«Φαινόμουν να είμαι τοξικομανής ή αλκοολικός»

Τα παιδικά του χρόνια ο Πατρίκ Μοντιανό τα πέρασε για πολύ μεγάλα διαστήματα μακριά από τους γονείς του. Ο πατέρας του, συνήθως χαμένος, με καταγωγή σεφαραδίτικη της Θεσσαλονίκης, από αρωματοπώλης κατέληξε μαυραγορίτης στην Κατοχή. Και η μητέρα του, ηθοποιός δεύτερης διαλογής στο θέατρο, συνήθως τον άφηνε στα χέρια άλλων, καμιά φορά και για δύο ολόκληρα χρόνια. Θυμάται πάντως τον εαυτό του να διαβάζει τα μαθήματά του στα καμαρίνια κάποιου θεάτρου.

Αργότερα τον έβαλαν εσωτερικό σε ακριβό και αυστηρό σχολείο. Και κάποια στιγμή είχε δάσκαλο (για ιδιαίτερα στο σπίτι) τον Ρεϊμόν Κενό, τον οποίο γνώριζε η μητέρα του. Ο Κενό ήταν που βοήθησε να βγει το πρώτο του μυθιστόρημα στον Γκαλιμάρ.

Ισως και εξαιτίας του πατέρα του, που αποφάσισε με την ενηλικίωσή του να μην τον ξαναδεί, ασχολήθηκε πολύ με τη ζωή των καθημερινών ανθρώπων στην Κατοχή – ο ίδιος γεννήθηκε αμέσως μετά την απελευθέρωση. Και αυτή η επιτυχημένη αποτύπωση του τι έκαναν οι άνθρωποι, ανάλογα και με τους ηθικούς τους κώδικες, για να τα βγάλουν πέρα τότε ήταν εκείνη που του χάρισε και το Νομπέλ.

«Οσοι με γνώρισαν πρώτη φορά στα είκοσί μου χρόνια έλεγαν αργότερα ότι πίστευαν πως εκείνη την εποχή έπαιρνα ναρκωτικά, ότι είχα μια περίεργη στάση. Φαινόμουν να είμαι τοξικομανής ή αλκοολικός, αλλά δεν συνέβαινε τίποτε απ’ αυτά. Δεν είχα ανάγκη να καταφύγω σε υποκατάστατα, ήμουν ήδη από μόνος μου σε μια κατάσταση χαύνωσης. Πέντε χρονών, έξω από το σχολείο με πέταξε κάτω ένα βανάκι. Δεν χτύπησα σοβαρά, αλλά με νάρκωσαν με ένα πανί βουτηγμένο στον αιθέρα. Αργότερα θα έψαχνα πάντα να ξαναβρώ αυτή τη μυρωδιά. Υπήρχαν κάτι μπουκαλάκια σκούρα μπλε που τα έφτιαχνε, όπως έμαθα μετά, ο εκδότης του Ζαν Ζενέ, ο Μαρκ Μπαρμπεζά. Χωρίς να είμαι εθισμένος, ο αιθέρας με ακολούθησε για καιρό. Καταλαβαίνω τον αλκοολισμό πολλών συγγραφέων. Αλλά όταν είσαι τύφλα, πρέπει να είσαι βέβαιος ότι υπάρχει κάποιος να σε μεταφέρει. Φοβόμουν πάντα μη και χάσω τον έλεγχο, γιατί εγώ έπρεπε να γυρίσω μόνος μου. Αυτό το αίσθημα με έκανε άλλοτε να έχω τεταμένη προσοχή. Αισθανόμουν απειλές. Ή αισθανόμουν γύρω μου απλώς μια αδιαφορία. Οι μεγάλοι αλκοολικοί συγγραφείς δεν θα έλεγα ότι είχαν ευτυχισμένη παιδική ηλικία, αλλά είναι σίγουροι ότι θα υπάρχει κάποιος να τους φέρει πίσω στο σπίτι».

Σήμερα, το δικό του σπίτι είναι ψηλοτάβανο και βρίσκεται κοντά στον Κήπο του Λουξεμβούργου. Είναι γεμάτο βιβλία, παρ’ όλο που πρόσφατα έδωσε κάπου τρεις χιλιάδες από αυτά.