Μήπως κρύβεται ένας Λεονάρντο Ντα Βίντσι στη σοφίτα σας;

Χωμένα ανάμεσα στις πέτρες ενός κοτετσιού, ξεχασμένα σε γκαράζ, αφημένα στα αζήτητα πίσω από ένα καναπέ ή επιστρατευμένα για να καλύψουν μια τρύπα στον τοίχο, όλα τους σπάνια και πολύτιμα έργα τέχνης.

Κάποια εξ αυτών άγνωστα, κάποια θεωρούνταν χαμένα έως τη στιγμή που αποκαλύφθηκε η πραγματική τους ταυτότητα – συνήθως χάρη στην τύχη, σε ένα έμπειρο μάτι κι έναν επίμονο ερευνητή – έκαναν πλούσιους τους ιδιοκτήτες τους σε μια νύχτα, προκάλεσαν πονοκέφαλο στους ιστορικούς τέχνης και προσήλκυσαν το ενδιαφέρον παγκοσμίως.

Μήπως λοιπόν θα πρέπει να ρίξετε μια πιο προσεκτική ματιά στους πίνακες της γιαγιάς που έχουν πιάσει αράχνες στη σοφίτα;

Χαμένο στη θυρίδα. Μερικοί πίστευαν ότι δεν υπήρξε ποτέ κι άλλοι το θεωρούσαν οριστικά χαμένο. Ο λόγος για το πορτρέτο της ευγενούς καταγωγής Ιζαμπέλα ντ’ Έστε που είχε φιλοτεχνήσει ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Μέχρι πρόσφατα στις συλλογές του Λούβρου υπήρχε μόνο ένα σχέδιο του πορτρέτου και οι ειδικοί δεν είχαν καταλήξει αν ο καλλιτέχνης δημιούργησε ποτέ και τον αντίστοιχο πίνακα. Μέχρι τη στιγμή που μια οικογένεια ιταλών αποφάσισε να ανοίξει τη θυρίδα της σε ελβετική τράπεζα, στην οποία φύλασσε ένα ολόκληρο μουσείο με 400 έργα κι ανάμεσά τους και το ολοκληρωμένο πορτρέτο της Ιζαμπέλα ντ΄Εστε.

Ντεκόρ στον «Ποντικομικρούλη». Ξεκίνησε να πάει την κόρη του στον κινηματογράφο ο ερευνητής της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας, Γκεργκέλι Μπάρκι και βρέθηκε μπροστά σε ένα χαμένο αριστούργημα του ούγγρου καλλιτέχνη της αβαντ γκαρντ σκηνής Ρόμπερτ Μπερένι. Το έμπειρο μάτι του εντόπισε το έργο «Κοιμισμένη κοπέλα με μαύρο βάζο» στο σαλόνι της οικογένειας που ζούσε ο Ποντικομικρούλης, αλλά δεν ήταν απόλυτα βέβαιος καθώς είχε δει τον πίνακα μόνο σε ασπρόμαυρη φωτογραφία. Χρειάστηκε να περάσουν δυο χρόνια έως ότου λάβει απάντηση από την σκηνογράφο της ταινίας, η οποία επιβεβαίωσε ότι πρόκειται όντως για το συγκεκριμένο έργο. Το είχε αγοράσει έναντι ευτελούς ποσού από ένα παλαιοπωλείο στην Πασαντίνα επειδή θεώρησε ότι ταίριαζε στο σκηνικό. Κι όταν πληροφορήθηκε την ταυτότητα του έργου το πούλησε σε έναν συλλέκτη, ενώ αργότερα ο πίνακας βγήκε σε δημοπρασία και άλλαξε χέρια στη Βουδαπέστη προς 285.700 δολάρια.

Στο γκαράζ αδελφές μου στο γκαράζ.  Στον ουρανό το γύρευαν, σε ένα γκαράζ το βρήκαν. Ο λόγος για ένα από τα πρωιμότερα έργα του Γκούσταβ Κλιμτ, που είχε ζωγραφίσει στην οροφή του ατελιέ του στη Βιέννη, όπου ζούσε με τον αδελφό του, Ερνστ, την περίοδο 1883-1892. Στην δεκαετία του 1980 κατά τη διάρκεια εργασιών στο κτίριο για την εγκατάσταση ανελκυστήρα η οροφογραφία εξαφανίστηκε και ουδείς γνώριζε κάτι για την τύχη της. Βρέθηκε πριν δυο χρόνια σε ένα γκαράζ, άγνωστο πως, σε καλή κατάσταση. Ωστόσο αρκετοί ερευνητές δεν θεωρούν το έργο υψηλής ποιότητας κι εκτιμούν ότι είναι δημιουργία του αδελφού του Γκούσταβ, Ερνστ, καθώς έχουν βρεθεί σπουδές του για τη συγκεκριμένη σύνθεση που απεικονίζει έναν ερωτιδέα να παίζει τρομπέτα σε φόντο που παραπέμπει σε ουρανό.

Από την Ακρόπολη στο κοτέτσι:  Κύλησε από τα χώματα της Ακρόπολης σε μια αυλή στα Αναφιώτικα της Πλάκας. Ο ιδιοκτήτης του σπιτιού αποφάσισε να  κρύψει τον θησαυρό στο κοτέτσι του εξοχικού του στη Βάρκιζα και πεθαίνοντας πήρε το μυστικό μαζί του. Μόνο όταν το κοτέτσι γκρεμίστηκε οι συγγενείς του το ανακάλυψαν τυλιγμένο μέσα σε μια σακούλα. Και σήμερα το περίφημο Δαχτυλίδι του Θησέα εκτίθεται στην καρδιά του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Χρονολογείται περί το 1400 π.Χ. και ζυγίζει 20 γραμμάρια. Στην επιφάνειά του απεικονίζεται μια ανθρώπινη μορφή να πηδά πάνω από έναν ταύρο που παραπέμπει στα γνωστά από τη μινωική Κρήτη ταυροκαθάψια, αν και πλαισιώνεται επιπλέον από ένα ζώο, πιθανόν λιοντάρι, όπως και από ένα δένδρο που δηλώνει πως τα συμβάντα εκτυλίσσονται στην ύπαιθρο. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα ανήκε σε κάποια προσωπικότητα των πρώτων ηγεμόνων της μυκηναϊκής Αθήνας, αν και μερίδα αρχαιολόγων έχει αμφισβητήσει τη γνησιότητά του.

Από αδέσποτη μπαλιά. Επί 27 χρόνια έμεινε τυλιγμένος μέσα στη σκόνη ο καμβάς που κάποτε κοσμούσε το σαλόνι της οικογένειας του αξιωματικού της πολεμικής αεροπορίας Μάρτιν Κομπέρ από το Μπάφαλο των Ηνωμένων Πολιτειών. Μια αδέσποτη μπαλιά του τένις τον είχε αποκαθηλώσει από τον τοίχο και ουδείς ενδιαφέρθηκε να τον ξανακρεμάσει μέχρι που ο Μάρτιν Κομπέρ σκέφτηκε να δει αν άξιζε κάτι ο πίνακας διαστάσεων 63,5Χ48,2 εκ. που απεικόνιζε τον Ιησού νεκρό στην αγκαλιά της Παναγίας. Έρευνα του ιταλού ιστορικού τέχνης Αντόνιο Φορτσελίνο έδειξε ότι πρόκειται για αυθεντικό έργο του Μικελάντζελο, το οποίο φιλοτέχνησε το 1545 για λογαριασμό της φίλης του Βιτόρια Κολόνα, σχεδόν μισό αιώνα μετά τη διάσημη μαρμάρινη Πιετά του, στη βασιλική του Αγίου Μάρκου. Το έργο έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω μιας μακρινής συγγενούς του Μαρτίν Κομπέρ, η οποία το κληρονόμησε από μια γερμανίδα βαρόνη στην οποία είχε το έργο καταλήξει. Όσο για την αξία του; Εκτιμάται σε 300 εκατ. δολάρια και όπως ήταν αναμενόμενο μετακινήθηκε από την κρυψώνα του πίσω από τον καναπέ σε τραπεζική θυρίδα, αν και ορισμένοι αμφισβητούν τη γνησιότητα του.

Είδε το αριστούργημα στο επιτραπέζιο. Μια τρύπα στον τοίχο του σπιτιού του έκανε τον υπάλληλο μιας εταιρείας εργαλείων να επισκεφθεί ένα κατάστημα με εμπορεύματα από δεύτερο χέρι. Αγόρασε κάποια παλιά έπιπλα κι έναν πίνακα για να καλύψει την τρύπα, χωρίς να δώσει ιδιαίτερη σημασία στο έργο με τις μανόλιες. Μέχρι την ημέρα που παρατήρησε ότι σε μία από τις κάρτες του επιτραπέζιου παιχνιδιού «Αριστουργήματα» απεικονιζόταν ένα έργο που έμοιαζε πολύ με εκείνο που είχε στο σαλόνι του για να καλύπτει την τρύπα. Κάνοντας μια πρόχειρη έρευνα στο Διαδίκτυο διαπίστωσε ότι ο δικός του πίνακας ακολουθούσε το στιλ του Μάρτιν Τζόνσον Χεντ, ο οποίος ζωγράφιζε νεκρές φύσεις με λουλούδια και τοπία. Ειδικοί από την Πινακοθήκη Κένεντι στο Μανχάταν επιβεβαίωσαν την αυθεντικότητα του πίνακα «Μανόλιες σε χρυσό βελούδο» και τελικά αγοράστηκε από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Χιούστον προς 1,25 εκατ. δολάρια.