Τους ΝΕΤ του γαστρεντερικού περιέγραψε πρώτος το 1907 ένας γερμανός παθολόγος που λεγόταν Ζίγκφριντ Ομπερντορφερ και παρατήρησε πως μικροί όγκοι του εντέρου διέφεραν από τους κλασικούς καρκίνους και αναπτύσσονταν πάρα πολύ αργά. Δυστυχώς, όμως, ο συνδυασμός της τόσο αργής ανάπτυξης, με τη σπανιότητά τους και το ότι τα συμπτώματά τους συχνά αλληλλοεπικαλύπτονται με εκείνα συνηθισμένων νοσημάτων (ένας ΝΕΤ του εντέρου, λ.χ., συχνά προκαλεί διάρροια, η οποία όμως είναι σύμπτωμα πολλών άλλων παθήσεων), έχει ως συνέπεια να γίνονται λάθος διαγνώσεις και να περνούν οι όγκοι επί χρόνια απαρατήρητοι.
Μάλιστα πολλές περιπτώσεις γίνονται αντιληπτές με καθυστέρηση 5 έως 7 ετών, όταν πια ο ασθενής έχει προχωρημένη νόσο, δηλαδή μεταστάσεις, κατά τον αναπληρωτή καθηγητή Γρηγόρη Καλτσά. Και αυτή είναι μία ακόμα ιδιαιτερότητα των ΝΕΤ του γαστρεντερικού: οι πάσχοντες από αυτούς έχουν σχετικά υψηλότερο κίνδυνο για ανάπτυξη πολλαπλών όγκων του ίδιου συστήματος, ενώ σε πολλές περιπτώσεις αναπτύσσουν και περισσότερους του ενός ΝΕΤ, κατά τον κ. Καλτσά.
Παρ’ όλα αυτά, συνήθως οι ΝΕΤ δεν είναι τόσο επιθετικοί καρκίνοι όσο οι κλασικοί που όλοι γνωρίζουμε. «Ακόμα και ασθενείς που διαγιγνώσκονται με μεταστάσεις στους λεμφαδένες και κυρίως στο ήπαρ, έχουν υψηλά ποσοστά επιβίωσης σε σχέση με άλλους καρκίνους αντίστοιχης έκτασης», λέει ο κ. Καλτσάς, προσθέτοντας πως περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς με μεταστάσεις ζουν επί τουλάχιστον πέντε χρόνια με τη νόσο τους.
Σειρά εξετάσεων. Το ποιοι ασθενείς θα έχουν καλή πρόγνωση και ποιοι λιγότερο καλή καθορίζεται κυρίως από τον ιστό από τον οποίο προέρχεται ο όγκος, από την έκταση της νόσου και από τον ρυθμό πολλαπλασιασμού των κυττάρων του. Ολα αυτά θα πρέπει να καθοριστούν με σειρά από εξετάσεις, από τα ευρήματα των οποίων εξαρτάται και η θεραπεία που προτείνεται σε κάθε ασθενή. Η αλήθεια είναι πως η διάγνωση, η επιλογή της θεραπείας και η παρακολούθηση των ασθενών απαιτούν εξειδικευμένα κέντρα στα οποία υπάρχει ολόκληρη ομάδα ειδικοτήτων, αποτελούμενη από πυρηνικούς γιατρούς, χειρουργούς, ογκολόγους, ηπατολόγους, παθολογοανατόμους, ακτινολόγους και φυσικά ενδοκρινολόγους.
Ωστόσο τέτοια κέντρα (centers of excellence) δεν υπάρχουν προς το παρόν στη χώρα μας, λέει ο κ. Καλτσάς. Ούτε υπάρχει ομάδα αλληλοβοήθειας ασθενών ή ακόμη νοσηλεύτρια εντεταλμένη με τη φροντίδα τους. Υπάρχει όμως το αμέσως επόμενο καλύτερο: Ιατρεία Νευροενδοκρινών Ογκων, όπως αυτό στο Λαϊκό υπό τον κ. Καλτσά, ο οποίος είναι μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νευροενδοκρινών Ογκων (ENETS).