[Γεωπολιτικά] Τα παράγωγα του φόβου

Το αδυσωπήτως απλό: εάν τυχόν ο φόβος πλεονάσει και καταφέρει να επιβληθεί ως απότοκο της ακραίας βαναυσότητος του πολιτικοθρησκευτικού φανατισμού, τότε με βεβαιότητα θ’ αναπαραχθούν οι χειρότεροι εφιάλτες. Και για τον κόσμο. Και για τον πολιτισμό. Με την Ιστορία να παλινδρομεί. Και τις προοπτικές ν’ ακυρώνονται.

Αυτό λοιπόν που εμφανίζεται ως εκ των πραγμάτων επιβεβαίωση της αίολης προφητείας Χάντιγκτον για αίολη σύγκρουση των πολιτισμών δεν είναι τελικά παρά η ανάδυση (και βίαιη επιβολή) διαστροφικών αντιλήψεων. Που ανατροφοδοτούν καταλυτικές δυναμικές. Οι οποίες και:

1  Τείνουν να μεταφέρουν όσα (έως και φοβερά) εξελίσσονται στις μεσανατολικές κοιτίδες του ισλαμικού τόξου, πέραν αυτής της εν πολλοίς φυσικής τους γεωγραφίας. Και ειδικότερα προς Δυσμάς. Με χονδροειδή προκάλυψη το ιδεολόγημα της θρησκευτικής επιταγής για «πόλεμο κατά των απίστων»! Κάτι που παραπέμπει στις σκοτεινότερες εκδοχές του ακραίου Ισλάμ.

2   Σκοπούν στη δημιουργία συνθηκών αποκλεισμού του δυτικού παράγοντα από τα πολιτικά (και άρα τα οικονομικά) δρώμενα της περιοχής. Καθώς και στην αποσόβηση των πολιτισμικών επιρροών στις χώρες όπου αυτές οι σέχτες του ισλαμισμού καθιδρύουν την εξουσία τους, με μια χωρίς προηγούμενο έλλειψη διστακτικότητας.

Και το πρώτο που θα βόλευε αυτές τις τάσεις (και αυτούς που κινούν τα νήματα) θα ήταν βασικά η ομοιότυπη αντίδραση στα δυτικά κέντρα. Στα οποία και υπάρχουν (κατ’ αναλογίαν) αντίρροπες τάσεις εξτρεμισμού. Που επιλιπαίνονται τόσο από την έως και φασιστική αντίθεση στην ετερότητα, όσο και από τον καλλιεργούμενο φόβο. Με αποτέλεσμα μεγάλες ομάδες ν’ αποβαίνουν μοχλοί ανάλογης πολιτικής. Την οποία και εκφράζουν ήδη σε κοινοβουλευτικό επίπεδο κόμματα των ακροδεξιών αποκλίσεων.

Και αν, παρ’ ελπίδα, ο ισλαμικός φονταμενταλισμός επανακάμψει, επιτείνοντας την αδίστακτη επιθετικότητά του (ενεργοποιώντας δηλαδή νέες σφαγές τύπου Παρισίων) αυτομάτως από το κενό του λαϊκού φόβου που θα εμπεδωθεί θ’ αναδυθεί  το «αντίπαλο δέος». Με ανατεταγμένες προφάσεις. Και προθέσεις που σκοπούν στην αλλαγή της πολιτικής ατζέντας σε καίρια ευρωπαϊκά κέντρα. Κάτι που πρέπει κυριολεκτικώς να τρομοκρατεί τους εχέφρονες. Και που αυτό το ίδιο ακριβώς προσδιορίζει τις ασήκωτες ευθύνες και των σημερινών ηγεσιών. Και των σκεπτομένων γενικότερα.

Κι αυτά, καθώς: πέραν όσων τεκταίνονται στις ήδη επαναγεωγραφούμενες μεσανατολικές ζώνες (όπου αναδιατάσσονται στρατηγικοί ρόλοι και ανακατανέμονται πολιτικές επιρροές) η γεωπολιτική ως έννοια παίρνει άλλη διάσταση. Καθώς: στον ευρωπαϊκό χώρο το μεταναστευτικό κύμα δημιουργεί καθ’ όλα υπολογίσιμους μουσουλμανικούς θυλάκους. Που μεσοπρόθεσμα θα διαφοροποιήσουν με βεβαιότητα τις δημογραφικές δομές και τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά συγκεκριμένων χωρών. Κάτι που δεν επισημαίνεται ως κατ’ ανάγκην αρνητικό. Αντιθέτως. Εφόσον όμως προαποσοβηθούν εκείνες οι δυναμικές που εγκυμονούν κακόβουλες εξαρτήσεις και αναπαράγουν προϋποθέσεις υποτροπών.

Και είναι γι’ αυτό που ό,τι επιβάλλεται (κι επείγει) τώρα, είναι η επισήμανση και η προαγωγή επιβαλλόμενων ισορροπιών. Τέτοιων, που να δημιουργούν συνθήκες γόνιμων διαφυλετικών (και διαθρησκευτικών) συγκλίσεων και αλληλοαποδοχής. Οχι απλώς ανοχής. Προκειμένου να υποθεμελιωθούν πραγματικά παραγωγικές προοπτικές. Που: αφενός θ’ απομονώνουν (και θα εξουδετερώνουν) επικίνδυνες τάσεις εξτρεμισμού.

Αποπυροδοτώντας ενέργειες που μπορεί ν’ αποβούν θρυαλλίδα μη αναστρεψίμων υποτροπών. Και αφετέρου θα δημιουργούν αυτάρκεις συντελεστές επιθυμητής σταθερότητος. Ως δείκτες (και δίχτυ) ασφαλείας.

Να επισημανθεί δε και το καθ’ ημάς αυτονόητο: ότι δηλαδή αυτά ισχύουν στο πολλαπλάσιο για την ελληνική εκδοχή του προβλήματος. Γιατί περί αυτού πρόκειται. Καθώς ποσοτικώς η χώρα επιβαρύνεται με άγνωστες ακόμη (αλλά έως και δραματικές) ποσοστώσεις ξένων. Το μεγαλύτερο μέρος των οποίων είναι απελπισμένες ομάδες προσφυγοποιημένων, είτε από περιοχές πείνας είτε από χώρες συγκρούσεων. Και οι οποίοι στοιβάζονται κυριολεκτικώς σε «ανθρώπινες χωματερές». Αυτό, συν η ακραία φτώχεια που επιτείνεται με την κρίση, διαμορφώνουν ένα έως και εκρηκτικό μείγμα. Που αν δεν προνοηθούν τρόποι ομαλής αποφορτίσεως μπορεί ν’ αποβεί έως και μοιραίο. Με ολέθριο κόστος. Μέρος του οποίου θα αισθανθεί και η Ευρώπη.

Ο Ανθος Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής