Η βία της σιωπής

«Η φυλή»: Δίχως υπότιτλους, δίχως διαλόγους. Ενας κωφάλαλος έφηβος καταφθάνει σε ένα οικοτροφείο και προσπαθεί να συνδεθεί σε μια κοινωνία με δικούς της κώδικες. Εκεί όπου κυριαρχεί η συμμορία του «Βασιλιά», την οποία και κάποια στιγμή θα κληθεί να αντιμετωπίσει.

Ας το πούμε εξαρχής: η «Φυλή» είναι ένα φιλμ σπάνιο, μυσταγωγικό, αλλά και αποτρόπαιο συνάμα. Προς τιμήν του, ο σκηνοθέτης Μίροσλαβ Σλαμποσπίτσκι δεν δείχνει διατεθειμένος να παραδώσει μαθήματα κοινωνικής ευπρέπειας και ανθρωπιάς. Θυμόσαστε τα «Παιδιά ενός κατώτερου Θεού»; Ε ξεχάστε οποιαδήποτε έκκληση στον συναισθηματισμό ενός «ενοχικού» δυτικού κοινού. Γιατί η ανθρώπινη φυλή, ανεξαρτήτως φύλου, χρώματος ή φωνής, είναι ικανή για τις πιο φωτισμένες αλλά και για τις πιο ειδεχθείς σκέψεις και πράξεις.

Πέραν αυτού, όμως, η ταινία θέτει ένα ακόμη πιο ενδιαφέρον ζήτημα πάνω στο ίδιο το σινεμά. Η ίδια βία, το ίδιο ξύλο, το ίδιο – αποτρόπαιο είναι η αλήθεια – αίμα θα «κατέβαινε» πιο εύκολα αν η ταινία δεν λάμβανε χώρα στο βουβό αυτό σύμπαν. Δεν ακούμε, δεν καταλαβαίνουμε ακριβώς, μόνο  συνθέτουμε, αβοήθητοι μια αφήγηση, αποτελούμενη από θραύσματα εικόνων, εννοιών και συναισθημάτων. Αν και τα τελευταία βρίσκουν πάντα τον δρόμο τους. Τα θετικά τουλάχιστον. Αντιλαμβανόμαστε, βλέπετε, σε πρώτο επίπεδο – έστω κι αν κι εκείνη ριζώνει βαθιά – την εφηβική αγάπη, το φως και τη λαχτάρα μιας νεανικής ψυχής.

Τι γίνεται όμως με το μίσος και την εχθρότητα; Πόσο βαθύ είναι αυτό το πηγάδι εκ του οποίου ανασύρουμε (σε ασυνείδητο πλέον βαθμό, μια και η ταινία «τρέχει» και ομοίως «τρέχουμε» κι εμείς ξωπίσω της για να την ανασυντάξουμε) τα όποια κενά; Και κατά πόσο αυτό που τελικά τόσο μας ενοχλεί προέρχεται όχι από τις εικόνες του φιλμ, αλλά από εμάς τους ίδιους; Αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν μπορεί να απαντηθεί εδώ. Και οι ταινίες που γεννούν τέτοια ερωτήματα δεν μπορεί παρά να είναι σημαντικές. Πλησιάστε – αλλά με εξαιρετική προσοχή. Κανείς, και το εννοώ, δεν πρόκειται να φύγει από το «The tribe» χωρίς σημάδια.

Βαθμοί: 7

Η δύναμη της θέλησης
«Η θεωρία των πάντων»: Μία ακόμη «αληθινή ιστορία», αυτή του Στίβεν Χόκινγκ, που συνεχίζει, με το έργο του, να αποτελεί έναν φάρο σοφίας και καθαρού φωτός – η δε ταινία παρακολουθεί τη ζωή του από το 1963 μέχρι τη συνεχιζόμενη μάχη του με τη νόσο του κινητικού νευρώνα που τον καθήλωσε σε αναπηρικό καροτσάκι. Παράλληλα είναι και μια ερωτική ιστορία. Αυτή του Στίβεν και της Τζέιν, της πρώτης γυναίκας. Η αλήθεια είναι πως θα προτιμούσαμε μια ταινία που στόχο θα είχε να καταλάβουμε τον Στίβεν Χόκινγκ, και όχι να τον «συμπαθήσουμε». Από την άλλη, είναι ένα καλοφτιαγμένο, «ασφαλές» φιλμ. Εχουν και αυτά τη θέση τους στο σινεμά. Και, ΟΚ, ας μην το κρύβουμε, συγκινηθήκαμε στο φινάλε. Υπέροχοι, τέλος, οι Εντι Ρέντμεϊν, Φελίσιτι Τζόουνς και Εμιλι Γουάτσον.
Βαθμοί: 5
Αστυνομικό ρετρό
«Ο άνθρωπος από τη Μασσαλία»: Πώς λέμε «Ο άνθρωπος από τη Γαλλία»; Μόνο που εδώ, αντί του Τζιν Χάκμαν, έχουμε τον Ζαν Ντιζαρντέν, τον βραβευμένο με Οσκαρ πρωταγωνιστή της ταινίας «The artist», στον ρόλο του δικαστικού επιμελητή που κήρυξε τον πόλεμο στους εμπόρους της ντρόγκας. Α, ξέχασα να σας πω, κι εδώ έχουμε να κάνουμε με μια αληθινή ιστορία. Παραδοσιακά φιλμογραφημένη όμως: δεν υπάρχουν καλοί και κακοί – αλλά ήρωες μονομανείς. Δυο άκρες δηλαδή ενός κοινού νήματος που ενώνει τον υπόκοσμο και την αστυνομία. Φυσικά ο Σεντρίκ Χιμένεζ που σκηνοθετεί δεν είναι κανένας Μάικλ Μαν αλλά και πάλι περνάς καλά.
Βαθμοί: 5
Αχ, καημένε Τζόνι
«Ο κύριος Μορντεκάι»: Δυο αγωνίες μαζί: από τη μια, αυτή του Μορτντεκάι, εμπόρου τέχνης, που αναζητά έναν σπάνιο πίνακα, για τον οποίο θα χρειαστεί να διασχίσει όλη την υδρόγειο, καταδιωκόμενος από ρώσους, βρετανούς κατάσκοπους, έναν διεθνή τρομοκράτη αλλά και τη γυναίκα του. Και από την άλλη, αυτή του Τζόνι Ντεπ που πρέπει επειγόντως να αλλάξει ατζέντη. Αυτή η χλιαρή κωμωδιούλα είναι μια σπατάλη ταλέντου και χρημάτων.
Βαθμοί: 3
Πιο καλή η μοναξιά;
«Για πάντα»: Τι παράξενο φαινόμενο κι αυτό: σ’ έναν πληθυσμιακά υπερπλήρη κόσμο, εξοπλισμένο με τα πιο σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, η μοναξιά κυριαρχεί. Για πολλούς, το να είσαι άνθρωπος σημαίνει να είσαι μόνος. Στην ταινία της Μαργαρίτας Μαντά, ο Κώστας και η Αννα (Κώστας Φιλίππογλου και Αννα Μάσχα, εξαίσιοι) ζουν μόνοι στην Αθήνα. Εκείνος οδηγός στον Hλεκτρικό, εκείνη πωλήτρια ακτοπλοϊκών εισιτηρίων στον Πειραιά. Και όπως η μοναξιά τρέφεται από τη ριζική μας ανάγκη να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε, έτσι και ο Κώστας αποφασίζει να διεκδικήσει την Αννα και να αντιμετωπίσει τον φόβο της απόρριψης σ’ έναν κόσμο αδειανό. Ιδέες και αισθήματα που εξαντλούνται γρήγορα σ’ ένα φιλμ τρυφερό αλλά και αδρανές, σε σχέση με τα αισθήματα που πραγματεύεται.
Βαθμοί: 4
Ευγενής τρόμος
«Η γυναίκα με τα μαύρα 2: Αγγελος Θανάτου»: Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μια ομάδα λονδρέζων μαθητών εγκαταλείπει το Λονδίνο με προορισμό την περίφημη ερειπωμένη βίλα Ελ Μαρς – και εκεί τους περιμένει το φάντασμα της γυναίκας με τα μαύρα. Σεναριακά, το όλο στόρι χωράει στη μια πλευρά ενός post-it. Το επίπεδο της παραγωγής όμως εντυπωσιάζει: η ταινία είναι μια πραγματική καλλιγραφία. Είναι όμως και ένα μείζονος σημασίας συμπλήρωμα στη μεγάλη ανθολογία του Φανταστικού.
Βαθμοί: 4
Για τα κορίτσια σας
«Barbie, η σούπερ πριγκίπισσα»: Μετά το μαγικό φιλί μιας πεταλούδας, η Κάρα αποκτά σούπερ δυνάμεις που της επιτρέπουν να μεταμορφώνεται σε σούπερ πριγκίπισσα, η οποία πετάει συνεχώς γύρω από το βασίλειό της, πολεμώντας το έγκλημα. Τα κοριτσάκια θα το απολαύσουν, εμάς μας βγήκαν λίγο τα μάτια από το φτωχό animation.
Βαθμοί: 3