[Μικροοικονομικός] Χάνω φεύγω, κερδίζω μένω

Από το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων της κυβέρνησης με την τρόικα στο Παρίσι έως τις επιφυλάξεις που εκδηλώθηκαν στο Λονδίνο για στοιχεία του οικονομικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ τα ερωτήματα είναι δύο για τους διαχειριστές των επενδυτικών κεφαλαίων ανά τον κόσμο: «Θα χάσω ή θα κερδίσω αν επενδύσω στη Ελλάδα; Και αν έχω ήδη τοποθετηθεί στο ελληνικό Χρηματιστήριο να μείνω ή να φύγω;»
Κάπως έτσι λειτουργούν οι αγορές, δηλαδή τα funds. Με μπούσουλα το «2-20», που σημαίνει 2% προμήθεια από τη διαχείριση του κεφαλαίου του τρίτου επενδυτή και 20% (στο ταμείο) από τα κέρδη της επένδυσης. 
Το έδειξαν προχθές, με την πτώση των τιμών των μετοχών στο Χρηματιστήριο και την άνοδο των σπρεντ – μετά τα θολά μηνύματα από τις δύο ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Το είχαν δείξει ακόμη πιο βίαια με τις αναταράξεις του Οκτωβρίου που οδήγησαν ξανά το κόστος δανεισμού της χώρας στο 9%. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ίδιο θα πράξουν τους επόμενους μήνες, ανάλογα με τις εξελίξεις στην Ελλάδα. 
«Να φύγω ή να μείνω;» θα είναι πάντα – και σε καθημερινή βάση – το ερώτημα που θα θέτουν οι chief investment officers και οι portfolio managers εξηγούσε σε κατ’ ιδίαν συνομιλία μας υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος που η δουλειά του είναι να βρίσκεται σε καθημερινή επαφή μαζί τους. Γι’ αυτό και έχει ιδιαίτερη αξία το πώς ο ίδιος αφηγείται τους λόγους που προκάλεσαν τη μεγάλη βουτιά του Οκτωβρίου που βρήκε για άλλη μια φορά ευάλωτη την Ελλάδα. Εξηγούσε λοιπόν: «Στις αρχές του 2014 δημιουργήθηκαν πολλά European Recovery Funds, προερχόμενα κυρίως από τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο, με σκοπό να επενδύσουν στο στόρι της ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Τότε υπήρχαν στοιχεία που έδειχναν μια αναπτυξιακή δυναμική στην ευρωζώνη, τα οποία ενισχύονταν από τις εκτιμήσεις για περαιτέρω δραστική χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Δηλαδή περισσότερο φθηνό χρήμα στην αγορά και ανάπτυξη, άρα άνοδος των τιμών των κεφαλαίων και ευκαιρίες αποκόμισης κερδών. Το στόρι όμως δεν επιβεβαιώθηκε. Μετά τα οικονομικά στοιχεία του Αυγούστου, τα ίδια funds άρχισαν να πωλούν τις μετοχές στις οποίες είχαν τοποθετηθεί. Αυτό το κύμα πωλήσεων βρήκε μπροστά του το αβέβαιο ελληνικό στόρι για αυτόνομη έξοδο της χώρας στις αγορές και το υψηλό πολιτικό ρίσκο, προκαλώντας τσουνάμι στο ελληνικό Χρηματιστήριο και στα σπρεντ». Και κατέληγε το ίδιο στέλεχος: «Το πρόβλημα με την Ελλάδα είναι ότι δεν διαθέτει πλέον επενδυτές μακροπρόθεσμης διάρκειας. Προσελκύει, δυστυχώς, μόνο hedge funds που ενδιαφέρονται για το πρόσκαιρο κέρδος. Και αυτοί, όπως έρχονται, για λίγο, προκειμένου να κερδίσουν από την άνοδο της τιμής μιας μετοχής, έτσι και φεύγουν».

Δεν έχουν τι να περιμένουν

«Συμπαθείς και μετριοπαθείς» βρήκαν, όπως μαθαίνω, οι εκπρόσωποι των διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων τούς Γιώργο Σταθάκη και Γιάννη Μηλιό κατά την παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ στο Λονδίνο. Διέκριναν μάλιστα ειλικρινείς προθέσεις και διάθεση συζήτησης σε βάθος για την εξήγηση των θέσεών τους. «Δεν είπαν ακραία πράγματα» έλεγε μάνατζερ ξένου fund μετά τις συναντήσεις, μεταφέροντας τη μία όψη των εντυπώσεων που προκάλεσαν στο Λονδίνο οι δύο οικονομολόγοι του ΣΥΡΙΖΑ. Από την άλλη, λέξεις όπως «σκεπτικοί, προβληματισμένοι, επιφυλακτικοί» αποτυπώνουν την άλλη όψη των εντυπώσεων που ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπα των ξένων επενδυτών. Δεν είναι μόνο η ανησυχία τους για την πολιτική παροχών, την κατάργηση των πρωτογενών πλεονασμάτων και τη διακοπή των ιδιωτικοποιήσεων που εξαγγέλλει η αξιωματική αντιπολίτευση. Είναι κυρίως ότι δεν άκουσαν κάτι στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ που να κινεί το ενδιαφέρον τους για επενδύσεις στην Ελλάδα. Για αυτό και ένας από αυτούς αναρωτιόταν: «Καλά όλα αυτά, αλλά αν ο ΣΥΡΙΖΑ γίνει κυβέρνηση εγώ τι έχω να περιμένω;». «Μάλλον τίποτα» (!) απαντούσε με νόημα. Και αυτό είναι πρόβλημα…

Επίσκεψη -αστραπή στις Βρυξέλλες

Ο πρόεδρος και ο γενικός διευθυντής του ΣΦΕΕ (είναι ο Σύνδεσμος των Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα) πραγματοποίησαν επίσκεψη-αστραπή στις Βρυξέλλες. Εκεί είχαμε σειρά συναντήσεων στην EFPIA (ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός σύνδεσμος) για την προώθηση των θεμάτων των ασθενών και του φαρμακευτικού κλάδου στην Ελλάδα. Μάλιστα ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Κωνσταντίνος Φρουζής τα είπε κατ’ ιδίαν με τον Richard Bergström, Director General της EFPIA, τον οποίο ενημέρωσε για τα καίρια θέματα και τις προκλήσεις του περιβάλλοντος της Υγείας και της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας. Ο Φρουζής ζήτησε την ενεργή στήριξη της ευρωπαϊκής φαρμακοβιομηχανίας και την ουσιαστική συμβολή της στην καθιέρωση ενός βιώσιμου συστήματος Υγείας. Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη εξασφάλισης πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα και αναγκαίες θεραπείες, στον δημόσιο προϋπολογισμό της φαρμακευτικής περίθαλψης του 2015, αλλά και στη στήριξη των επενδύσεων και των κλινικών μελετών στη χώρα μας. Η νέα Κομισιόν αποπνέει έναν πιο κοινωνικό και αναπτυξιακό προσανατολισμό, και εκεί ακριβώς ποντάρει ο Φρουζής.

Τοξικά προς πώληση

Λίγο μοναχά ξαποσταίνουν και ξανά προς το κέρδος τραβούν. Οι χρυσές ευκαιρίες ποτέ δεν λείπουν για τα αρπακτικά των αγορών. Πληροφορούμαι ότι στο στόχαστρο κερδοσκοπικών κεφαλαίων βρίσκονται τα «κακά» κομμάτια των χαρτοφυλακίων των ελληνικών τραπεζών. Οι ξένοι ενδιαφέρονται να αποκτήσουν έναντι πινακίου φακής τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που έχουν παραμείνει και μαζί τους – έναντι συμβολικού αντιτίμου – θυγατρικές εταιρείες και άλλα περιουσιακά στοιχεία που διατίθενται προς εκκαθάριση. Την όρεξη των επενδυτών αυτών άνοιξαν ακόμη περισσότερο οι κινήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος προκειμένου να ενώσει σε ένα πακέτο όλα τα «κακά» στοιχεία των χαρτοφυλακίων των τραπεζών, ώστε να εκκαθαριστούν γρηγορότερα και καλύτερα τα περιουσιακά τους στοιχεία.

Βοστωνέζος εξπέρ στα του Ποταμιού

Για να καταλάβει κανείς πώς οι διαχειριστές των ξένων κεφαλαίων αλλά και οι ίδιοι οι μεγαλοεπενδυτές παρακολουθούν τα πάντα στην Ελλάδα είναι χαρακτηριστικό το εξής συμβάν. Μεγαλοεπενδυτής από τη Βοστώνη εξηγούσε σε έλληνα τραπεζίτη, σε γεύμα που είχαν στην αμερικανική μεγαλούπολη, ότι έχει ζητήσει από τον χρηματιστή του στην Ελλάδα να τον πληροφορεί σε ημερήσια βάση με e-mail (μεταφρασμένο μέσω Google translate) για όλες τις πολιτικές εξελίξεις. Ηταν τόσο ενημερωμένος που έκανε πλήρη και εμπεριστατωμένη πολιτική ανάλυση στον συνομιλητή του για τα πάντα. Από Το Ποτάμι και τα εσωτερικά του ΠΑΣΟΚ μέχρι τους σκληρούς του ΣΥΡΙΖΑ. Ακουγε και δεν πίστευε στα αφτιά του ο τραπεζίτης!

Θέλουν να το ξανασκεφθούν

Τα πάντα στην οικονομία είναι κλίμα. Πάρτε για παράδειγμα τις ιδιωτικοποιήσεις. Την Πέμπτη έληγε η προθεσμία υποβολής προσφορών στον διαγωνισμό για την παραχώρηση του πρώτου πακέτου με τις μαρίνες, με κύριο πιάτο τη μαρίνα Αλίμου, μία από τις μεγαλύτερες της χώρας. Τα νέα όμως που έφθαναν εδώ και καιρό στο ΤΑΙΠΕΔ μόνο καλά δεν ήταν. Από τους 11 συμμετέχοντες επενδυτές, οι πληροφορίες έλεγαν ότι δεν θα παρουσιασθεί… ούτε ένας. Διότι ο Δήμος Αλίμου έχει στείλει εξώδικα παντού, τα ενοίκια που πληρώνουν οι εταιρείες που ελλιμενίζουν σκάφη είναι υποτυπώδη, στη χερσαία ζώνη υπάρχουν ακόμη αυθαίρετες κατασκευές, συν την πολιτική αβεβαιότητα. Τελικά, λίγες ώρες προτού εκπνεύσει η προθεσμία, δύο τουλάχιστον υποψήφιοι ζήτησαν παράταση «για να το ξανασκεφθούν και να αξιολογήσουν κάποια νέα δεδομένα» όπως είπαν. Ποια είναι αυτά; Το θετικό μήνυμα για τις ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης του ελληνικού τουρισμού από το deal με τα περιφερειακά αεροδρόμια.

Σε χθεσινή ανάλυσή της μετά το conference call των αποτελεσμάτων εννεαμήνου του ΟΠΑΠ με τους επενδυτές, η ελβετική UBS υπογραμμίζει ότι ο ΟΠΑΠ έχει πλέον πολύ δυνατή διοικητική ομάδα και οι προοπτικές της εταιρείας αποτελούν πολύ ενδιαφέρουσα επενδυτική πρόταση. Η πολύ ισχυρή διοίκηση του οργανισμού συνεχώς αναζωογονεί τα υπάρχοντα παιχνίδια και λανσάρει νέα προϊόντα όπως το scratch και τα VLTs που, σύμφωνα με τον αναλυτή της UBS, αποτελούν πυλώνες περαιτέρω ανάπτυξης και μεγάλης κερδοφορίας. 
Ολα αυτά, ενώ ο ΟΠΑΠ διαθέτει, πέραν των άλλων, ισχυρό ταμειακό απόθεμα και έχει υψηλή μερισματική πολιτική.