Ιταλικές αποχρώσεις του γκρι

Ο Ματέο Ρέντσι ετοιμάζεται να γιορτάσει τα πρώτα του πολιτικά γενέθλια. Ενας χρόνος συμπληρώνεται την Τρίτη από την ημέρα που ο συνταξιούχος πλέον πρόεδρος Τζόρτζιο Ναπολιτάνο τού ανέθεσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης μέσα σε κλίμα αστάθειας κάθε άλλο παρά άγνωστο στη γείτονα. Στις 22 Φεβρουαρίου, ο επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος θα κλείσει ακριβώς δώδεκα μήνες στο Παλάτσο Κίτζι. Οι επέτειοι προσφέρονται για απολογισμούς. Αλλά ούτε η Ιταλία ούτε ο νεότερος πρωθυπουργός της ΕΕ προσφέρονται για μανιχαϊστικές κρίσεις. «Μια απόχρωση του γκρι» επέλεξε ο ανταποκριτής της γαλλικής «Les Echos» στη Ρώμη για να περιγράψει την κατάσταση.

Με κριτήριο την άποψη της Ανγκελα Μέρκελ, ο ιταλός πρωθυπουργός είναι ένα success story: «Νιώθω πολύ καθησυχασμένη με αυτά που συμβαίνουν στην Ιταλία» δήλωνε η γερμανίδα καγκελάριος στα τέλη Ιανουαρίου, ελάχιστα λεπτά αφότου άκουσε δίπλα της τον Ματέο Ρέντσι να δηλώνει: «Η Ιταλία μπορεί και πρέπει να βάλει στο τούρμπο τις μεταρρυθμίσεις της». Με κριτήριο την αντίληψη του ιταλού τραπεζίτη που μίλησε στον Πιερ ντε Γκασκέ της «Les Echos», όλα βαίνουν καλώς στον καλύτερο δυνατό κόσμο: «Εχει κάνει το ένα δέκατο από όσα είχε προκηρύξει, αλλά είναι καλύτερα από το τίποτα και δεν υπάρχει εναλλακτική στο σημερινό τοπίο».

«Μία μεταρρύθμιση τον μήνα» είχε υποσχεθεί αρχικά ο φωτογενής, χαρισματικός Ματέο Ρέντσι. Και βάλθηκε να κάνει ανακοινώσεις μέσω twitter: φορολογική μεταρρύθμιση, πάταξη της γραφειοκρατίας, μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος, μεταρρύθμιση της Γερουσίας, εξόφληση των χρεών του δημοσίου προς τους ιδιώτες… Σε σημείο που ο ιταλικός Τύπος τού διέγνωσε ένα μικρό σύνδρομο «ανακοινωσιομανίας». Το φθινόπωρο, το σπριντ μετασχηματίστηκε σε μαραθώνιο μέσω του προγράμματος χιλίων ημερών. Προς το παρόν, πάντως, η μοναδική πραγματική διαρθρωτική μεταρρύθμιση που έχει ολοκληρωθεί είναι το Jobs Act, για την ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας, που υιοθετήθηκε στις αρχές Δεκεμβρίου. Αντιθέτως, οι μεγάλες θεσμικές μεταρρυθμίσεις, ο μετασχηματισμός της Γερουσίας σε ένα ισχνότερο Σώμα εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης με περιορισμένες νομοπαρασκευαστικές εξουσίες καθώς και η μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος παραμένουν «έργα σε εξέλιξη». «Στο εξωτερικό», σχολιάζει ο γάλλος ανταποκριτής, «ο Ματέο Ρέντσι πιστώνεται ακόμα με μια γερή δόση πολιτικού θάρρους. Αλλά οι οικονομικοί καρποί του προαναγγελθέντος Big Bang αναμένονται ακόμη».

«Η μάχη συνίσταται στο να αλλάξει η ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική», επανέλαβε την Πέμπτη από τις Βρυξέλλες ο ιταλός πρωθυπουργός, απευθύνοντας για μια ακόμη φορά έκκληση για «περισσότερη ευελιξία και ανάπτυξη». Η ιταλική οικονομία παραμένει σε ύφεση – για 14 συνεχόμενα τρίμηνα. Το χρέος αναμένεται στο 133,4% του ΑΕΠ το 2015 και η ανεργία έφτασε τον Νοέμβριο το 13,4%. «Ο πρωταθλητής του story-telling πρέπει να δείξει ότι είναι επίσης ικανός να βάλει τα χέρια του στο γράσο» σχολίασε «παρατηρητής από το Τορίνο».

Ο σαραντάχρονος Ματέο Ρέντσι παραμένει πάντως αδιαφιλονίκητος πρωταγωνιστής στο ιταλικό τοπίο. Κατάφερε να επιβάλει τον πρόεδρο της αρεσκείας του, τον Σέρτζιο Ματαρέλα. Και μπορεί να έχασε εξαιτίας αυτού τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο οποίος θεωρεί πια νεκρή τη συμφωνία τους για θεσμικές μεταρρυθμίσεις, κέρδισε όμως 8 βουλευτές του κεντρώου κόμματος Επιλογή των Πολιτών, που προσχώρησαν στο Κόμμα της Αριστεράς· μπορεί επίσης να αντιμετωπίζει γκρίνιες από την αριστερά του κόμματός του, αλλά το Κίνημα Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο δεν ενθουσιάζει πια όπως άλλοτε: καμιά 40αριά πρώην βουλευτές και γερουσιαστές του έχουν μείνει πλέον ορφανοί, είτε εκούσια είτε ακούσια, και κάποιοι από αυτούς δείχνουν πρόθυμοι να προσφέρουν στον Ρέντσι ένα χέρι βοήθειας εδώ κι εκεί. Ούτε μαύρο ούτε άσπρο, λοιπόν, «μια απόχρωση του γκρι», ανάλογα με το πώς (θέλει κανείς να) βλέπει τα πράγματα.