Ο Γενάρης των μεγάλων ανατροπών

Μια σύγκρουση ανάμεσα σε δύο κόσμους βρίσκεται σε εξέλιξη αυτό τον Γενάρη των ανατροπών: δύο προεκλογικές αφηγήσεις που ξετυλίγονται γύρω από το δίπολο ΣΥΡΙΖΑ και αντι-ΣΥΡΙΖΑ δυνάμεων. Βασικό ρεφρέν το «πάρε κόσμε»: παροχές ή φόβο, ανάλογα με το τι αντέχει ο καθένας. Φόντο το σκηνικό της Αποκάλυψης που περιγράφει η ΝΔ για την επόμενη ημέρα εφόσον επικρατήσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Κατά τη διάρκεια της οποίας (26 Ιανουαρίου), κατά σατανική σύμπτωση, συνεδριάζει το Eurogroup.

Δεν αναμένεται κάποια συμφωνία στο Eurogroup της επομένης των εκλογών, το οποίο κατά πάσα πιθανότητα θα μονοπωλήσει η ανάλυση του εκλογικού αποτελέσματος στην Ελλάδα. Ωστόσο, παρότι η αυλαία της τελευταίας διαπραγμάτευσης έπεσε άδοξα, οι δανειστές δεν κρύβουν ότι το κρίσιμο γι’ αυτούς είναι να αρχίσει άμεσα η διαπραγμάτευση για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Το ΔΝΤ το κατέστησε σαφές την περασμένη Δευτέρα, λίγο μετά την προκήρυξη των εκλογών από τα χείλη του Πρωθυπουργού, με μια στεγνή ανακοίνωση για το πάγωμα της χρηματοδότησης μέχρι να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση. Αρμόδιες πηγές σημείωναν ότι η ανακοίνωση δεν κρύβει κάποιο πολιτικό μήνυμα και ότι είναι η τυπική διαδικασία που ακολουθείται, καθώς το Ταμείο δεν αποδεσμεύει δόσεις ανάμεσα στις αξιολογήσεις.

Αναδεικνύει όμως το κενό στο οποίο κινδυνεύει να βρεθεί η νέα κυβέρνηση που θα προκύψει από τις κάλπες της 25ης Ιανουαρίου και τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που θα αντιμετωπίσει για μια συμφωνία με την τρόικα. Το προφανές είναι, όπως σημείωνε πηγή που βρίσκεται κοντά στις συζητήσεις με την τρόικα, ότι «αν η κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ δυσκολεύτηκε να ολοκληρώσει την αξιολόγηση, το λογικό είναι να αναρωτιέται κανείς πόσο εύκολο θα είναι για μια αντιμνημονιακή κυβέρνηση να το κάνει». Δεν είναι η ιδεολογική διάσταση που προβληματίζει τους ξένους παρατηρητές στην Αθήνα, αλλά η πρακτική. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ αναδειχθεί πρώτο κόμμα, εκτός από την προσπάθεια να σχηματίσει κυβέρνηση, θα πρέπει να έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με τους χρηματοδοτικούς περιορισμούς της κυβέρνησης, αλλά και με τη χρηματοδότηση των τραπεζών από την ΕΚΤ. Και όλα αυτά, υπό την πίεση του χρόνου που απειλεί να στεγνώσει τη χώρα από ρευστό.

«Ολο αυτό μοιάζει με τζόγο και ήδη έχει χαθεί πολύς χρόνος. Θα πρέπει όμως να αναρωτηθούμε ποιες είναι οι ευθύνες της τρόικας για την κατάσταση στην οποία βρέθηκε τώρα η Ελλάδα» έλεγε πηγή από το Βερολίνο, που βρίσκεται κοντά στο SPD.

Αλλά μάλλον είναι αργά για τα κροκοδείλια δάκρυα των εκπροσώπων των δανειστών. Κατά μία γραμμή πληροφόρησης, μάλιστα, δεν ήταν το ΔΝΤ αυτό που έριξε στα βράχια τη διαπραγμάτευση προκαλώντας την επίσπευση της διαδικασίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά η στάση της ΕΚΤ. «Οι ξένοι πίεσαν παραπάνω από όσο έπρεπε και το αντιλαμβάνονται τώρα» έλεγε συνεργάτης του Πρωθυπουργού. Προσέθετε μάλιστα ότι «το να βάζεις στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης τη μείωση της κατώτατης σύνταξης λες και εκδικείσαι την κοινωνία, είναι εκτός τόπου και χρόνου».

Βέβαια, η δυσάρεστη πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί και θα γίνει περισσότερο πιεστική μετά τις εκλογές είναι βούτυρο στο ψωμί της ΝΔ και του Μεγάρου Μαξίμου, που εκτιμούν ότι το σκηνικό τρομοκρατίας και ακραίας πόλωσης ευνοεί τον Αντώνη Σαμαρά. Ο Πρωθυπουργός ευελπιστεί όχι μόνο ότι θα κλείσει την ψαλίδα έναντι της Κουμουνδούρου, όπως καταγράφεται ήδη στις δημοσκοπήσεις, αλλά και ότι μπορεί να αναστρέψει το ρεύμα υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ που καταγράφουν όλες οι μετρήσεις.

Στο αντίπαλο στρατόπεδο επικρατεί αισιοδοξία, αλλά όχι εφησυχασμός. Παρά την αυτοπεποίθηση που εκπέμπει προς τα έξω ο ΣΥΡΙΖΑ, στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις των στελεχών εκφράζεται έντονος προβληματισμός για το σκηνικό ακραίας πόλωσης που διαμορφώνεται. Ο μύχιος φόβος των συριζαίων είναι ότι τα τρομολαγνικά σενάρια που εκτιμούν ακόμη και έξοδο από την ευρωζώνη σε περίπτωση εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ, θα ενταθούν την τελευταία εβδομάδα των εκλογών και έχουν τη δυναμική – στην καλύτερη περίπτωση – να στερήσουν την αυτοδυναμία από τον ΣΥΡΙΖΑ και να κρατήσουν όρθιο στη ΝΔ τον Αντ. Σαμαρά.

Ολα αυτά, ενώ η επόμενη ημέρα στον χώρο της Κεντροαριστεράς, τα κόμματα της οποίας είναι οι πολύφερνες νύφες για τις όποιες κυβερνητικές συνεργασίες, παραμένει τοπίο στην ομίχλη. Ο Βαγγέλης Βενιζέλος θέτει ήδη τους όρους συμμετοχής του ΠΑΣΟΚ σε μια μελλοντική κυβέρνηση. Αυτή όμως θα εξαρτηθεί και από τα ποσοστά που θα καταγράψει στην κάλπη το ΠΑΣΟΚ, τραυματισμένο όχι μόνο από τη συμμετοχή στην κυβέρνηση, αλλά και από τις πρωτοβουλίες του Γιώργου Παπανδρέου.

ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ. Για την ώρα και παρά τις σχετικές ανησυχίες για το τι μέλλει γενέσθαι την επομένη των εκλογών, οι οποίες έχουν εκφραστεί ήδη από ευρωπαϊκούς παράγοντες του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε υψηλόβαθμους παράγοντες της εγχώριας οικονομίας (το πιο κραυγαλέο παράδειγμα είναι η πρόβλεψη του οίκου Fitch για πιστωτικό γεγονός αν η Ελλάδα συρθεί σε δεύτερες κάλπες), οι Ευρωπαίοι φαίνονται ψύχραιμοι. Με εξαίρεση την άκομψη και διπλωματικά «ανφέρ» παρέμβαση Γιούνκερ περί «λάθους αποτελέσματος» στις εκλογές, την οποία ο πρόεδρος της Κομισιόν έσπευσε να ανασκευάσει ισχυριζόμενος ότι εννοούσε τη Χρυσή Αυγή και όχι τον ΣΥΡΙΖΑ, οι Βρυξέλλες για την ώρα σιωπούν.

Η σιωπή δεν συνδέεται απαραίτητα με το γεγονός πως οι Ευρωπαίοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι οι ωμές παρεμβάσεις στα εσωτερικά πολιτικά πράγματα της Ελλάδας συνήθως φέρουν τα αντίθετα αποτελέσματα (λέγε με Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος παραμονές του Ιουνίου 2012 καλούσε τον ελληνικό λαό να κάνει τη σωστή επιλογή στην κάλπη). Οπως το έθετε ανώτερος κοινοτικός αξιωματούχος, «η Ευρώπη δεν τσιμπάει πλέον». Με απλά λόγια, πλέον η Ελλάδα δεν αποτελεί συστημικό κίνδυνο για την ευρωζώνη και, άρα, κανένας δεν μπορεί να εκβιάσει τις εξελίξεις.

Ωστόσο, στον δρόμο προς τις κάλπες ο φόβος είναι να μη χτυπήσει κόκκινο η ανασφάλεια, κάτι που θα έχει επίπτωση όχι μόνο στην αγορά αλλά και στις καταθέσεις στις εγχώριες τράπεζες. Για ό,τι συμβεί μετά και για την όποια καθυστέρηση σε συμφωνία με την τρόικα, η οποία θα πρέπει να θεωρείται βέβαιη σε όλα τα πολιτικά σενάρια, υπεύθυνη θα είναι μόνο η Ελλάδα, διαμηνύουν οι δανειστές.

ΤΕΛΟΣ ΧΡΟΝΟΥ. Ο Διαβολογενάρης θα κρίνει τι θα συμβεί τον Διαβολοφλεβάρη και όχι μόνο. Και αυτό διότι στις 12 Φεβρουαρίου οι ευρωπαίοι ηγέτες δίνουν ραντεβού στη Σύνοδο Κορυφής, ενώ στις 16 Φεβρουαρίου συνεδριάζει το Eurogroup. Η δίμηνη τεχνική παράταση του Μνημονίου λήγει στις 28 Φεβρουαρίου και η όποια παράταση της στήριξης δεν μπορεί να ευοδωθεί χωρίς προηγούμενο αίτημα από την (όποια) κυβέρνηση.