Οταν οι πρόσφυγες γίνονται μπίζνες

Για πολλούς Σουηδούς, η παροχή στέγης και η γενικότερη φιλοξενία των προσφύγων είναι ζήτημα αξιοπρέπειας και ανθρωπισμού. Για κάποιους, όμως, είναι απλά μπίζνες. Ο Μπερτ Κάρλσον, για παράδειγμα: συνιδρυτής της Νέας Δημοκρατίας, ενός λαϊκιστικού και ξενόφοβου κόμματος που μπήκε στο Κοινοβούλιο το 1991, για να εξαφανιστεί το 2000, αυτός ο επιχειρηματίας και μουσικός παραγωγός που έκανε περιουσία χάρη στα τηλεριάλιτι βγάζει σήμερα χρήματα στεγάζοντας αιτούντες άσυλο.

Η Σουηδία είναι η χώρα που υποδέχεται, αναλογικά με τον πληθυσμό της, τους περισσότερους αιτούντες άσυλο στην Ευρώπη. Οι Αρχές εκτιμούν πως φέτος έχουν φτάσει εκεί περίπου 80.000 άνθρωποι· και του χρόνου θα ξεπεράσουν τις 100.000. Κάποιοι φιλοξενούνται σε συγγενείς και οικείους. «Αλλά τα δύο τρίτα χρειάζονται μια στέγη» λέει στη γαλλική «Λιμπερασιόν» ο Τόλε Ρούρεγκαρντ από τη σουηδική υπηρεσία μετανάστευσης. Η Migrationsverket, όμως, δεν διαθέτει παρά μόνο 28.000 θέσεις σε διαμερίσματα. Από το φθινόπωρο του 2013, λοιπόν, καταφεύγει σε ιδιωτικές εταιρείες. Ξενοδοχεία χωρίς πελάτες, εγκαταλελειμμένοι οίκοι ευγηρίας ή νοσοκομεία, όλα είναι καλοδεχούμενα. Κάθε εβδομάδα γίνεται πρόσκληση υποβολής προσφορών για 800 νέες θέσεις. Το κράτος πληρώνει κατά μέσο όρο 38 ευρώ κατ’ άτομο και ανά ημέρα, για στέγη και σίτιση.

Καμιά σαρανταριά επιχειρήσεις διεκδικούν μερίδιο από την πίτα, με πρώτη και κύρια την Jokarjo – την εταιρεία του Μπερτ Κάρλσον. Απασχολεί πια 300 ανθρώπους, υπολογίζεται πως σύντομα θα φτάσει να διαθέτει 50 κέντρα υποδοχής και ο τζίρος της αναμένεται να ξεπεράσει φέτος τα 25 εκατ. ευρώ, ποσό πενταπλάσιο σε σύγκριση με το 2013. Δεν είναι λίγοι στη Σουηδία που δυσφορούν με τον ρόλο του Μπερτ Κάρλσον. Ο ίδιος, από την πλευρά του, επιμένει πως δεν ήταν ποτέ εναντίον του ασύλου, «έλεγα απλώς πως έπρεπε να δεχόμαστε τόσους ανθρώπους όσους μπορούσαμε να φιλοξενήσουμε αξιοπρεπώς» – και αυτό, υποστηρίζει, κάνει στα κέντρα του.

Η απάντηση
Σε όσους τον κατηγορούν πως εκμεταλλεύεται την κατάσταση, ο Κάρλσον αντιτείνει πως μείωσε στο ήμισυ τις τιμές για τη στέγαση και τη σίτιση των αιτούντων άσυλο, άρα εξυπηρετεί τον σουηδό φορολογούμενο.