«Οι συνήθειές μας είναι πάντα κολλημένες επάνω μας»

Στο πιο γνωστό υπόγειο της Αθήνας, το Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, το τελευταίο δεκαπενθήμερο έχει στηθεί ένα παιχνίδι εξουσίας. Με πρωταγωνιστές αριστοκράτες και υπηρέτες που υποχρεώνονται να ανταλλάξουν όχι μόνο ρούχα αλλά και ιδιότητες. Καθισμένη απέναντι από την «ιερή» καρέκλα του Κάρολου Κουν, η καλλιτεχνική διευθύντρια του θεάτρου και σκηνοθέτιδα του «Νησιού των σκλάβων» Μαριάννα Κάλμπαρη εξηγεί πώς «αυτό το παιχνίδι το κινεί μια εξουσία πάνω από ήρωες». «Υπάρχει κάτι πέρα από το δίπολο πλούσιοι – φτωχοί, αδύνατοι – δυνατοί. Υπάρχει πάντα κάποιος λίγο πιο πάνω που ελέγχει στ’ αλήθεια το παιχνίδι. Που έχει πρόσβαση στους κανόνες όταν οι άλλοι δεν έχουν».

Το έργο του Μαριβό, αν και πρωτοπαρουσιάστηκε το 1725, φαίνεται να αντέχει στην Ελλάδα του σήμερα. Σε αντίθεση με αρκετούς σκηνοθέτες που δεν αναζητούν αυτού του είδους την επικαιρότητα στα έργα με τα οποία καταπιάνονται, για την Κάλμπαρη – όπως παραδέχεται – είναι κυρίαρχος προβληματισμός και προτεραιότητα. Εξηγεί όμως ότι δεν μπαίνει στη διαδικασία της ταύτισης. «Δεν πιστεύω στους διακριτούς συμβολισμούς. Θεωρώ έτσι και αλλιώς ότι όλοι είμαστε σκλάβοι. Η βούλησή μας άλλωστε είναι πάρα πολύ περιορισμένη. Το θέμα είναι πόσο σκλάβοι είμαστε στην πραγματικότητα».

Για την ίδια, οι άνθρωποι εκπαιδεύονται στη ζωή για να ενταχθούν σε ένα σύστημα. Μέσα σε αυτό, «όσες φορές και αν αλλάξουμε τα ρούχα μας, αυτό που έχουμε συνηθίσει να είμαστε είναι πάντα κολλημένο πάνω μας. Ακόμη και στο έργο, ο Μαριβό βάζει τους ήρωες να αλλάξουν ρόλους. Τους ρωτάει, όμως, αν μπορούν πραγματικά να το κάνουν. Στη ζωή είμαστε αυτό που συνηθίζουμε να είμαστε. Είναι πολύ πιο δύσκολο να πάρεις την απόφαση να αλλάξεις από το να υποφέρεις όντας αυτός που είσαι. Ακόμη και αν υποφέρεις, προτιμάς να είσαι αυτό που ξέρεις».

1.400 ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ. Στο πρόγραμμα του Θεάτρου Τέχνης από τις 24 Φεβρουαρίου προστίθεται και η παράσταση «Η Λίλα λέει», σε μετάφραση και διασκευή της ίδιας. Την ίδια σχεδόν στιγμή η ηθοποιός και σκηνοθέτιδα εκφράζει την επιφυλακτικότητά της για την πολυφωνία και την πολυσυλλεκτικότητα της αθηναϊκής θεατρικής σκηνής. «Σε μια χρονιά 1.400 παραστάσεις είναι πολύ μεγάλος αριθμός. Από τη μια είναι ωραίο που οι άνθρωποι δημιουργούν. Από την άλλη όμως προκύπτει ένα είδος αποεπαγγελματοποίησης. Γίνονται πλέον πράγματα χωρίς λεφτά. Αυτό επιβαρύνει τον κλάδο, δεν πληρώνονται πρόβες, δεν κολλάνε ένσημα».

Ανάμεσα σε οικονομικούς προϋπολογισμούς, μεταφράσεις, πρόβες και διοικητικές αποφάσεις προσπαθεί να αφοσιωθεί και στα δύο παιδιά της, μία κόρη εξίμισι ετών και έναν γιο τριάμισι. Δεν τα καταφέρνει πάντα όπως θα ήθελε, εξηγεί με ειλικρίνεια. «Ο μύθος της τέλειας γυναίκας δεν υπάρχει. Κατά περιόδους κάπου χάνει το πράγμα. Δεν προλαβαίνεις να είσαι άψογη σε όλα, αυτή είναι η πραγματικότητα. Για όλες τις γυναίκες όμως είναι δύσκολο, όχι μόνο για μένα». Ποια είναι όμως η πιο μεγάλη δυσκολία που αντιμετωπίζει ως μητέρα; «Χωρίς αμφιβολία η σύγκρουση του τρόπου με τον οποίο έχω μεγαλώσει και του τρόπου που θέλω εγώ να μεγαλώσω τα παιδιά μου. Υπάρχει τρομερή πάλη ανάμεσα στα δύο. Πάντα ξεπηδάει αυτό που έχεις μάθει και τρομάζεις γιατί δεν αναγνωρίζεις αν αυτό που επιλέγεις να κάνεις είσαι εσύ ή η μητέρα σου».

INFO
«Το νησί των σκλάβων», από Πέμπτη έως Κυριακή, στο Θέατρο Τέχνης Κάρολου Κουν – Υπόγειο (Πεσμαζόγλου 5, τηλ.: 210-3228.706). Παίζουν (αλφαβητικά): Νίκος Αλεξίου, Βίκυ Βολιώτη, Ιωάννα Παππά, Αινείας Τσαμάτης, Κωνσταντίνος Ευστρατίου