Ο νους που συγκινεί

Λίγες καρέκλες, ένα τραπέζι με ρόδες, δύο μουσικοί, τρεις ηθοποιοί: λόγος και φαντασία. Με αυτά τα συστατικά ζωντάνεψε χθες το βράδυ, στη σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, η «Κοιλάδα των εκπλήξεων» του Πίτερ Μπρουκ. Κυριολεκτικά.

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί μια παράσταση με πρωταγωνιστή τον νου και τις δυνατότητές του; Κι όμως, αυτός ο βρετανός μέγας σκηνοθέτης τα κατάφερε με καθαρούς, εξαιρετικά λιτούς τρόπους. Χωρίς σκηνικά και θεατρικά κοστούμια, χωρίς ίχνος υπερβολής, έφτιαξε μπροστά στα μάτια μας κόσμους ολόκληρους, πολιτείες και δρόμους, με μοναδικό οδηγό το μυαλό.

Μια δημοσιογράφος με εξαιρετικά δυνατή μνήμη γίνεται αντικείμενο ιατρικής μελέτης: μεταμορφώνεται σε «φαινόμενο» και απολύεται λόγω των εξαιρετικών δυνατοτήτων της. Μπορεί και αποστηθίζει αριθμούς, στοιχεία, λέξεις και ονόματα με τόση ευκολία και ταχύτητα που εκπλήσσει όλο και περισσότερο τους ερευνητές που την παρακολουθούν. Διαθέτει συναισθηματική αντίληψη, διαθέτει «συναισθησία». Είναι διαφορετική. Μοναδικός χώρος για να διοχετεύσει αυτή την εσωτερική ενέργεια που διαθέτει, ακόμα μία σκηνή θεάτρου – θέατρο εν θεάτρω.

Με την «Κοιλάδα των εκπλήξεων» ο Μπρουκ πρόσθεσε ακόμα ένα κομμάτι στο μεγάλο παζλ του θεάτρου που αντιγράφει τη ζωή. Και παρά τις πολύπλοκες διαδικασίες του νου, κατάφερε  να τις αποδώσει με μέσα τόσο απλά και αληθινά, προκαλώντας βαθιά συγκίνηση. Σαν ένα κάλεσμα να δούμε τον κόσμο με διαφορετική ματιά, κάτω από ένα άλλο φως, πιο εσωτερικό, ίσως και με περισσότερα χρώματα.

Συνδυάζοντας την ποίηση με την αμεσότητα, ενέταξε στοιχεία μαγείας και διαδραστικού παιχνιδιού στην παράστασή του: με τη συμμετοχή του κοινού (δύο θεατές ανέβηκαν στη σκηνή και «έπαιξαν» με τα χαρτιά και τις τράπουλες) έσπασε στερεότυπα και στεγανά.

Η μικροσκοπική Κάθριν Χάντερ στον ρόλο του «φαινομένου» που ακούει στο όνομα Sammy Costas, κατέπληξε το κοινό με την ερμηνεία της. Αυθεντική, σαν ένα απίστευτα εύπλαστο υλικό, χωρίς υπερβολές, χωρίς κραυγές, γέμισε τη σκηνή. Με καθαρή φωνή και εξαιρετική άρθρωση, με κινήσεις διακριτικές και απόλυτης ακρίβειας, «οπτικοποίησε» τις διανοητικές μας λειτουργίες. Η αγωνία της μνήμης να θυμάται την οδήγησε στην αγωνία του μυαλού να ξεχάσει. «Πώς ξεχνά κανείς;» αναρωτήθηκε.

Συνοδοιπόροι της στη σκηνή ο Μαρτσέλο Μάνι, στον ρόλο του γιατρού, του ασθενούς αλλά και του «μάγου της τράπουλας», και ο Τζάρεντ ΜακΝιλ, άλλοτε ως γιατρός και άλλοτε ως αφεντικό.