Λέο Καράξ: «Ζω μέσα στο σινεμά»

«Πώς είναι να σε αποκαλούν “τρομερό παιδί” και πόσο δύσκολη κάνει τη δουλειά σας;» ρωτώ τον Λεό Καράξ, προσκεκλημένο του 8ου Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου και αγαπημένο δημιουργό. «Ξεκίνησα νέος στον κινηματογράφο. Από εκεί προέκυψε το δεύτερο συνθετικό. Ο όρος “τρομερό”, είναι η αλήθεια, δεν βοήθησε πολύ. Παρ’ όλα αυτά, κατόρθωσα να κάνω τρεις ταινίες σε μικρή ηλικία, από τα 20 ως τα 30 μου. Η τρίτη μου ταινία, όμως, “Οι εραστές της γέφυρας”, ήταν αυτή που με φρέναρε, με όλα τα προβλήματα που προέκυψαν κατά τη διαδικασία των γυρισμάτων» απαντά έπειτα από λίγη σκέψη.

Θα μπορούσε άνετα να γυριστεί άλλη μια ταινία για την περιπέτεια των «Εραστών» του Καράξ, που διαδραματίζονται στην Πον Νεφ, μία από τις πιο κεντρικές γέφυρες του Παρισιού. Αυτό αποδείχτηκε, προφανώς, ανέφικτο και έτσι χτίστηκε… μια άλλη, στη Νότια Γαλλία, ειδικά για τις ανάγκες του φιλμ. Η παραγωγή άρχισε να ξεμένει από χρήματα και, σαν να μην έφτανε αυτό, ο Ντενίς Λεβάντ, πρωταγωνιστής και μόνιμος συνεργάτης του σκηνοθέτη («διαφωνούμε σπάνια, μόνο επαναστατεί μερικές φορές…» μου λέει χαμογελώντας), τραυματίζεται σοβαρά στον αντίχειρά του. Ζητούν από τον Καράξ να αλλάξει πρωταγωνιστή – εκείνος αρνείται. Στο μεταξύ, η ρέπλικα της γέφυρας καταστρέφεται από έναν άγριο χειμώνα. Το φιλμ θα ολοκληρωθεί τελικά, έχοντας κοστίσει γύρω στα 30 εκατ. ευρώ (εν έτει 1991!), σημειώνοντας μια ικανοποιητική πορεία στα ταμεία.

Ο Λεό Καράξ, βλέπετε, είναι ένας σκηνοθέτης που δεν φοβάται να πάρει ρίσκα. Και χθες βρέθηκε περικυκλωμένος από μια παρέα ελλήνων δημοσιογράφων. Ενιωθε άβολα, ήταν προφανές. «Είναι αυτό το χειρότερο κομμάτι της δουλειάς σας;» τον ρωτώ και η απάντηση έρχεται αμέσως: «Το πρόβλημα με εσάς τους δημοσιογράφους είναι πως κάνετε ερωτήσεις δίχως πραγματικά να σας ενδιαφέρουν οι απαντήσεις – με ελάχιστες εξαιρέσεις». Ξεκίνησε τη μεταξύ μας κουβέντα λέγοντας πως ζει «μέσα στο σινεμά αλλά δεν νιώθω σαν σκηνοθέτης. Η ζωή μέσα στο σινεμά είναι όμορφη – και είμαι ευγνώμων απέναντί του».

Το σινεμά όμως αλλάζει ασταμάτητα. Ο ίδιος αναγκάστηκε να γυρίσει ψηφιακά το αριστουγηματικό «Holy Motors», για να κρατήσει χαμηλά τον προϋπολογισμό του. «Δεν πιστεύω πως οι σκηνοθέτες που γνώρισαν το σινεμά μέσα από το φιλμ είναι ικανοποιημένοι με την ψηφιακή εξέλιξή του. Είναι τόσο όμορφο αυτό που μπορεί να σου δώσει το φιλμ. Το ψηφιακό έχει άλλα προτερήματα. Είναι γρήγορο, είναι φτηνό, είναι προσβάσιμο στον καθένα – κάτι που έχει ενδιαφέρον – αλλά… δεν είναι όμορφο. Και φυσικά πρέπει να ανακαλύψεις ξανά αυτή την ομορφιά, αλλά έτσι συνέβαινε πάντα με το σινεμά. Κάθε γενιά οφείλει να ανακαλύπτει εκ νέου τη δύναμη του κινηματογράφου».

Ξαφνικά ο κόμπος στον λαιμό του σκηνοθέτη έχει λυθεί και εκείνος συνεχίζει να μου απαντά, σχεδόν περιχαρής: «Σκεφθείτε πως η πρώτη ταινία των αδελφών Λυμιέρ, η “Αφιξη στο τρένο του σταθμού της Λυών», τρομοκράτησε το κοινό της που πίστεψε πως όντως ένα τρένο ερχόταν κατά πάνω τους. Αυτό ξεθώριασε, μέχρι που ο Χίτσκοκ επανεφηύρε το σασπένς και τον τρόμο. Και κάθε γενιά οφείλει να ανανεώνει αυτά τα συναισθήματα – σε κάθε τέχνη, αλλά περισσότερο στον κινηματογράφο. Μην ξεχνάμε πως μιλάμε για τη μοναδική τέχνη που εφηύρε ο σύγχρονος άνθρωπος. Η ύπαρξη του σινεμά είναι ένα θαύμα!». Η νέα του ταινία, μας είπε, θα είναι ένα μιούζικαλ. Ανυπομονώ.

Σινεμά με «ΤΑ ΝΕΑ»
Απόψε στις 20.00 προβάλλεται στην Ταινιοθήκη η ταινία του Λεό Καράξ «Holy Motors». Την Παρασκευή η εφημερίδα προσφέρει στους αναγνώστες της, με κουπόνια, 500 μονές προσκλήσεις για το 8ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας