Τουλάχιστον το 15%-20% της αξίας των πανάκριβων ορθοπεδικών υλικών κατέληγε στην τσέπη των γιατρών: αυτός ήταν ο γενικός κανόνας στην εποχή που γινόταν το πάρτι στο ΕΣΥ. Οι τσουχτερές τιμές των υλικών στη χώρα μας και τα μεγάλα περιθώρια κέρδους προμηθευτών και ορθοπεδικών άνοιγαν τον δρόμο για τις μίζες, χωρίς να υπολογίζουν τη μαύρη τρύπα που προκαλούσαν στα ασφαλιστικά ταμεία.
Κάπως έτσι ακόμη και οι πιο «ρομαντικοί» στον χώρο της υγείας λύγιζαν από το μέγεθος των μαύρων απολαβών. Τα υλικά για αρθροπλαστική αγκώνος, για παράδειγμα, ξεπερνούσαν τα 5.000 ευρώ με το προσωπικό κέρδος του ορθοπεδικού να φτάνει τα 1.000 ευρώ. Ακόμη πιο δελεαστικές ήταν οι μίζες από τα μοσχεύματα για τη σπονδυλική στήλη, αφού το κόστος άγγιζε και τα 70.000 ευρώ.
Το Μνημόνιο έφερε δραστικό ψαλίδισμα στο υπέρογκο κόστος των ορθοπεδικών υλικών. «Το 2009 τα νοσοκομεία δαπάνησαν περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ για προμήθεια ορθοπεδικών υλικών. Το 2012 το αντίστοιχο κόστος μειώθηκε τουλάχιστον κατά 50%. Η λειτουργία του Παρατηρητηρίου Τιμών και ο έλεγχος των αποθηκών σε συνδυασμό με τη μείωση των χειρουργείων έπαιξαν καθοριστικό ρόλο», εξηγεί ο πρώην γενικός γραμματέας του υπουργείου Υγείας και αναπληρωτής καθηγητής Διοίκησης και Οργάνωσης Υπηρεσιών Υγείας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Νίκος Πολύζος.
Δύο χρόνια μετά, ένα από τα στοιχήματα του υπουργείου Υγείας – οι κεντρικοί διαγωνισμοί – παραμένει στα χαρτιά καθώς το 80% των προμηθειών των υλικών γίνεται χωρίς διαγωνισμό. Ετσι, το παράθυρο της απευθείας συνεργασίας γιατρών και εταιρειών παραμένει ανοιχτό.
«Δεδομένης της κατάστασης αυτής, το Παρατηρητήριο έπρεπε να ενισχυθεί με μηχανοργάνωση και προσωπικό, ωστόσο αυτό δεν συνέβη», παρατηρεί ο κ. Πολύζος.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με διευθυντή ορθοπεδικής κλινικής μεγάλου νοσοκομείου της Αττικής, είναι να συνεχίζεται το παιχνίδι από μερίδα χειρουργών. «Οι αντιπρόσωποι γερμανικών και αμερικανικών εταιρειών δεν έχουν περιθώρια λαδώματος γιατί η νομοθεσία των χωρών αυτών είναι αυστηρή. Αντίθετα, τα υλικά αγγλικής, ιταλικής, ελβετικής, τσέχικης και κυρίως κινέζικης προέλευσης αφήνουν κέρδη στους γιατρούς που τα εμπιστεύονται».