Ενα μπολ γεμάτο υγεία

Το κουάκερ, μια ελαφρώς αλμυρή κρέμα που έφτιαχναν παλαιότερα με κάθε ευκαιρία, για πρωινό, ελαφρύ βραδινό ή όταν πονούσε κάποιον το στομάχι του, δεν ήταν ένα παραδοσιακό ελληνικό φαγητό αλλά μια εισαγόμενη συνήθεια, που το σωστό όνομά της είναι πόριτζ. Γιατί το Quaker είναι στην πραγματικότητα η αμερικανική φίρμα η οποία ταυτίστηκε με τις νιφάδες βρώμης. Πρόκειται για μια παχύρρευστη κρέμα – βάση για ένα πολύ υγιεινό πρωινό μάλλον ιρλανδικής καταγωγής που παρασκευάζεται σιγοβράζοντας 2 ποτήρια νερό ή γάλα, 6-7 κ.σ. νιφάδες βρώμης και λίγο αλάτι, ώσπου να πήξει. Τρώγεται όπως είναι, με τριμμένο τυρί ή με την προσθήκη ψιλοκομμένων φρέσκων ή αποξηραμένων φρούτων, με ξηρούς καρπούς, μέλι ή ζάχαρη, ακόμη και με νιφάδες σοκολάτας ή τριμμένα μπισκότα. Η ελληνική εκδοχή του ήταν το κατσαμάκι που γινόταν με καλαμποκάλευρο, η κινεζική (κόνγκι) με ρυζάλευρο και η ρωσική (κάσα) με φαγόπυρο. Με άλλα λόγια, το πρώτο γεύμα της ημέρας σχεδόν παντού στον κόσμο βασιζόταν συνήθως στα δημητριακά.

Η επανάσταση έγινε το 1854 στο Οχάιο της Αμερικής, όταν ο γερμανός μετανάστης Φέρντιναντ Σούμαχερ με εργαλείο έναν χειροκίνητο μύλο βρώμης έστησε στο σπίτι του την πρώτη εταιρεία παραγωγής νιφάδων βρώμης. Εβαλε στο κουτί τού προϊόντος το σύμβολο του κουακέρου (το πρώτο σήμα κατατεθέν δημητριακών για το πρωινό παγκοσμίως) και το διαφήμισε ως ένα υγιεινό υποκατάστατο του χοιρινού που έτρωγαν έως τότε οι Αμερικανοί με βλαβερές συνέπειες για το στομάχι τους. Λίγο αργότερα, ο γιατρός Τζον Χάρβεϊ Κέλογκ στην προσπάθειά του να βελτιώσει τη διατροφή των ασθενών εφηύρε τις νιφάδες καλαμποκιού (κορν φλέικς) και το 1896 απέκτησε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για «δημητριακά σε νιφάδες και διαδικασία παραγωγής».

΄  γυριστε σελιδα

Αβγά, μπέικον, λουκάνικα και βοδινό κρέας ήταν τα βασικά τρόφιμα με τα οποία οι Αμερικανοί συνήθιζαν να αρχίζουν την ημέρα τους. Στο πρωινό τους οι φυτικές ίνες δεν είχαν θέση ώς το τέλος του 19ου αιώνα, όταν τα μέλη της Εκκλησίας των Αντβεντιστών επηρεάστηκαν από το χορτοφαγικό κίνημα της εποχής και πρόσθεσαν στο αμερικανικό πρωινό επεξεργασμένα δημητριακά. Ο Τζον Χάρβεϊ Κέλογκ ήταν θρησκευόμενος άνθρωπος, το ίδιο και ο Φέρντιναντ Σούμαχερ που αποτύπωσε την πίστη του στη συσκευασία του προϊόντος του. Για την ιστορία, οι κουάκεροι ήταν μέλη της Θρησκευτικής Κοινωνίας των Φίλων, μιας χριστιανικής αίρεσης που ιδρύθηκε τον 17ο αιώνα στην Αγγλία.

Επεξεργασμένοι σπόροι σιταριού, ρυζιού, βρώμης, σίκαλης και σόργου άρχισαν πλέον να τρώγονται εύκολα αφού η προετοιμασία του φαγητού δεν ήταν πια τόσο χρονοβόρα όσο στο παρελθόν. Ζεστοί σαν κρέμα ή ανακατεμένοι με κρύο γάλα, σε μορφή μπισκότων ή νιφάδων. Με τα χρόνια δε στα διάφορα προϊόντα που ήταν πλέον έτοιμα για άμεση κατανάλωση χωρίς να χρειάζονται βράσιμο άρχισε να προστίθεται ζάχαρη και να εμπλουτίζονται με βιταμίνες και άλλες θρεπτικές ουσίες.

Ναι, τα δημητριακά σε μορφή κορν φλέικς (νιφάδες καλαμποκιού), μούσλι, ποπς, στρογγυλά, μπαστουνάκια ή μαξιλαράκια, ανάμεικτα ή όχι, με ή χωρίς σοκολάτα, κομματάκια φρούτων και ξηρών καρπών είναι νόστιμα, προετοιμάζονται πανεύκολα – αρκεί να τα αναμείξεις με κρύο γάλα ή γιαούρτι. Και σίγουρα είναι ένα δυναμωτικό πρωινό, όταν είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες. Επίσης χρησιμοποιούνται σε πάρα πολλές συνταγές μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής – ειδικά οι νιφάδες βρώμης που είναι ένα άριστο υλικό για να φτιάξουμε μια πυκνή σούπα ή μια γλυκιά κρέμα ενώ μπορεί να αντικαταστήσουν το αλεύρι σε πολλές συνταγές.

Ομως προσέξτε, μετά την επεξεργασία που έχουν υποστεί, τα περισσότερα δημητριακά δεν είναι τόσο υγιεινά όσο θέλουν να τα παρουσιάζουν οι διαφημιστές, δεν είναι διαιτητικά και δεν αδυνατίζουν γιατί οι λίγες θερμίδες που υπόσχονται κάποια προϊόντα ισοδυναμούν συνήθως μόλις στο ¼ του φλιτζανιού, όμως ποιος καταφέρνει να φάει τόσο λίγο;

Πώς τα διαλέγουμε. Σύμφωνα με τους ειδικούς της Κλινικής Μάγιο στο Ρότσεστερ της Μινεσότα, χρειάζεται να επιλέγουμε πολύ προσεκτικά τα δημητριακά ώστε να αποτελούν πράγματι μια καλή επιλογή για ένα υγιεινό πρωινό γεύμα. Στοιχεία – κλειδιά που πρέπει κανείς να ελέγχει είναι η περιεκτικότητά τους σε φυτικές (ή διαιτητικές) ίνες, οι θερμίδες και η ζάχαρη. Συνιστούν ακόμη να προτιμάμε τα δημητριακά που προσδίδουν τουλάχιστον 3 γραμμάρια ινών ανά μερίδα (ο στόχος πρέπει να είναι όσο το δυνατόν περισσότερες ίνες) και επιπλέον παρέχουν λιγότερες από 120 θερμίδες ανά μερίδα, δηλαδή όσο χωράει στα 3/4 ή το πολύ σ’ ένα φλιτζάνι.

Επίσης, επειδή πολλά δημητριακά ακόμη και όταν προορίζονται για ενηλίκους μπορεί να έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε κρυφή ζάχαρη πρέπει να προτιμάμε όσα έχουν λιγότερα από 13 γραμμάρια σάκχαρα ανά μερίδα.
Τα δημητριακά ολικής άλεσης για πρωινό είναι πολύ καλύτερη επιλογή. Επίσης σε καταστήματα με βιολογικά προϊόντα μπορεί να βρει κανείς οργανικά δημητριακά χωρίς καθόλου ζάχαρη ή τεχνητές γλυκαντικές ουσίες όπως η ασπαρτάμη.

Χρειάζεται να ελέγχουμε προσεκτικά την ετικέτα με τα συστατικά. Τα φρούτα που υποτίθεται ότι περιέχονται π.χ. στις μπάρες δημητριακών δεν είναι απαραίτητα αποξηραμένα, αλλά – το πιθανότερο – ένα μείγμα χρωστικής και ζελατίνης.

Oχι μόνο για πρωινό
Σμούθι με φρούτα και δημητριακά. Χτυπάμε στο μπλέντερ ¼ φλ. τραγανά δημητριακά με τσιπς μπανάνας και αμύγδαλα ή άλλους ξηρούς καρπούς. Προσθέτουμε 1 ώριμη μπανάνα και 1 μήλο κομμένα σε κομμάτια, ¼ φλ. φρέσκες ή κατεψυγμένες φράουλες, ½ φλ. γάλα και 2 κ.γλ. μέλι και χτυπάμε για λίγο ακόμη. Σερβίρουμε αμέσως.

Μπράουνις με κουάκερ και κάστανα. Χτυπάμε στο μίξερ 125 γρ. νιφάδες βρώμης ώσπου να γίνουν σκόνη. Σε χαμηλή φωτιά λιώνουμε 125 γρ. βούτυρο και 125 γρ. κουβερτούρα κομμένη σε κομμάτια, ανακατεύοντας συνεχώς. Αφήνουμε το μείγμα να κρυώσει. Χτυπάμε καλά 2 μεγάλα αβγά (σε θερμοκρασία δωματίου) με 185 γρ. ζάχαρη ώσπου να γίνουν ένα λείο κρεμώδες μείγμα, προσθέτουμε τη λιωμένη σοκολάτα με το βούτυρο και 65 γρ. κονιάκ ή ρούμι και ανακατεύουμε καλά. Προσθέτουμε τη βρώμη και 125 γρ. κάστανα βρασμένα και ψιλοκομμένα. Ανακατεύουμε καλά με μια σπάτουλα, αδειάζουμε το μείγμα σε ένα μέτριο ταψί που έχουμε βάλει αντικολλητικό χαρτί και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 170 βαθμούς για μισή ώρα.
 
Τραγανά φιλέτα ψαριού. Ανακατεύουμε 1 φλ. τριμμένη ψίχα ψωμιού με ½ φλ. δημητριακά ολικής άλεσης τριμμένα, ¼ φλ. καβουρδισμένα αμύγδαλα και τριμμένα και 1 κ.γλ. φρεσκοτριμμένο πιπέρι. Βουτάμε στο μείγμα φιλέτα ψαριού (πέρκα, μπακαλιάρος ή γλώσσα) ώστε να καλυφθούν καλά και από τις δύο πλευρές και τα τηγανίζουμε σε μέτρια φωτιά.