[Ωτοβλεψίες] Ας μιλήσουμε για μετανάστες δεύτερης γενιά

Η έκπληξη είναι πόσοι νέοι έλληνες συγγραφείς έχουν γράψει ταχυδράματα με άξονα τους μετανάστες. Βασιλική Πέτσα, Ναταλία Κατσού, Χρήστος Χρυσόπουλος, Χρήστος Αγγελάκος. Ετσι στήθηκε από τον δραστήριο Νίκο Διαμαντή στο θέατρο Σημείο, μαζί με μαρτυρίες, η σκηνική σύνθεση «Under – κρυμμένες φωνές», που την Πέμπτη 12/2 συνδυάζεται με συζήτηση, σε συνεργασία με τη Διεθνή Αμνηστία, για τους μετανάστες δεύτερης γενιάς.

Για πλάκα; Ηταν ερωτηματικό στην αρχή. Ισως και έκπληξη. Οταν είπαν να στήσουν μια παράσταση με «ακραία», υποτίθεται, λαϊκά τραγούδια (κατηγοριοποιημένα από κουλτουριάρηδες ως «σκυλάδικα») στο θέατρο Πόρτα. Ο Γιώργος Παπαγεωργίου (γιος της Φιλαρέτης Κομνηνού που εντυπωσιάζει σε ρόλο θηριοδαμάστριας στο ουγγρικό και υποκοσμικό «Λίλιομ» του Θωμά Μοσχόπουλου στο θέατρο Πόρτα) και ο Σίμος Κακάλας του Φεστιβάλ (μονίμως) και της «Ερωφίλης». Με ένα ακορντεόν, ένα γιουκαλίλι, μια κιθάρα και δύο καζού – κάτι σαν σφυρίχτρες. Στο στυλ αρκετών ηθοποιών που εσχάτως την έχουν δει τραγουδιστές – και όταν δεν τους βγαίνει λένε ότι το κάνουν «για τον χαβαλέ τους». Η ιδέα θα μπορούσε να είναι ενδιαφέρουσα. Οπως κάποτε είδε με άλλη ματιά τραγούδια όπως το «Νυχτολούλουδο» της Βανδή ο Γιώργης Χριστοδούλου και κέρδισε το στοίχημα. Υποτίθεται ότι ξεκίνησαν για χαβαλέ, για μία από τις παράξενες Τρίτες του θεάτρου Πόρτα. Κι έπειτα άρχισαν να το ιδεολογικοποιούν σε συνεντεύξεις. Οτι είναι σχόλιο στα νυχτερινά κέντρα που γίνονται θέατρα και στους τραγουδιστές πίστας που (τολμούν και) πατάνε θεατρικό σανίδι. Αυτό το χάλασε. Είτε κάνεις τον χαβαλέ σου είτε προετοιμάζεσαι σοβαρά και όχι χύμα να σχολιάσεις «κοινωνικά». Ομως τότε δεν το ιδεολογικοποιείς. Η παράσταση βέβαια είχε πολύ καλούς γκεστ, όπως ο εξαιρετικός και προσεκτικός Γιώργος Γάλλος στον «ύμνο» της Ρίτας Σακελλαρίου «Ενα τραγούδι πες μου ακόμα», που ακούστηκε σαν τραγούδι του Νίκου Ξυλούρη! Ή ο Αργύρης Ξάφης σε ρόλο Kraftwerk μπροστά στο κομπιούτερ με τα ψηφιακά «τύμπανα» να καλεί: «Σώσε με, δώσ’ μου να πιω το δηλητήριο». Ή ο κωμικός Σωκράτης Πατσίκας σε μια εντυπωσιακή μπλουζ ερμηνεία τού «Κάνω έρωτα μαζί σου με τηλεπάθεια» του Λευτέρη Πανταζή. Ακόμη και το φουτουριστικό «Φαινόμενο» του Βασίλη Καρρά από το ντούο πέρασε θαυμαστά στο κοινό.

Η νίκη. Δυστυχώς για το ντούο, οι προθέσεις ή ο «χαβαλές» δεν τους γλίτωσαν από κοιλιές και την εκδίκηση των ίδιων των τραγουδιών, τα οποία όσο και να μην τα θεωρούν κάποιοι ισάξια μιας δικαιωμένης  «Συννεφιασμένης Κυριακής», υπάρχουν στο ελληνικό κύτταρο. Απόδειξη ότι το «κουλτουριάρικο», θεατρόφιλο, λιγάκι χίπστερ κοινό, στο Πόρτα, τραγούδησε, ακόμη και ούρλιαξε, όλα τα λόγια. Ναι, και τα κουπλέ. Σαν νταλκαδιασμένη γαλαρία. Ιδού η απάντηση στην ανοργάνωτη «ιδεολογική» κίνηση του Σίμου Κακάλα (δεν θα σταθώ στη διαπεραστική φωνή, στην υπερβολή και στο αχρείαστο ξεγύμνωμα, στο φινάλε) και του Γιώργου Παπαγεωργίου, που έσωσε τα προσχήματα, ίσως επειδή συνειδητοποίησε ότι η ιδέα τους εκτροχιάστηκε, εν μέσω ιμιτασιόν ευρώ – πεντοχίλιαρων, μέσα σε στοίβες από κόκκινες χαρτοπετσέτες με τις οποίες τους έρραινε το κοινό, σαμπάνιες και κάποιες – μάλλον απονενοημένες – ζεϊμπεκιές του Δημήτρη Λάλου. Μετά τον μέτριο – αν όχι αποτυχημένο – ασυνάρμοστο χαβαλέ, δεν θα ήταν πιο ενδιαφέρον και πιο κωμικό, στο πλαίσιο των ίδιων ανταλλαγών, να παρέδιδε ο Κακάλας την επικείμενη «Ορέστειά» του στα στιβαρά χέρια των Ζαφείρη Μελά και Μάκη Χριστοδουλόπουλου για να δούμε πώς προκύπτει η «πλάκα» και από την άλλη πλευρά. Αν και είμαι σίγουρος ότι δεν θα το ήθελαν οι αοιδοί.

Φαγωμάρα. Απονενοημένη, πάντως, δεν είναι διόλου η εκδοχή του «Αίαντα», που ετοιμάζει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος (φωτογραφία) για την Επίδαυρο. Με τον Νίκο Κουρή στον επώνυμο ρόλο και τους Γιάννο Περλέγκα (ο οποίος δεν φέρεται με τον παραπάνω τρόπο στα ρεμπέτικα, παρέα με τη Λένα Κιτσοπούλου και τους Ραστ Χιτζάζ – τους φίλους του από το σχολείο – στην Αγία Φιάλη της Πανόρμου) και Μαρία Πρωτόπαππα. Να προσθέσω εδώ και την υπόλοιπη all-star διανομή με την Ελένη Ουζουνίδου – Αθηνά – και τον καλό Γιάννη Τσορτέκη – Οδυσσέα. Το πρώτο κλου είναι η μετάφραση. Του καθηγητή Δημήτρη Ν. Μαρωνίτη. Που την είχε δώσει από παλιά στον σκηνοθέτη και θα ακουστεί πια στο κοίλον. Το δεύτερο είναι η σκέψη του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου: «Ο Τρωικός Πόλεμος δεν έχει τελειώσει και η φαγωμάρα στο ίδιο στρατόπεδο έχει ξεκινήσει. Και εκεί είναι που παίρνουν τα πράγματα στα χέρια τους οι πολιτικοί και μένουν απέξω εκείνοι που είχαν τα μπράτσα. Οπως έγινε με το 1821». «Ολοι είμαστε εν δυνάμει σκηνοθέτες στο μυαλό μας. Η διαφορά σκηνοθέτη – θεατή είναι ότι ο πρώτος έχει την αλαζονεία να εκθέσει τη σκηνοθεσία του». Αντε και καλό μας καλοκαίρι.

Από τον Τσέχοφ στον Μπέκετ
Ο μάγος – τελετάρχης Πλατόνοφ, ο φοιτητικός ήρωας του πρωτόλειου του Αντον Τσέχοφ, σε μία μάλλον διαφορετική εκδοχή από τον δραστήριο Ενκε Φεζολάρι, με τον Νίκο Αναστασόπουλο κ.ά. είχε την τιμητική του, τις προάλλες. Για φίλους και ηθοποιούς. Στο «χειροποίητο» θεατρικό στέκι Cartel, που έστησε με μεράκι ο Βασίλης Μπισμπίκης (φωτογραφία), στον αντίποδα της τηλεοπτικής του δραστηριότητας, μαζί με φίλους – «θεατρική γιάφκα» τη λένε – στην περιοχή που αράζουν οι νταλίκες, στην Αγίας Αννης, στον Βοτανικό. Αλλος ένας off-broadway ζεστός – και με εντυπωσιακό φουαγέ σαν κρυφό σχολειό – πολυχώρος που κερδίζει το παιχνίδι και ετοιμάζεται να συνεχίσει με νέα ματιά σε επίσης κάτι κλασικό με νέα ματιά: το «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ, με τον Μπισμπίκη («βιαστή» στις «Ακρότητες», με συμμετοχή στον πρόσφατο «Αγαπητικό της Βοσκοπούλας») και τον – συνιδρυτή, μαζί με τη Φαίη Τζήμα – Παναγιώτη Σούλη (είχαν συμπράξει εκεί και στο «Striptease»). Σε σκηνοθεσία του αγρινιώτη μεταφραστή, θεατρικού και κινηματογραφικού Νίκου Καραγεώργου, ιδρυτή του Θεάτρου υπό το Μηδέν (θυμόμαστε πρόχειρα τη συνεργασία του με τον Θανάση Νιάρχο και τον Σταμάτη Φασουλή στο «Τρίτο στεφάνι» και το «Χορεύοντας με τη σιωπή» με τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου στο Βεάκη).