65η Μπερλινάλε: Εκλεψε τις εντυπώσεις το «Ταξί» του Ιρανού Τζαφάρ Παναχί

Το «Ταξί» του Ιρανού Τζαφάρ Παναχί, του γνωστού σκηνοθέτη που είχε φυλακιστεί για την κριτική του καθεστώτος στις ταινίες του και που πρόσφατα αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση αν και ακόμη του απαγορεύεται να ταξιδέψει στο εξωτερικό, ξεχώρισε στη δεύτερη ημέρα του 65ου κινηματογραφικού φεστιβάλ του Βερολίνου.

Η ταινία εκτυλίσσεται σε ένα ταξί, με τον ίδιο τον Παναχί να το οδηγεί και να παίρνει συνεντεύξεις από τους διάφορους πελάτες του. Ένα είδος μικρόκοσμου που μέσα από τα σχόλιά τους δίνεται μια εικόνα, συχνά διανθισμένη με χιούμορ, των ανθρώπων και των προβλημάτων της σύγχρονης ιρανικής κοινωνίας.

Από τις πιο απολαυστικές σκηνές εκείνη με έναν τύπο που τσακώνεται με τη συνεπιβάτιδά του δασκάλα, όταν αυτός υποστηρίζει πως οι κλέφτες πρέπει να εκτελούνται, καθώς και οι σκηνές με έναν άλλον τύπο που πουλάει πειρατικά dvd.

Εντυπωσιακές ήταν οι παρουσίες της Νικόλ Κίντμαν και του Τζέιμς Φράνκο, πρωταγωνιστών στην ταινία «Βασίλισσα της ερήμου» που σκηνοθέτησε ο Γερμανός Βέρνερ Χέρτσοκ.

Η ταινία παρουσιάζει τη ζωή της Γερτρούδης Μπελ, η οποία ήταν ιστορικός, συγγραφέας και μέλος των μυστικών υπηρεσιών της Βρετανίας.

«Έζησα στο βασίλειο του Βέρνερ για σχεδόν τρεις μήνες και πέρασα υπέροχα» ανάφερε η Νικόλ Κίντμαν στη συνέντευξη Τύπου. «Ήταν μια θαυμάσια περιπέτεια. Η Γερτρούδη έζησε μια περιπετειώδη, φανταστική ζωή που ούτε στα όνειρά μου δεν θα ζούσα» τόνισε.

«Για μένα η σχέση της ιστορίας είναι πως το ταξίδι μου στην έρημο και στους χώρους όπου εκτυλίσσεται η ταινία, μου άνοιξε τους ορίζοντες και μου έμαθε πολλά πράγματα που δεν γνώριζα. Όσο από ιστορία, ζήτησα από τον Βέρνερ (Χέρτσοκ) να μου κάνει ένα μάθημα αλλά εκείνος αρνήθηκε» πρόσθεσε.

Η ταινία πάντως του Χέρτοσκ είναι ένα αρκετά ενδιαφέρον, αν και επίπεδο στην αφήγησή του, χρονικό της τρικυμισμένης ζωής της αριστοκρατικής ηρωίδας του, από τα πρώτα χρόνια της, όταν έπεισε τον πατέρα της να την στείλει στην πρεσβεία στο Ιράν, τον ρομαντικό της έρωτα με τον εκεί γραμματέα (που ερμηνεύει ο Τζέιμς Φράνκο), και την απόφασή της να εισχωρήσει στην έρημο και να εξερευνήσει περιοχές που τότε ανήκαν στην υπό διάλυση τουρκική αυτοκρατορία, να συναντήσει, για λογαριασμό τής βρετανικής κυβέρνησης, μουσουλμάνους εκπροσώπους στο Κάιρο, τη Μπάσρα και τη Βαγδάτη, με στόχο τον καθορισμό των νέων συνόρων που θα ακολουθούσαν μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Άνιση, αν και πιο συναρπαστική σκηνοθετικά, αποδείχτηκε η ταινία της έναρξης, «Κανείς δεν θέλει τη νύχτα» της Ιζαμπέλ Κουισέτ, γύρω από μιαν άλλη αληθινή ιστορία, εκείνη της Αμερικανίδας Τζόζεφιν Πίρι, γυναίκας του εξερευνητή Ρόμπερτ Πίρι.

Η ταινία καταγράφει το ταξίδι τής Τζόζεφιν στην παγωμένη Γροιλανδία το 1908, λίγο πριν χειμωνιάσει, όπου πείθει μέλη της εξερευνητικής ομάδας του συζύγου της να την βοηθήσουν να ταξιδέψει μέχρι το σημείο όπου ο άντρας της θα ανακάλυπτε και θα χαρτογραφούσε τον Βόρειο Πόλο.

Το πρώτο μέρος της ταινίας, και το πιο αδύνατο, ακολουθεί την Τζόζεφιν στο μεγάλο και επικίνδυνο ταξίδι στις παγωμένες στέπες της Γροιλανδίας, σε όμορφα φωτογραφημένες σκηνές που δίνουν όλο το μεγαλείο του χώρου, αν και, από δραματουργικής πλευράς, δεν προσφέρει τίποτα το ουσιαστικό εκτός από το πορτρέτο μιας συνηθισμένης στις ανέσεις των πλούσιων σπιτιών του Μανχάταν.

Πορτρέτο που έρχεται σε αντίθεση με το δεύτερο -πολύ καλύτερο- μέρος, όταν μια εγκαταλειμμένη Τζόζεφιν, αναγκασμένη να περάσει τον χειμώνα σε ένα ίγκλου παρέα με την Αλάκα, μια νεαρή Εσκιμώα, ανακαλύπτει πως αυτή περιμένει το παιδί του άντρα της. Σκηνές αρχικά θυμού και ζήλειας που μετατρέπονται σε σκηνές κατανόησης και προσπάθειας επιβίωσης, όταν τα πράγματα χειροτερεύουν, το κρύο γίνεται ανυπόφορο και η τροφή εξαφανίζεται, με αποτέλεσμα οι δυο γυναίκες, αγκαλιά με το βρέφος που στο μεταξύ γεννιέται, να αντιμετωπίζουν, όσο καλύτερα μπορούν τον παγερό χειμώνα, με την Τζόζεφιν, από μια υπεροπτική, συνηθισμένη σε υπηρέτες και στην καλοζωία γυναίκα, να μετατρέπεται σχεδόν σε ζώο για να μπορέσει να επιβιώσει.