Το μήνυμα της Σουηδίας στην Ευρώπη

«Η Σουηδία στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα στην υπόλοιπη Ευρώπη: τα λαϊκιστικά και ξενόφοβα κόμματα δεν μπορούν να φέρνουν το χάος στις δημοκρατικές κυβερνήσεις των χωρών μας». Είναι η ερμηνεία του Τζιάνι Πιτέλα, επικεφαλής των Ευρωπαίων Σοσιαλδημοκρατών. Αν και οι Σουηδοί έδωσαν στην πραγματικότητα το Σάββατο ένα μάθημα στην υπόλοιπη Ευρώπη: Αριστερά και Δεξιά άφησαν στην άκρη τις διαφορές τους, συμβιβάστηκαν και συσπειρώθηκαν προκειμένου να περιθωριοποιήσουν τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες.

Οι εκλογές του Σεπτεμβρίου σήμαναν την επιστροφή των σουηδών Σοσιαλδημοκρατών στην εξουσία έπειτα από οκτώ χρόνια στην αντιπολίτευση. Η κυβέρνηση που σχηματίστηκε όμως, η πρώτη κυβέρνηση συνασπισμού Σοσιαλδημοκρατών – Πρασίνων στην Ιστορία της Σουηδίας, ήταν και μία από τις πιο αδύναμες στην ιστορία της. Μόλις δύο μήνες μετά τις εκλογές, λοιπόν, ο πρωθυπουργός Στέφαν Λέβεν αναγκάστηκε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές για τον ερχόμενο Μάρτιο, τις πρώτες πρόωρες εκλογές της Σουηδίας από το 1958. Διότι το σχέδιο προϋπολογισμού που κατέθεσε η κυβέρνησή του, με αυξήσεις φόρων για τους πλουσιότερους και αντίστοιχη αύξηση των δαπανών για το κράτος πρόνοιας, την παιδεία και την απασχόληση, καταψηφίστηκε τόσο από τα τέσσερα κόμματα της κεντροδεξιάς Συμμαχίας όσο και από τους Σουηδούς Δημοκράτες – οι οποίοι έλαβαν ποσοστό 12,9% στις εκλογές του Σεπτεμβρίου, έγιναν έτσι το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στο Κοινοβούλιο και απέκτησαν ρόλο ρυθμιστή.

Οι δημοσκοπήσεις. Οι Σουηδοί Δημοκράτες ήθελαν να μετατρέψουν τις πρόωρες εκλογές που προκηρύχθηκαν σε δημοψήφισμα όσον αφορά τη φιλελεύθερη πολιτική που ακολουθεί παραδοσιακά η Σουηδία στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης. Απαιτούν να μειωθούν οι χορηγήσεις ασύλου κατά 90%. Και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τα ποσοστά τους να ανεβαίνουν, στο 16%, λόγω και του κύματος προσφύγων που δέχεται η χώρα. Οι ίδιες δημοσκοπήσεις έδειχναν πως από τις πρόωρες εκλογές θα προέκυπτε νέο τέλμα: ούτε η Κεντροαριστερά ούτε η Κεντροδεξιά θα κατόρθωνε να αποσπάσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η Ακροδεξιά θα διατηρούσε λοιπόν ρόλο ρυθμιστή. Αλλά τελικά, πρόωρες εκλογές δεν θα γίνουν.

Βάσει της συμφωνίας που ανακοινώθηκε, ο Λέβεν εγκαταλείπει το σχέδιο προϋπολογισμού της κυβέρνησής του και ακολουθεί τον προϋπολογισμό που πέρασε η ενωμένη αντιπολίτευση τον Δεκέμβριο. Δεν θα μπορέσει να αυξήσει τους φόρους εισοδήματος πριν από τον προϋπολογισμό του 2016, θα μπορέσει όμως να κάνει άλλες αλλαγές στον επίμαχο προϋπολογισμό την άνοιξη. Από την πλευρά της, η Συμμαχία συμφώνησε να μην καταψηφίζει, από την άνοιξη και εξής, τους προϋπολογισμούς της κυβέρνησης. Και αν στις επόμενες προγραμματισμένες εκλογές, το 2018, δεν αποσπάσει κανένα μπλοκ την πλειοψηφία, θα είναι η Συμμαχία αυτή που θα ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης, ακόμα και αν έρθει δεύτερη, μετά τους Σοσιαλδημοκράτες – οι οποίοι δεν θα καταψηφίζουν τους προϋπολογισμούς της.

Η μεταναστευτική πολιτική δεν τέθηκε καν στο τραπέζι: όλα τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου συμφωνούν πως η πόρτα της Σουηδίας πρέπει να κρατηθεί ανοικτή στους πρόσφυγες και καταδικάζουν απερίφραστα επιθέσεις όπως ο εμπρησμός ενός τεμένους ανήμερα τα Χριστούγεννα, που άφησε πίσω του τρεις τραυματίες.

Το χαρακτηριστικό
«Βασικά, η ιδέα είναι να μην επιτραπεί στους Σουηδούς Δημοκράτες η οποιαδήποτε επιρροή. Είναι βασικό χαρακτηριστικό της σουηδικής πολιτικής – αναζητάς μακροπρόθεσμες λύσεις»
Καμίλα Σάντστρομ, πολιτική επιστήμων