Γιάννης Κακλέας: «Δεν ειμαι διπολικος, είμαι τριπολικός!»

Σε ένα μικρό γραφικό πανδοχείο στη Γερμανία με το όνομα «Οι Καμπάνες του Edelweiss». Στο ημίφως του δειλινού ηχούν τα σήμαντρα. Εδώ βρίσκουμε τον Γιάννη Κακλέα. Μέσα στις «Καμπάνες του Edelweiss», της ροκ όπερας που ξαναφέρνει την Αννα Βίσση της πίστας στα μουσικά μεγέθη των «Δαιμόνων» (1991) και της «Μάλα» (2002). Οπου και πάλι ο Γιάννης Κακλέας ήταν στο πλάνο. «Ο ήχος από τις καμπάνες συνδέεται με κάποια εφιαλτικά στιγμιότυπα που έχουν συμβεί σε αυτό το πανδοχείο. Η σιωπή τους ή ο ήχος τους φέρνει τον εφιαλτικό απόηχο των γεγονότων» λέει ο σκηνοθέτης.

Ο Νίκος Καρβέλας, έχοντας τον γυναικείο ρόλο τον οποίο σωματοποιεί η Αννα Βίσση, έχει – κατά τη γνώμη μου – δημιουργήσει ένα alter ego δραματουργικό που υπάρχει σε διαφορετικές συνθήκες και περιπέτειες και στα προηγούμενα έργα. Η Μάλα ζει, μέσα σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, έναν μοιραίο έρωτα. Στους «Δαίμονες», μέσα στο μεταφυσικό πειβάλλον, γεννιέται ο έρωτας με τον σκηνοθέτη. Και εδώ, στις «Καμπάνες», σε μια ρεαλιστική πλέον συνθήκη, βλέπουμε αυτή τη γυναίκα να βιώνει τέτοιες τραυματικές εμπειρίες, που την κάνουν να φύγει από την Ελλάδα, να πάει στην Αμερική και αναζητήσει τον απόλυτο έρωτα. Τον συναντάει στο πρόσωπο ενός ατόμου που θα αποβεί μοιραίο στην αναζήτηση αυτή της προσωπικής ολοκλήρωσής της. Ο Νίκος αντιμετωπίζει τους ήρωές του κάτω από ακραίες συνθήκες. Στο κόκκινο. Και το μοτίβο του έρωτα είναι, πιστεύω, ένας τρόπος για να επιτευχθεί αυτό που ονομάζουμε αυτογνωσία. Και στις τρεις περιπτώσεις οδηγείται σε μοιραίο τέλος.

Αποφεύγει να αποκαλύψει τα μυστικά του στόρι. Κι ας έχουν διαρρεύσει. Οτι, ας πούμε, η Αννα βρίσκει τον έρωτα στο πρόσωπο ενός νέου άνδρα που δεν το ξέρει, αλλά είναι ο γιος της τον οποίο είχε δώσει για υιοθεσία. «Πιστεύω ότι πρέπει να δούμε το έργο πέρα από μια σκανδαλιστική διάθεση, διότι θα χάσουμε την επαφή με τη δραματουργική του δύναμη» λέει. «Τα θέματα των καταραμένων ερωτικών σχέσεων στο παγκόσμιο θέατρο νομίζω ότι θίγουν ένα πολύ σοβαρό θέμα που έχει να κάνει με τη σύγκρουση του απόλυτου πάθους και της επιθυμίας με την απαγόρευση και την ηθική τάξη. Εχουν και έναν συμβολισμό, αν το προχωρήσουμε. Δεν είναι το θέμα “επιθυμώ την αδελφή μου”. Εχει να κάνει με τη βαθιά ζωική επιθυμία που έχουμε ως άνθρωποι για την ηδονή σε κόντρα με τα “όχι” των θρησκευτικών και ηθικών νόμων. Ενα θέμα άλυτο στη βαθιά αίσθηση της προσωπικής και της κοινωνικής ψυχανάλυσης. Οφείλω να το δω κι εγώ με μια πιο ευρεία έννοια, αλλιώς εγγίζει τα όρια του πορνογραφήματος. Προσπαθώ να βρω και τους ποιητικούς συμβολισμούς, να ανιχνεύσω το έρεβος της ανθρώπινης ψυχής και να μιλήσω για σώματα που καίγονται από επιθυμία και καταστρέφονται από τα λάθη τους. Εχω σκηνοθετήσει το “Κρίμα που είναι πόρνη” κι έτσι έχω περάσει από μια εμπειρία τέτοιων μορφών έρωτα. Ομως με έχει γοητεύσει ιδιαίτερα το “Ασμα Ασμάτων”, όπου ο αγνός έρωτας βρίσκεται απέναντι στην επιθυμία που μπορεί να σε στείλει στην Κόλαση. Σε αυτή τη δραματουργική περιοχή αντιμετωπίζω το έργο του Νίκου Καρβέλα».

Γελάει ηχηρά. «Ρωτάτε έναν άνθρωπο που δεν έχει σχέση με τις πίστες. Αυτό μπορεί να το απαντήσει κάποιος που έχει περάσει από αυτήν την εμπειρία. Εγώ έχω απέναντί μου μια Αννα με μια πολύ δυνατή και όμορφη φωνή, έναν άνθρωπο που – ό,τι και να λένε, πως μπορεί να χαμηλώνουν τον πήχη στις πίστες – τη βλέπω σαν μια μαθήτρια που ακούει και απορροφά όσα της λέω. Τη λέξη “απόλυτη” την ακούω συχνά για την Αννα. Θα έλεγα ότι είναι η απόλυτη επαγγελματίας. Οι άνθρωποι της πίστας ή της νύχτας, που λέμε, δεν φημίζονται για την πειθαρχία τους, την επαγγελματικότητά τους, ακόμη και για το γούστο τους. Η Αννα τα έχει όλα αυτά τα στοιχεία, γι’ αυτό μπορούμε και συνεργαζόμαστε».

Ας μην ξεχνάμε ότι το έργο είναι μουσικό. Και μιλάμε για μια ελληνική παραγωγή όπερας. Δεν έχουμε και μεγάλη παραγωγή σε αυτό τον τομέα. Αυτό με σπρώχνει στο παιχνίδι. Οσο για τον λόγο ύπαρξης, πιστεύω ότι έχουν τέτοια έργα από τη στιγμή που αντιμετωπίζουν θέματα αρχετυπικά. Δεν πίστεψα ποτέ ότι οι παραστάσεις βασίζονται στην επικαιρότητα. Γι’ αυτό και αγαπάω τον Αριστοφάνη και τον Σαίξπηρ. Απλώς θεωρώ ότι ο τρόπος που παρουσιάζονται πρέπει να είναι σύγχρονος, αιχμηρός και πολυδιάστατος.

Γελάει ξανά. «Κατ’ αρχάς, δεν συμβαίνουν ταυτόχρονα. Ο “Ματωμένος γάμος” ήταν για μένα μια συγκλονιστική εμπειρία, όταν με την ομάδα μας με σύμπνοια βούτηξα στον κόσμο ενός ποιητή που πάντα ήθελα να σκηνοθετήσω. Στις “Καμπάνες” βρίσκομαι σε μια μεγάλη σκηνή, με μεγάλη ορχήστρα και άξονα το μουσικό έργο του Νίκου Καρβέλα. Το τρίτο είναι ο Αριστοφάνης, η μεγάλη μου αγάπη. Μέσα από τις παραστάσεις μου προσπαθώ να φέρω σε πρώτο επίπεδο την ποιητική διάσταση ενός τόσο μεγάλου δραματουργού. Ετσι κι αλλιώς, όμως, έχω μια ενέργεια προσωπική που μου δίνει τη δυνατότητα να τα κάνω όλα αυτά. Βρίσκομαι σε τρεις χώρους που αγαπάω πολύ και ικανοποιούν πολλές πλευρές του σχιζοφρενικού χαρακτήρα μου». Γελάει. «Λέμε για διπολικούς. Εγώ είμαι τουλάχιστον τριπολικός. Και δεν υπολογίζω την κριτική που μου κάνουν για τις επιλογές μου διότι κάνω αυτό που μου αρέσει. Κι έχω δικαίωμα να μου αρέσουν πολύ διαφορετικά πράγματα».

Περνάνε τον θεατή από μια εμπειρία έντονη, ώστε αν ελπίδα είναι ακόμη ένα βήμα προς την αυτογνωσία μέσα από μια θεατρική εμπειρία που εύχομαι να γίνει και προσωπική εμπειρία, τότε αυτό το θεωρώ μια ελπιδοφόρα προοπτική.

Μιλάτε με έναν άνθρωπο ιδιαίτερα μαχητικό, που δεν έζησε ζωή εύκολη και πάλεψε πολύ για πολλά και πάντοτε ήλπιζε και ελπίζει για έναν καλύτερο κόσμο. Αυτό δεν πιστεύω ότι δεν υπάρχει στην κοινωνία. Αν δεν υπήρχε, θα το θεωρούσα σαν τη μεγαλύτερη κοινωνική αρρώστια που θα μπορούσε να πλήξει μια χώρα. Στην δε καινούργια κατάσταση ελπίζω ακόμη περισσότερο για έναν καινούργιο κόσμο. Και ελπίζω να μη διαψευστούμε. Η ελπίδα άλλωστε έχει να κάνει και για το τι ελπίζουμε. Αν ελπίζουμε για μια υλική και προσωπική ευημερία, αυτή η ελπίδα δεν με αφορά. Η ελπίδα για μια κοινωνική δικαιοσύνη και μια αέναη προσπάθεια προς την αυτογνωσία και τη συνειδητότητα με αφορά. Και γι’ αυτή μάχομαι.