Το γουρουνάκι που έχτισε με δάνειο και ο δράκος – τραπεζίτης
«Τα παραμύθια σού δείχνουν τις παγίδες και τις κακοτοπιές, τους πειρασμούς και τις απάτες, τους βάλτους και τους γκρεμούς. Αν μετά εσύ τα ξεχνάς όλα αυτά μπρος στην τηλεόραση, είναι δική σου ευθύνη», λέει ο Στέλιος Πελασγός
«Τα παραμύθια λένε μόνο για τη ζωή μας – για τι άλλο μπορούν να πουν;» ξεκαθαρίζει ευθύς εξαρχής ο Στέλιος Πελασγός «ιστορητής, δρ Παιδαγωγικής, συγγραφέας, καλλιτεχνικός διευθυντής των Διεθνών Φεστιβάλ Αφήγησης Κοζάνης και Αθήνας» όπως υπογράφει. Ενας από τους πλέον διάσημους και δημοφιλείς παραμυθάδες, θα λέγαμε, αφηγητές παραμυθιών ή ιστοριών, αν θέλετε, που μπορεί τη μια στιγμή να διαβάζει σε παιδιά Δημοτικού κάπου στην ελληνική περιφέρεια, την άλλη να ανακουφίζει τον πόνο άρρωστων παιδιών μέσα στους θαλάμους νοσοκομείων και την επόμενη να «διευθύνει» κάποιον πανελλήνιο διαγωνισμό αφήγησης.
«Τα παραμύθια μιλούν για την απληστία του δράκου – τραπεζίτη, για το αφεντικό – μάγο που στέλνει τον ορφανό Αλαντίν στον χαμό, μέσα σε μια σκοτεινή σπηλιά, για την εγκατάλειψη του Κοντορεβιθούλη στο σκοτεινό δάσος (τώρα που κλείνει το υπουργείο τα Χωριά SOS δεν θα έχει πού να πάει με τα αδέλφια του), για το γουρουνάκι που έχτισε γρήγορα και άκοπα αχυρένιο σπίτι με δάνειο, για τον βάτραχο που βρήκε το χρυσό τόπι και τώρα θέλει να τον φιλάνε όμορφες πριγκίπισσες, για τη μητριά της Χιονάτης που δεν την πιάνουν πια οι πλαστικές και ξεσπάει στην κόρη της».
Σε ανεβάζουν στο βουνό τα παραμύθια και σου δείχνουν, από ψηλά, παλάτια και καλύβια, δάση και σπηλιές, ανθρώπους και γίγαντες που ανάμεσά τους πρέπει να χτίσεις μια ζωή αγώνα χρήσιμη για τους άλλους, προσθέτει ο Στέλιος Πελασγός που είναι και ο επιμελητής μιας μίνι σειράς – προσφοράς προς τους αναγνώστες των «ΝΕΩΝ» (από τούτο το Σάββατο, μαζί με «ΤΑ ΝΕΑ – Σαββατοκύριακο») με «Ιστορίες για μικρά και μεγάλα παιδιά από σύγχρονους έλληνες παραμυθάδες». Μιας σειράς που ξεκινάει με δύο ιστορίες – παραμύθια, αν θέλετε – της μαθήτριας του Στέλιου Πελασγού, Μαρίας Ζωγραφάκη – Σπυριδάκη, από τη Σητεία, που εμφορούνται όχι μόνο από το πάθος ενός… γατοπατέρα, αλλά και από την τοπική διάλεκτο, όπως έκαναν για αιώνες οι αφηγητές – παραμυθάδες.
Πόσο αληθινοί είναι οι δράκοι και οι μάγισσες και οι βασιλοπούλες;
Οι δράκοι είναι αληθινοί και σκοτώνουν παιδιά που τρέχουν στην αμμουδιά στη Γάζα. Ουρλιάζοντας καίνε λιόδεντρα και νοσοκομεία με την καυτή τους ανάσα, γκρεμίζουν με τα νύχια τους σχολειά που είχε χτίσει ο ΟΗΕ στην Παλαιστίνη. Οι δράκοι φυλακίζουν τις γυναίκες και τα κορίτσια σε τοίχους και μπούρκες κι όταν βγαίνουν να πάνε να μάθουν γράμματα, τις πυροβολούν. Οι δράκοι κλέβουν παιδιά κι εφήβους από τις ανατολικές χώρες και τα μεταπουλάνε στην Ελλάδα, φουντώνουν το μίσος στις φτωχογειτονιές και συκοφαντούν τη δημοκρατία, σηκώνουν τα νύχια τους σε ναζιστικό χαιρετισμό, ξεκινούν εμφυλίους για να πουλάνε όπλα.
Από την άλλη, οι περισσότερες μάγισσες είναι αποδιοπομπαίοι τράγοι. Κάθε χρόνο βασανίζονται και καίγονται εκατοντάδες γυναίκες και παιδιά σε όλο τον κόσμο με την κατηγορία της μαγείας, όπως μας πληροφορεί η Διεθνής Αμνηστία. Εχω φτιάξει και μια ειδική παράσταση αφήγησης για την υπεράσπισή τους που λέγεται «Στάχτη από μάγισσες». Είναι αφιερωμένη στη μνήμη όσων κάηκαν συκοφαντημένοι και έχει παρουσιαστεί επανειλημμένα σε συνεργασία με τη Διεθνή Αμνηστία, της οποίας παραμένω διαρκής θαυμαστής και υποστηρικτής.
Οσο για τις βασιλοπούλες… Πρέπει να τις ξεχωρίζεις, ντε! Από τα ρατσάτα χέρια που έλεγε κι ο Τσίρκας, από τα κρινοδάχτυλα, την κλίση του λαιμού και τους λεπτούς καρπούς και αστραγάλους, την ευγένεια της ομιλίας και τη συμπονετική καρδιά. Γνωρίζω πολλές (όχι εκείνες τις γαλαζοαίματες κυνικές στρίγκλες που χάσκουν). Βασιλοπούλες που φορούν αρχοντικά το λιωμένο φουστανάκι τους κι όταν σε κοιτούν, πιάνεις το πιγούνι σου ασυναίσθητα να δεις εάν ξυρίστηκες. Αλλωστε έχω παντρευτεί μια αληθινή βασιλοπούλα, την πιο καλή και χαριτωμένη από όλες, την πριγκίπισσα της Αδριανούπολης.
Αν θέλατε να συστήσετε τους συμμετέχοντες στη σειρά των «ΝΕΩΝ» για τους σύγχρονους παραμυθάδες, τι θα λέγατε;
Είμαι περήφανος για όλες και όλους τους. Μαστορόπουλα άξια, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο μαθήτευσαν και με δίδαξαν. Η Μαίρη Ζωγραφάκη ήρθε στα σεμινάριά μου όταν ταξίδευα στην αγαπημένη Σητεία για παραστάσεις στα σχολεία και σεμινάρια με την οικολογική κίνηση και τον σύλλογο δασκάλων. Μετά έκανε το μεγάλο ταξίδι κι ερχόταν να ακούσει τις σοφίες μου στην Αθήνα. Αξια για παρασημοφόρηση, πολύτεκνη μάνα, σύζυγος, δασκάλα, με βαθιά γνώση του θησαυρού της κρητικής παράδοσης. Ενας θησαυρός.
Ο Βασίλης ο Κόλιας, αφοσιωμένος και ευφυής πανεπιστημιακός (σπανιότατο είδος), πολύτεκνος πατέρας και σύζυγος με ένα μυαλό κοφτερό που δεν ησυχάζει με τίποτα. Πολλές φορές με ξύπνησε με τις απαιτήσεις του και τα ερωτήματά του, όπως ο άλλος αφοσιωμένος πανεπιστημιακός, ο Δάσκαλός μου, Γεώργιος Σπανός.
Οχι Σπανοί, ΣΠΑΝΙΟΙ.
Σπάνια ευαισθησία και σεμνότητα έχει και η άλλη μαθήτριά μου, η Αναστασία Μπούρμπου, παιδί των αθηναϊκών εργαστηρίων μου που ταξιδεύει από την Πάτρα για να με παρακολουθήσει όταν ροβολώ. Κάνει παραμύθι εμπειρίες που εύκολα θα χάνονταν στον συναισθηματισμό, αλλά αυτή είναι αυστηρή με το συναίσθημα και με τη γλώσσα και τα συγκρατεί κάνοντάς τα τέχνη.
Τέλος, η Ασπασία Κιμουλάκη με εμπιστεύτηκε μαζί με τη δασκάλα και μαστόρισσά της, την Αγνή Στρουμπούλη, και αυτό πολύ με τιμά. Η Ασπασία είναι μαθήτρια της Αγνής, η οποία με συνέπεια υπηρετεί το ελληνικό λαϊκό παραμύθι για δεκαετίες και η ίδια ταίριαξε με το ήθος της δασκάλας της. Είναι ένα σεμνό ταλέντο που περιμένουμε να γράψει και άλλα.
INFO
«Ιστορίες για μικρά και μεγάλα παιδιά από σύγχρονους έλληνες παραμυθάδες» μαζί με «ΤΑ ΝΕΑ – Σαββατοκύριακο», σε επιμέλεια Στέλιου Πελασγού