Ο Φαλσιανί και η επιχείρηση «Chocolat»

Εξοπλίζοντας το πυρηνικό πρόγραμμα της Λιβύης
Ονόματα από τη λίστα κυρώσεων των ΗΠΑ βρέθηκαν κατά την παγκόσμια έρευνα των SwissLeaks. Ανάμεσά τους ο Σελίμ Αλγκαντίς, ο τούρκος επιχειρηματίας που φέρεται να έχει προμηθεύσει με προηγμένο ηλεκτρολογικό εξοπλισμό το μυστικό πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών της Λιβύης. Επίσης εντοπίστηκε το όνομα του Γκενάντι Τιμτσένκο, δισεκατομμυριούχου συνεργάτη του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και από τους κυριότερους στόχους των κυρώσεων σε ιδιώτες και επιχειρήσεις ως απάντηση στην προσάρτηση της Κριμαίας και της κρίσης στην Ανατολική Ουκρανία. Οι ακριβείς ρόλοι τους σε σχέσεις με τραπεζικούς λογαριασμούς δεν αναφέρονται στα αρχεία που διέρρευσαν. Ακόμα, εντοπίστηκε ο Ρασίντ Μοχάμεντ Ρασίντ, πρώην υπουργός Εμπορίου της Αιγύπτου που συνδεόταν με λογαριασμούς ύψους 31 εκατ. δολαρίων. Ο Ρασίντ καταδικάστηκε ερήμην για διασπάθιση δημοσίου χρήματος. Επίσης ο Φραντζ Μερσερόν, συνεργάτης του πρώην προέδρου της Αϊτής Ζαν-Κλοντ Ντουβαλιέ, που κατηγορήθηκε για την υφαρπαγή 900 εκατ. πριν εγκαταλείψει τη χώρα του και ο Ραμί Μακλούφ, εξάδελφος και στενός συνεργάτης του σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ. Ο Μερσερόν συνδεόταν με καταθέσεις 1,3 εκατ. δολαρίων ενώ ο Μακλούφ εμφανιζόταν ως πραγματικός δικαιούχος αρκετών λογαριασμών. 

Ο θάνατος αμάχων είναι κερδοφόρα επιχείρηση

Ιούλιος 2003. Μια ομάδα ανταρτών, οι Ενωμένοι Λιβεριανοί για τη Συμφιλίωση και τη Δημοκρατία, σε συνέχεια της δίμηνης πολιορκίας της πρωτεύουσας Μονρόβια, αγωνίζονται για να αποκτήσουν τον έλεγχο της χώρας από τον πρόεδρο Τσαρλς Τέιλορ. Παιδιά – στρατιώτες πολεμούσαν και στις δύο πλευρές, σε μια περιοχή γεμάτη πολίτες. Στη μάχη, γνωστή στους ντόπιους ως «Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος», τα παιδιά που πολεμούν στο πλευρό των ανταρτών ήταν οπλισμένα με «λαμπερά νέα παιχνίδια», όπως τα ονόμασε σε άρθρο του ο «Economist», με τα οποία δεν είχαν καμία εμπειρία. Ο «Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος» προκάλεσε τον θάνατο εκατοντάδων αμάχων ενώ οι τραυματίες έφθασαν τους 2.000. «Τα πυρά από όλμους ήταν τόσο άστοχα. Ηταν τρομακτικό. Οι πολίτες δεν μπορούσαν να τα αποφύγουν» ανέφερε η οργάνωση Human Rights Watch. Οι σφαίρες και τα θραύσματα από τις χειροβομβίδες προκαλούσαν ακαριαίο θάνατο και ακρωτηριασμούς, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες που μίλησαν στην οργάνωση. Μία από τις εταιρείες που προμήθευσε όπλα στους αντάρτες την περίοδο 2002-2003 ήταν η Katex Mines, όπως σημειώνεται σε σχετική αναφορά εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ. Από τα στοιχεία που διέρρευσαν φαίνεται ότι η συγκεκριμένη εταιρεία άνοιξε λογαριασμό στην HSBC το 2001 και απολάμβανε τις υπηρεσίες της τράπεζας έως και το 2006, τρία χρόνια αφού είχε γίνει γνωστό ότι η Katex εμπλεκόταν σε εμπόριο όπλων στη Λιβερία μέσω της γειτονικής Γουινέας. Ο λογαριασμός λίγο πριν κλείσει περιείχε πάνω από 7 εκατ. δολάρια. Συνολικά κατά την έρευνα των SwissLeaks βρέθηκαν περισσότερα από 56 εκατ. δολάρια σε λογαριασμούς συνδεδεμένους με άτομα που δραστηριοποιούνται στη διακίνηση όπλων σε επτά χώρες της Αφρικής.

Τα «ματωμένα διαμάντια» ξεπλένουν εκατομμύρια

Την άνοιξη του 2005, ο Ερέ Νταλεγιό, βελγοϊσραηλινός μεγιστάνας διαμαντιών με αμφιλεγόμενες συνδέσεις, πραγματοποίησε επίσκεψη – αστραπή στους ελβετούς τραπεζίτες της HSBC Private Bank. Σύντομα, στους λογαριασμούς τους που συνδέονταν με offshore στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους εμφανίστηκε πακτωλός χρημάτων, με το μέγιστο ποσό την περίοδο 2006-2007 να φθάνει 38,5 εκατ. δολάρια. Σήμερα ο Νταλεγιό φέρεται να έχει μπει στο μικροσκόπιο των βελγικών Αρχών για ξέπλυμα χρήματος και φοροδιαφυγή, ενώ η εταιρεία διαμαντιών Lazare Kaplan με έδρα την Νέα Υόρκη, με την οποία συνεργαζόταν, ισχυρίζεται ότι ο Βελγοϊσραηλινός συμμετείχε σε «εγκληματική συνωμοσία» με σκοπό την απάτη και το ξέπλυμα 135 εκατ. δολαρίων – σε μεγάλο βαθμό μέσω λογαριασμών του στην HSBC. Οι ίδιοι λογαριασμοί φέρεται ότι ήταν η «πηγή» 20 εκατ. δολαρίων για τη δωροδοκία τραπεζιτών της Antwerp Diamond Bank, σύμφωνα με αγωγή της Lazare. «Τα διαμάντια είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να ξεπλύνουν χρήματα, να αποκρύψουν κεφάλαια, να αποφύγουν φόρους, καθώς και όλα τα υπόλοιπα», δήλωσε ο Ιαν Σμάιλι, συνιδρυτής της Διαδικασίας Κίμπερλι, μιας προσπάθειας των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη των «ματωμένων διαμαντιών», των πολύτιμων λίθων που χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση πολέμων. «Μισό εκατομμύριο έχασαν τη ζωή τους στον εμφύλιο της Ανγκόλας. Δεκάδες χιλιάδες έχασαν τη ζωή τους στη Σιέρα Λεόνε, στο Κονγκό και αλλού. Ηταν μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση που αποσταθεροποίησε τεράστιες περιοχές» επεσήμανε ο Σμάιλι. Η σχέση του Νταλεγιό με την HSBC δεν ήταν μοναδική: περίπου 2.000 επαγγελματίες του χώρου, μερικοί εκ των οποίων έχουν κατηγορηθεί στο παρελθόν για διάφορα αδικήματα, διατηρούσαν λογαριασμούς στην τράπεζα. 

182 ελληνίδες «νοικοκυρές» με κατάθεση 125. εκατ. δολαρίων

Μετά τη διαρροή των στοιχείων της HSBC θα μπορούσαν να ονομάζονται και «Νοικοκυρές σε απόγνωση». Ωστόσο, το ύψος των καταθέσεών τους μάλλον προκαλεί αντίθετα συναισθήματα.

Στην παγκόσμια λίστα Λαγκάρντ, στο σύνολο των δεδομένων που ερεύνησαν οι δημοσιογράφοι του SwissLeaks υπάρχει και ένα πεδίο όπου αναγράφεται το επάγγελμα του καταθέτη. Επειτα από διεξοδική επεξεργασία των στοιχείων προέκυψε ότι η ιδιότητα της «νοικοκυράς» αναδυόταν με εκπληκτική συχνότητα, τουλάχιστον σε σχέση με προσοδοφόρα επαγγέλματα όπως γιατροί, αρχιτέκτονες, δικηγόροι και άλλα. Ο συγκεκριμένος όρος μπορεί να χρησιμοποιούνταν από υπαλλήλους της τράπεζας για να περιγράψουν μια πλούσια παντρεμένη γυναίκα, αλλά εμφανίζεται επίσης σε ορισμένες περιπτώσεις για γυναίκες πρωτοπόρους της βιομηχανίας, αρχιτέκτονες, δημοσιογράφους, πριγκίπισσες και κληρονόμους. Μία από τις γυναίκες που ονομάστηκε νοικοκυρά από την HSBC είναι η πλέον διάσημη διαφημίστρια Μέρι Γουέλς Λόρενς, πρωτοπόρος στον χώρο από τη δεκαετία του 1960 όταν ίδρυσε την εταιρεία της ενώ ακόμα οι γυναίκες στελέχη στις διαφημιστικές μετρούνταν στα δάχτυλα των χεριών. Η Λόρενς εξελίχθηκε σε μία από τις πιο καλοπληρωμένες επιχειρηματίες παγκοσμίως και ήταν η πρώτη γυναίκα επικεφαλής σε εταιρεία που εισήχθη στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Ηταν το μυαλό πίσω από το σλόγκαν «I Love NY». Ανάμεσα στα στοιχεία για τους 106.000 πελάτες της τράπεζας περίπου 7.300 έχουν στο πεδίο του επαγγέλματος την αναφορά «νοικοκυρά». Στην Ελλάδα από τις 2.148 εγγραφές, οι 182 είναι «νοικοκυρές» με συνολικά συνδεόμενα ποσά περίπου 125 εκατ. δολάρια.