Το αγκάθι των επιτοκίων

Κάθε φορά που μια κεντρική τράπεζα αυξάνει τα επιτόκια για να υπερασπιστεί το νόμισμά της κινδυνεύει να φανεί απελπισμένη ιδίως εάν το κάνει εν τω μέσω της νυκτός. Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας το γνωρίζει αυτό. Την περασμένη εβδομάδα αύξησε τα επιτόκια μία ολόκληρη μονάδα, όμως οι αγορές ομολόγων είχαν προετοιμασθεί για διπλάσια αύξηση και η κατρακύλα του ρουβλίου συνεχίστηκε. Με το κλείσιμο της Δευτέρας το ρούβλι είχε χάσει το 50% της αξίας του έναντι του δολαρίου από την αρχή του χρόνου, γεγονός που επέβαλε μια αντίδραση, αυξάνοντας όμως ταυτόχρονα τον κίνδυνο η Τράπεζα της Ρωσίας να χάσει την αξιοπιστία της.

Το γεγονός θυμίζει τη Μαύρη Τετάρτη του Οκτωβρίου του 1992, όταν η Τράπεζα της Αγγλίας αύξησε τα επιτόκια από 10% σε 12% και κατόπιν σε 15% για να υπερασπιστεί την ισοτιμία της στερλίνας έναντι του γερμανικού μάρκου. Κερδοσκοπικά κεφάλαια με επικεφαλής τον Τζορτζ Σόρος είδαν ότι δεν μπορούσαν να διατηρηθούν σε αυτά τα επίπεδα και συνέχισαν να πωλούν στερλίνες. Μέσα στη νύχτα η Βρετανία ανακοίνωσε την υποτίμηση της στερλίνας και την επόμενη ημέρα τα επιτόκια έπεσαν στο 9%. Πιο πρόσφατα, φέτος τον Ιανουάριο, η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας υπερδιπλασίασε τα επιτόκια, τα μεσάνυχτα, για να σταματήσει την καταβαράθρωση της λίρας. Αυτό είχε  αποτέλεσμα την καλοκαιρινή πτώση των επιτοκίων. Ομως κατόπιν η Τουρκία ενεπλάκη στο κύμα πωλήσεων νομισμάτων των αναπτυσσόμενων χωρών, παρότι ως εισαγωγέας πετρελαίου θα έπρεπε να επωφεληθεί από την πτώση των τιμών. Η τουρκική λίρα είναι σήμερα πιο χαμηλά από την εποχή που χρειάστηκε η μεταμεσονύχτια παρέμβαση.