[Ιστορίες] Νόμοι και άνθρωποι

Ο Ζεράρ Ριφάρ είναι 70 χρόνων, συνταξιούχος πια, πρώην ιερέας στην εκκλησία Σεντ-Κλερ του Σεντ-Ετιέν, στη Γαλλία. Δεκαπέντε χρόνια τώρα, ο Ριφάρ προσφέρει στέγη σε πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο από το Κονγκό, την Αγκόλα, τη Νιγηρία, τη Γουινέα, το Καμερούν, την Ακτή του Ελεφαντοστού… Κανονικά θα έπρεπε να τους στεγάζει για λογαριασμό του κράτους ο δήμος, αλλά στο Σεντ-Ετιέν δεν υπάρχουν ποτέ αρκετές θέσεις. Ο Ριφάρ τούς άνοιξε, λοιπόν, αρχικά το ταπεινό του κατάλυμα στον περίβολο της εκκλησίας, κατόπιν, πριν από επτά χρόνια με τις ευλογίες του επισκόπου μια αίθουσα της εκκλησίας, ακόμα και το παρεκκλήσι αν χρειάζεται.

Το καλοκαίρι του 2012, όμως, έπειτα από επίσκεψη της δημοτικής επιτροπής ασφαλείας, ο δήμος απαγόρευσε κάθε διανυκτέρευση στο εσωτερικό της εκκλησίας. Και στη συνέχεια, όταν είδε πως αυτή του η απόφαση δεν γινόταν σεβαστή, προσέφυγε στη Δικαιοσύνη. Η δίκη έγινε τον περασμένο Ιούνιο στο πταισματοδικείο του Σεντ-Ετιέν. Περισσότεροι από 200 άνθρωποι έσπευσαν να στηρίξουν τον Ριφάρ. Επισήμως η μήνυση έγινε για λόγους ασφαλείας και δημόσιας υγείας. «Φανταστείτε για ένα μόνο δευτερόλεπτο να ξεσπάσει πυρκαγιά. Ο δήμος μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος από τη στιγμή που γνώριζε την κατάσταση». Τελικά, όμως, ο δικαστής απήλλαξε τον ιερέα, χαρακτήρισε μάλιστα «παράδοξο» το γεγονός ότι «το κράτος ενάγει σήμερα τον πατέρα Ριφάρ επειδή έκανε αυτό που κανονικά θα έπρεπε να κάνει το ίδιο».

Εκ των υστέρων, ο Ριφάρ έκανε ό,τι μπορούσε για να ανταποκριθεί στα πρότυπα ασφαλείας: ανιχνευτές καπνού, πυροσβεστήρες και λάμπες νυκτός εγκαταστάθηκαν στην αίθουσα της εκκλησίας. Μάταια. Ο δήμος άσκησε έφεση. Τη Δευτέρα, ο Ριφάρ είχε την ευκαιρία να ακούσει στο εφετείο της Λυών τον εισαγγελέα Ντενίς Βανμπρεμέρς να του κάνει μαθήματα του τύπου «το κράτος πρέπει βέβαια να κάνει περισσότερα» όσον αφορά στη στέγαση των προσφύγων, αλλά οι κανόνες του πρέπει να γίνονται σεβαστοί διότι «δεν είμαστε ελεύθερα ηλεκτρόνια, είμαστε μέρος μιας κοινωνίας», και επίσης, «ο δρόμος προς την Κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις».

Η απόφαση του εφετείου αναμένεται στα τέλη Ιανουαρίου. Μέχρι τότε μπορεί να συζητάει κανείς για το γράμμα του νόμου, και το πνεύμα του νόμου, και τη θέση του Ριφάρ: «Στόχος μας δεν ήταν φυσικά να παραβούμε τον νόμο. Εχουμε φτάσει όμως σε μια κατάσταση όπου ο νόμος έρχεται σε σύγκρουση με κάτι πολύ πιο ισχυρό, που είναι ο σεβασμός στον άνθρωπο».