[Πάμε σινεμα] Εις σάρκα μίαν

«Ανωτέρα βία»: Υπάρχει ο φυσικός, αλλά υπάρχει και ο κοινωνικός γάμος, δηλαδή ο γάμος ως κοινωνικό γεγονός. Ο πρώτος είναι, προφανώς, υπόθεση ενστίκτου και ξεκινά από την ανάγκη ικανοποίησης μιας ερωτικής ορμής – ανάγκη η οποία καλύπτει και ένα άλλο κενό, αυτό της διαιώνισης του είδους. Στην περίπτωση του δεύτερου όμως, που ιστορικά μιλώντας είναι αρκετά «νεότερος» του πρώτου, το θέμα περιπλέκεται, μια και η σαρκική επιθυμία μπορεί κάλλιστα να ικανοποιηθεί και εκτός έγγαμου πλαισίου (όχι πως απουσιάζουν εντελώς οι θλιβερές περιπτώσεις αυτών που παντρεύονται μετά βαΐων και κλάδων τον πρώτο που «τους κάθεται»).   

Ετσι, ο γάμος προβάλλεται ως ηθική αναγκαιότητα («ήρθε η ώρα να σε αποκαταστήσω» λένε μεταξύ τους οι αρραβωνιάρηδες σαρκάζοντας τα παλαιότερα έθιμα μιας εποχής που οι ίδιοι αναβιώνουν), της οποίας τα φτιασίδια σύντομα καταρρέουν. Εδώ όμως έρχονται τα παιδιά να λειτουργήσουν, όπως έλεγε ο Βασίλης Ραφαηλίδης, σαν «συγκολλητική ουσία των προ πολλού σπασμένων δύο ημίσεων», που όλο πάνε να ξεκολλήσουν και όλο ανασυντίθενται. Και στην απολαυστική σάτιρα του Ρούμπεν Οστλουντ, μια ευκατάστατη οικογένεια ζει την ονειρεμένη ζωή στις Γαλλικές Αλπεις, ώσπου μια τεχνητή χιονοστιβάδα οδηγεί τον τρομοκρατημένο σύζυγο σε φυγή, εγκαταλείποντας τη σύζυγο και τα δύο τους παιδιά.

Το ιδιοφυές σεναριακό κλου είναι ότι λίγα δευτερόλεπτα μετά αντιλαμβανόμαστε πως δεν υπήρξε στην πραγματικότητα κανένας κίνδυνος – είναι η οικογενειακή ισορροπία (και ταυτόχρονα η κοινωνική αναγκαιότητα που αναφέραμε παραπάνω) που έχει καταβαραθρωθεί. Και πάνω στην άρνηση του Τόμας, του αρχηγού της φαμίλιας, να παραδεχθεί την δειλία του στήνεται το κωμικό δράμα της «Ανωτέρας Βίας», με τον Οστλουντ να εντοπίζει το χιούμορ στις πιο απίθανες στιγμές του φιλμικού του μύθου, δίχως να καταφεύγει στην καρτουνίστικη υπερβολή. Τίποτα εδώ δεν είναι κραυγαλέο, τίποτα δεν παραμορφώνεται και τίποτα δεν υπογραμμίζεται περισσότερο απ’ όσο επιβάλλει η ίδια η πραγματικότητα. Αλλωστε, όλοι, ως φορείς του «ελεύθερου» δυτικού κόσμου, έχουμε μερίδιο σ’ αυτή την τραγωδία. Και το καλύτερο που μπορείς να κάνεις με μια τραγωδία, όταν αδυνατείς να την αποδομήσεις μέχρι τέλους, είναι να την σαρκάσεις ώσπου να βάλεις τα κλάματα από τα γέλια.

Βαθμοί: 7