Η απειλή της «τέλειας καταιγίδας»

Στη Βενεζουέλα η κυβέρνηση του Νικολάς Μαδούρο, διαδόχου του Ούγκο Τσάβες, απειλείται από μια «τέλεια καταιγίδα». Ολα όσα έδειχναν ευνοϊκά για τις Αρχές του Καράκας, φαίνεται τώρα να έχουν αντιστραφεί. Ημέρα με την ημέρα οι ελλείψεις στην αγορά πληθαίνουν, αυξάνονται οι μεγάλες ουρές έξω από τα καταστήματα τροφίμων και τα σουπερμάρκετ και ανθεί η μαύρη αγορά. Βασικά προϊόντα όπως το κρέας, το γάλα, το χαρτί υγείας, τα απορρυπαντικά και το καλαμποκάλευρο είναι πλέον δυσεύρετα.

«Την ευθύνη για τις ουρές την έχει η Δεξιά» δήλωσε ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Νιοστάντο Καμπέγιο, ενώ ένας από τους βουλευτές της κυβέρνησης κατήγγειλε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι έστειλαν «ειδικούς στο θέμα της οικονομικής κατάρρευσης» για να διεξαγάγουν «οικονομικό πόλεμο» εναντίον του τσαβισμού.

Ομως οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται με τις εξελίξεις στο πετρέλαιο και την πτώση της τιμής του. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας τις αποδίδει σε στρατηγική των ΗΠΑ για να καταφέρουν πλήγμα κυρίως στη Ρωσία αλλά και σε αυτήν. Από τον Ιούνιο μέχρι σήμερα η τιμή του πετρελαίου έχει μειωθεί κατά 60%. Στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας το βενεζουελανό πετρέλαιο στοίχιζε, για πρώτη φορά από το 2008, λιγότερο από 40 δολάρια το βαρέλι.

Οι αγορές αντιλαμβάνονται ότι ο κίνδυνος η Βενεζουέλα – που κατέχει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο – να σταματήσει να πληρώνει τις εξωτερικές υποχρεώσεις της αυξάνεται. Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s υποβάθμισε την κατηγορία του χρέους της χώρας σε «υψηλού κινδύνου».

Ο πρόεδρος Μαδούρο ξεκίνησε την καινούργια χρονιά με μια περιοδεία σε Ρωσία, Κίνα και τέσσερις χώρες του Οργανισμού Πετρελαιοπαραγωγών Εξαγωγών Χωρών (ΟΠΕΚ), η οποία ολοκληρώθηκε προχθές χωρίς απτά αποτελέσματα – ούτε στη σταθερότητα της τιμής του πετρελαίου ούτε στην προσέλκυση νέων κεφαλαίων για τη Βενεζουέλα.

Ομως τα προβλήματα πληθαίνουν και σε άλλους τομείς. Την ώρα που το Καράκας στερείται του πετρελαίου ως διπλωματικού μοχλού, φαίνεται να χάνει και την υποστήριξη της Κούβας, η οποία δείχνει να προετοιμάζεται για ένα μέλλον χωρίς τις επιδοτήσεις του βενεζουελανού πετρελαίου. Η Αβάνα προχώρησε στην αποκατάσταση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον, γεγονός που κάνει τον Μαδούρο να αισθάνεται ακόμα πιο απομονωμένος.

Η αβεβαιότητα, ο φόβος της ανασφάλειας και οι ελλείψεις δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινότητα, δίνοντας στους πολίτες την αίσθηση πως όπου να ‘ναι κάτι θα συμβεί. «Ακόμα και στα χειρότερα, θα μείνουμε στο πλευρό του Μαδούρο» φώναζαν πρόσφατα υποστηρικτές του σε μικρή διαδήλωση που έγινε στο κέντρο της πρωτεύουσας. Που σημαίνει ότι σε περίπτωση που ξεσπάσουν ταραχές, οι οπαδοί του είναι πρόθυμοι να θυσιαστούν για εκείνον.

Πάντως, είναι σίγουρο ότι η εποχή των ισχνών αγελάδων θα αναδείξει τις εσωτερικές συγκρούσεις στην κυβέρνηση, τις διαφωνίες οι οποίες υπό την ηγεσία του Τσάβες δεν εξελίσσονταν αλλά σιγόβραζαν. Στην αριστερή πλευρά, φράξιες όπως η Marea Socialista – η πιο γνωστή ανάμεσα στους επικριτές του Μαδούρο – τον κατηγορούν ότι υπονομεύει την επανάσταση. Στα δεξιά, ομάδες τεχνοκρατών και στρατιωτικών που έχουν ως ηγέτη τον Νιοστάντο Καμπέγιο μετά βίας κρύβουν τη δυσαρέσκεια και τις αμφιβολίες τους σχετικά με την ικανότητα του Μαδούρο να διαχειριστεί μια κατάσταση η οποία έχει εξελιχθεί πλέον σε ανθρωπιστική κρίση και μπορεί πολύ εύκολα να οδηγήσει σε διατάραξη της δημόσιας τάξης.