβατικά. Ο θεατρικός «Ληστής», που πρωταγωνιστεί σε ένα ακαθόριστο χρονικά τοπίο, γεννήθηκε από το κείμενο του συναδέλφου στα «ΝΕΑ» Δημήτρη Μανιάτη, ύστερα από παρότρυνση του φίλου του και ηθοποιού της παράστασης Πασχάλη Τσαρούχα. Δεν πρόκειται μόνο για έναν παραβατικό – σύμφωνα με τις ισχύουσες δομές – ήρωα, αλλά για μια πολύσημη προσωπικότητα, μια φιγούρα με  στακάτο λόγο, που διηγείται τη δική της εκδοχή της ιστορίας.

Δεν πρόκειται καν για προσωπογραφία. Ούτε όμως και για ψυχογράφημα. Ο «Ληστής» μοιάζει με παρτιτούρα ιστοριών για έναν κόσμο που τα έβαλε με την εξουσία, συνθηκολόγησε με αυτήν, διέπραξε αδιαμφισβήτητα εγκλήματα και εξωραΐστηκε μέσα στο φωτοστέφανο του «κοινωνικού ληστή». Στο μεγάλο ταξίδι γνωριμίας με τους αρνητές της εξουσίας έγινε και η απαραίτητη στάση σε ιστορικές πηγές και βιβλία, με αποκορύφωμα την εργασία του Βασίλη Τζανακάρη «Φώτης Γιαγκούλας, ο απέθαντος» (εκδ. Μεταίχμιο).

Βασικά ερεθίσματα όμως αποδείχθηκαν και τα τραγούδια που πραγματεύονται το θέμα των κοινωνικών ληστών με αφαιρετικό ή άμεσο τρόπο: «Ο φωτογράφος Α. Μάνθος» του Θανάση Παπακωνσταντίνου και ο «Νταβέλης» του Σταμάτη Κραουνάκη. «Πιο πολύ όμως με οδήγησαν τα πολλά δημοτικά τραγούδια της προφορικής μας παράδοσης που υμνούσαν τους ληστές της εποχής και με διακτίνιζαν στα όρη του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού» σημειώνει ο ίδιος ο συγγραφέας.

INFO
«Ο ληστής», Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης – Black Box (Πειραιώς 206, Ταύρος, τηλ.: 210-3418.550) κάθε Πέμπτη από 19/2 στις 21.00. Ερμηνεία: Πασχάλης Τσαρούχας. Κείμενο: Δημήτρης Ν. Μανιάτης. Διδασκαλία: Σταμάτης Κραουνάκης. Σκηνικά – Κοστούμια: Βασίλης Παπατσαρούχας