Κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα

«Ο Ελευθέριος Βενιζέλος με φουστανέλα; Αποκλείεται» ήταν η αντίδραση της φίλης μου της Αρετής όταν άκουσε ότι υπάρχει πίνακας που απεικονίζει τον πολιτικό ο οποίος έχει ταυτίσει το όνομά του με το όραμα της Μεγάλης Ιδέας, τον Εθνικό Διχασμό και με το… αεροδρόμιο των Σπάτων να φορά φουστανέλα. «Ενας άνδρας πάντα κομψός, με ευρωπαϊκό προσανατολισμό;» παραμιλούσε μέχρι να φτάσουμε στον τρίτο όροφο του κεντρικού κτιρίου του Μουσείου Μπενάκη, στην οδό Κουμπάρη. Ώς τη στιγμή που αντίκρισε τον πίνακα του ανώνυμου καλλιτέχνη (π. 1913) τον οποίο έχει δωρίσει στο μουσείο ο δευτερότοκος γιος του Ελευθέριου Βενιζέλου, Σοφοκλής.

«Πράγματι ο Βενιζέλος δεν φόρεσε ποτέ φουστανέλα» καθησύχασε την Αρετή ο υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του μουσείου Τάσος Σακελλαρόπουλος, που για καλή μας τύχη εκείνη την ημέρα ξεναγούσε τους επισκέπτες στη συλλογή ιστορικών κειμηλίων. «Ο λαϊκός καλλιτέχνης τον απεικόνισε ως ηγέτη όλων των Ελλήνων που είχε νικήσει τη Βουλγαρία – είναι η τίγρη πάνω στην οποία πατά – ενώ πίσω του διακρίνονται ένα χωριό που καίγεται κι ένας βούλγαρος στρατιώτης που πνίγει μια Ελληνίδα. Εχει σημασία όμως αυτό το έργο για να δούμε πώς απετιμάτο η παρουσία του Βενιζέλου πριν από τον διχασμό».

Και αφού είδαμε τον Βενιζέλο ως φουστανελά ακολουθήσαμε τον Τάσο Σακελλαρόπουλο που αποκάλυπτε πολλά που δεν φαίνονταν διά γυμνού οφθαλμού μέσα στις προθήκες, έτσι ώστε να μοιάζει πλέον ο τρίτος όροφος του Μουσείου Μπενάκη με τη σπηλιά του Αλί Μπαμπά γεμάτη θησαυρούς.  Οι πιστόλες του λόρδου Βύρωνα. Το ασημένιο τάσι του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Η σφραγίδα του Παύλου Μελά. Η χειρόγραφη παρτιτούρα του Νικόλαου Μάντζαρου για τη μελοποίηση των στίχων του Διονύσιου Σολωμού από τον «Υμνο εις την Ελευθερία».  «Αρχικά επρόκειτο για εμβατήριο του Βασιλικού Ναυτικού που σιγά σιγά εξελίχθηκε σε Εθνικό Υμνο», μας εξηγεί ο ξεναγός μας. Το τηλεσκόπιο της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας. Η πυξίδα του Ανδρέα Μιαούλη. Μία κόκκινη φορεσιά – ανάμεσα σε εκείνες των κυριών της Αυλής – «που ήταν το νυφικό της Μαρίας Βοναπάρτη, της πρωτοπόρου ψυχαναλύτριας που συνέβαλε στην  απελευθέρωση του Φρόιντ από τους Ναζί και ήταν σύζυγος του πρίγκιπα Γεωργίου της Ελλάδας». Η πολυθρόνα από το αρχοντικό του Bούλγαρη στην Υδρα που χρησιμοποιήθηκε ως θρόνος για την υποδοχή του βασιλιά Οθωνα στο Nαύπλιο. Και όλα αυτά δεν είναι παρά μια ιδέα μόνο από τον τρόπο που μέσω των ξεναγήσεων στο μουσείο (υπάρχουν για όλες τις συλλογές) τα αντικείμενα παύουν να είναι ξεχασμένα κειμήλια αλλά συνδέονται άμεσα με πρόσωπα και γεγονότα.