Σωτήρης Χατζάκης: «Το Εθνικό Θέατρο δεν θα γίνει Ιφιγένεια της πολιτικής έντασης»

Μόλις έχει γυρίσει από το πολύχρυσο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, κραδαίνοντας ένα πολύτιμο μνημόνιο θεατρικής συνέργειας στον άξονα του αγωγού φυσικού αερίου, με την πρώτη θεατρική πράξη επί του επιχειρείν, τον αισχύλειο «Προμηθέα Δεσμώτη» (στην παραγωγή του Εθνικού που παρουσιάστηκε και στο περιθώριο των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου και στο Χονγκ Κονγκ).

Πολύ δραματική, ίσως και ποιητική αρχή; Γιατί όχι; Ο Σωτήρης Χατζάκης δεν κρύβει ότι μία από τις μεγάλες του αγάπες είναι η ποίηση. Ας υπάρχει λοιπόν και αυτό το «πολύχρυσο», για την πρωτεύουσα των πετροδολαρίων, όπου εκπρόσωποι από εκατό χώρες άκουσαν τις προάλλες τη συνεργασία Εθνικού Θεάτρου Ελλάδας και Αζερμπαϊτζάν να ανακοινώνεται ως το βασικό επίτευγμα της 3ης Διεθνούς Διάσκεψης Θεάτρου. Το μόνο που μένει, σημειώνει ο Σωτήρης Χατζάκης, είναι να προσδεθούν στην ίδια συμφωνία για έναν «Πολιτισμικό Αγωγό» και η Ιταλία, η Αλβανία, η Τουρκία, η Γεωργία. Και βέβαια να βγει ο «Προμηθέας» (σε απόδοση Κ.Χ. Μύρη), που έχει συντηρηθεί εν συνόλω – κοστούμια, σκηνικά κ.λπ. – από την αποθήκη, να συσταθεί ο πολυεθνικός Χορός του και να ξεκινήσει τη νέα θεατρική πορεία του – ελπίζεται με την ίδια διανομή, δηλαδή τον Νίκο Αρβανίτη και τη Λυδία Φωτοπούλου – από τον Φεβρουάριο που αναμένεται να υπογραφτεί η τελική σύμβαση, με χορηγό την κοινοπραξία TAP του αγωγού φυσικού αερίου, έως τον Μάιο του 2016. Εως και 30 παραστάσεις, κατά μήκος του αγωγού!

Το μνημόνιο (ναι, δεν είναι αρνητικά όλα τα μνημόνια) που υπέγραψε ο διευθυντής του Εθνικού με τον αζέρο υπουργό Πολιτισμού Ανταλάτ Βαλίγιεφ θα σηματοδοτήσει την τρίτη δράση της πρώτης κρατικής σκηνής εκτός συνόρων. Μετά το «Vitrioli» του Μαυριτσάκη στο Φεστιβάλ της Αβινιόν και τη «Δυτική Αποβάθρα» του Κολτές στη Ρενς, η σκηνοθεσία του Σωτήρη Χατζάκη είναι η τρίτη που, με τα χρώματα του Εθνικού, εκπροσωπεί εκτός συνόρων το ελληνικό θέατρο.

Και ακολουθούν και άλλες συνέργειες με τους Ρώσους, στις αρχές Δεκεμβρίου στο πλαίσιο του 3ου Διεθνούς Πολιτιστικού Φόρουμ στην Αγία Πετρούπολη, ανταλλαγές με την Κίνα από την επόμενη χρονιά (με το «Δείπνο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη), διετές μνημόνιο συνεργασίας με τη Βενεζουέλα κ.ά.

Και αυτό σε ένα θέατρο που το περασμένο Σαββατοκύριακο διάβηκαν τις πόρτες όλων των σκηνών του συνολικά 4.000 θεατές! Την ώρα που, παρά το ασφυκτικό καθεστώς των ΔΕΚΟ στο οποίο έχει υπαχθεί, το Εθνικό όχι μόνον δεν δημιουργεί ελλείμματα αλλά πλεόνασμα.

«Σε τέτοιες συνθήκες», είναι το σχόλιο του Σωτήρη Χατζάκη σε αυτό το μπαράζ διεθνισμού που οραματίστηκε για το Εθνικό, «το καθήκον μας είναι να βγάλουμε τη χώρα προς τα έξω. Τον πολιτισμό της. Μόνον αυτός θα δώσει προστιθέμενη αξία στη χώρα», λέει.

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ. Και αυτό προτού ξεκινήσει με το μπαράζ ειδήσεων για όσα αλλάζουν στο πρώτο κρατικό θέατρο: την Παιδική Σκηνή του που μεταφέρθηκε στο κτίριο Τσίλερ για να αξιοποιείται η αίθουσα τα πρωινά, για την επιστροφή – με δικαστική απόφαση, στο Εφετείο – του ιστορικού Rex στο Εθνικό, για το τμήμα σκηνοθεσίας και το εργαστήρι αρχαίου δράματος που θα λειτουργεί στο Σχολείον της Ειρήνης Παπά, για τη δεύτερη καλοκαιρινή σκηνή, ανοιχτή, στον ίδιο χώρο, το κλιμάκιο της χειμερινής περιοδείας που θα συνεργαστεί με τον στρατό ξηράς και θα παρουσιάσει το «Μελτεμάκι» του Παντελή Χορν, ίσως και σε αρματαγωγό…

Αλλά και για τις έξι παραστάσεις την εβδομάδα που δίνονται στο πλαίσιο του νέου προγράμματος «Επισκεπτήριο» για ασθενείς μέσα στους θαλάμους νοσηλείας, για την αξιοποίηση ηθοποιών στο πρόγραμμα παραστάσεων «Κατ’ οίκον» και για το επικείμενο «Φο-Ρα Στοπ», ήτοι Φόβος και Ρατσισμός Στοπ, με δράσεις ηθοποιών στα σχολεία, με στόχο «την καταδίκη του ολοκληρωτισμού στη σκέψη μας».

Εκεί άλλωστε που επωάζονται ο ολοκληρωτισμός και ο ρατσισμός, η ομοφοβία και το bullying, πιστεύει, είναι στα σχολεία, στα γυμναστήρια και στους κόλπους των χούλιγκαν. «Ο τομέας που μπορούμε να επέμβουμε είναι το σχολείο. Εκεί θα στήνουμε μονόπρακτα με τη συμμετοχή των μαθητών – την επιλογή κειμένων θα έχει η Ειρήνη Μουντράκη – και θα ακολουθεί η συζήτηση ώστε να χτυπηθεί στη ρίζα του η καταδίκη του διαφορετικού, του μετανάστη, του πολιτικά αλλιώς σκεπτόμενου, του ανθρώπου με διαφορετική ερωτική επιλογή.

Η ελληνική κοινωνία πάσχει από αυτό. Ας μη φοβόμαστε να το λέμε. Δεν επιτρέπεται δε αυτό να το αφήνουμε κληρονομιά στα παιδιά».

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΕΦΤΕΡΙΟΥ. Για τις ανάγκες του διευρυμένου ρεπερτορίου του Εθνικού απασχολούνται 182 ηθοποιοί – αν και ο «στενός» (αν όχι στενόμυαλος) αναπτυξιακός νόμος προβλέπει 100. Επίσης έχουν προσληφθεί 60 τεχνικοί, προσλήψεις που το κόστος τους, όπως και για τους ηθοποιούς, ελπίζεται ότι θα καλυφθεί από τις «επιστροφές», ήτοι τα επιπλέον έσοδα που θα φέρουν οι επιπλέον παραστάσεις και άρα στο τέλος η αριθμητική του τεφτεριού θα βγει με αρκετά συν.

Οσο για τη φιλοσοφία του ρεπερτορίου είναι, όπως λέει ο Σωτήρης Χατζάκης, «μια ομπρέλα που επιστρέφει στα υποσύνολα της κοινωνίας τα χρήματα που δίνουν μέσω της φορολογίας τους». Χωράει και την Ελένη Ράντου ως «Φιλουμένα Μαρτουράνο» και την Ελεονώρα Ζουγανέλη ως «Πιαφ» και τα «Πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ» κατά Μπρούσκου και τη Σοφία Φιλιππίδου στο «Ω οι ευτυχισμένες μέρες» και τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο, ύστερα από 16 χρόνια ξανά στο Εθνικό, ως «Ανθρωπο για όλες τις εποχές». «Θέλουμε να είμαστε η ενοποιός ουσία στο ελληνικό θέατρο και όχι η διαχωριστική γραμμή. Δεν μπορείς με δημόσιο χρήμα να προγράφεις και να απορρίπτεις», λέει ο διευθυντής του Εθνικού.

INFO
Αυτή την εβδομάδα από το Εθνικό Θέατρο: «Ενας άνθρωπος για όλες τις εποχές» (Κτίριο Τσίλερ – Κεντρική Σκηνή), «Συγχώρεσέ με» (Κτίριο Τσίλερ – Σκηνή Νίκος Κούρκουλος), «Σρεκ, το μιούζικαλ» (Κτίριο Τσίλερ), «Το αστέρι της Λιλιπούπολης» και «Μυστικοί αρραβώνες» (Rex – Σκηνή Μαρίκα Κοτοπούλη), 
«Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ» (Μικρό Rex – Σκηνή Κατίνα Παξινού), «Το τρίτο κύμα» (θέατρο Χώρα).