Ο «Θείος Βάνιας» στο iPad;
Στη σύνθεση των «Προσώπων» κυριαρχεί η παράσταση του τίτλου: ο «Θείος Βάνιας» που ανεβαίνει εντός των ημερών στο Θεάτρο Χορν. Από αριστερά: Αλεξία Καλτσίκη, Γιάννης Φέρτης, Γιάννης Βόγλης, Στέλιος Μάινας και η Μαρίνα Ψάλτη
«Το φανταστώ, δεν το φανταστώ αυτό θα γίνει και εδώ». Ο Σταμάτης Φασουλής είναι ρεαλιστής αν και αντίθετος με την προβολή των θεατρικών παραστάσεων μέσα από τις συσκευές τεχνολογίας, όπως οι ταμπλέτες. Πιστεύει ότι η φράση «κάνω θέατρο» με τις νέες αυτές συνθήκες χάνει το νόημά της, την ουσία της. «Αυτό είναι σινεμά ή τηλεόραση. Ή, ακόμα καλύτερα, ταμπλετόραση. Θέατρο είναι όταν ζώντες οργανισμοί παίζουν μπροστά σε ζώντες οργανισμούς. Το άλλο είναι μια μεταφορά αίσθησης, μια μεταφορά εικόνας. Το θέατρο όμως δεν είναι μόνο εικόνα. Το ζητούμενο είναι την ώρα που ανεβαίνει το έργο να αισθάνεσαι την ανθρώπινη παρουσία, η οποία επηρεάζεται από την παρουσία των ηθοποιών με αποτέλεσμα κάθε βράδυ να έχεις κάτι άλλο. Θα συμβεί όμως και αυτό όπως τόσα άλλα» λέει ο ηθοποιός και σκηνοθέτης, που με τον δικό του τρόπο επιλέγει να κρατήσει αποστάσεις από την ερώτηση αν το θέατρο θα βγει τελικά κερδισμένο ή χαμένο. «Αυτά τα λογαριάζει η ιστορία. Πάντα όταν κερδίζεις κάτι, κάτι χάνεις. Ολα είναι συνάρτηση του πόσο προετοιμασμένοι είμαστε να αποχαιρετήσουμε κάτι για να καλοδεχτούμε κάτι άλλο».
Οι υποστηρικτές του τεχνολογικού εγχειρήματος στο Θέατρο του Βερολίνου θεωρούν ότι με αυτή τη νέα πρακτική περισσότερος κόσμος θα έρθει σε επαφή με το θέατρο. Ακόμα και άνθρωποι που αγαπούν το συγκεκριμένο είδος τέχνης δεν έχουν πάντα τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν μια θεατρική παράσταση. Για λόγους απόστασης ή ακόμα και οικονομίας. «Αυτό είναι μια άποψη» λέει ο Σταμάτης Φασουλής. «Και είναι ίδια με την άποψη αυτών που έλεγαν ότι για να μην έχουμε λάσπη θα πρέπει να τσιμεντώσουμε όλες τις αυλές. Μπορεί έτσι να έχεις καθαρές αυλές, από την άλλη όμως δεν έχεις κανένα λουλούδι και καθόλου χώμα. Δεν είπα ότι καταστράφηκε ο κόσμος, απλώς άλλαξε».
Ο καναπές. Ως αντεπιχείρημα στις οικονομικές δυσκολίες των θεατών ή ακόμα και στις χιλιομετρικές αποστάσεις που τους χωρίζουν από τις θεατρικές σκηνές της πρωτεύουσας, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος προτάσσει τις καλοκαιρινές περιοδείες. «Το Θέατρο του Νέου Κόσμου πηγαίνει περιοδείες, δημιουργεί και διατηρεί σχέσεις με το θεατρόφιλο κοινό της επαρχίας» τονίζει ο σκηνοθέτης, που σε κάθε περίπτωση – ακόμα και ως θεατής – προτιμά τη ζωντανή θέαση. «Το θέατρο είναι ένας χώρος συνάθροισης, όπου ο καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί κάνουμε μια ομαδική πράξη που λέγεται “συμμετέχω στην παρακολούθηση της παράστασης”. Ο καναπές δεν προσφέρει αυτό το πράγμα. Ως αρχείο, καταλαβαίνω την καταγραφή της. Γιατί όμως την περίοδο που το έργο παίζεται στο θέατρο να σπρώξω τον θεατή προς την άλλη κατεύθυνση;».
Ο γενικός γραμματέας Πολιτισμού του Βερολίνου Τιμ Ρένερ σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εφημερίδα «Welt» δήλωνε σχετικά ότι αν ζούσε ο Μπρεχτ, μπορεί και να αποδεχόταν τα νέα μέσα εφόσον εξυπηρετούν την περίφημη αποστασιοποίηση. «Καλά θα έκανε ο Μπρεχτ, αν ήθελε τα έργα του να παίζονται στο iPad. Δεν με παρηγορεί όμως αυτό. Δεν είμαι σίγουρος τι θα ήθελε ο Σοφοκλής, για παράδειγμα, αν ζούσε» λέει ο Σταμάτης Φασουλής. Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, από την άλλη, θα προτιμούσε να άκουγε τον ίδιο τον Μπρεχτ επί του θέματος. «Ας μη μιλάει κάποιος για λογαριασμό του. Αν ο ίδιος μπορεί να στείλει κανένα e-mail από κει που είναι, ας μας πει τι θα ήθελε για να είμαστε και εμείς πιο αντικειμενικοί».