Αργύρης Ξάφης: Σκηνοθέτης σε ειδική αποστολή

Πυρήνας είναι δίχως αμφιβολία τα τραγούδια, μιούζικαλ όμως δεν είναι. Ούτε το μάτι χορταίνει εφέ, εντυπωσιακά κοστούμια και περίτεχνα σκηνικά. Αν μιλήσουμε με ορολογία μαγειρικής, τότε δύο ηθοποιοί – τραγουδιστές, δύο χορευτές, τρεις μουσικοί (πιάνο – βιόλα – τούμπα) και δέκα τραγούδια βασισμένα στην ποίηση του Ε.Ε. Κάμινγκς (διά χειρός του βαρύτονου Τάση Χριστογιαννόπουλου) θεωρούνται η ιδανική δοσολογία ώστε να μεταφερθεί το κοινό του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών για εβδομήντα λεπτά «Εκεί που δεν ταξίδεψε ποτέ». «Αυτή η παράσταση είναι μια αφήγηση προσωπική. Ενα ταξίδι προς το μέσα μας, προς τα πίσω, προς το βάθος. Με άλλα λόγια, ο τόπος στον οποίο δεν ταξιδέψαμε ποτέ – όπως και ο τίτλος της παράστασης – είναι ο ίδιος μας ο εαυτός» διευκρινίζει ο σκηνοθέτης του θεατρικού εγχειρήματος Αργύρης Ξάφης που για πρώτη φορά στη ζωή του, όπως παραδέχεται, καταπιάνεται με μελοποιημένη ποίηση ως πρώτη ύλη μιας παράστασης. Μέχρι τώρα στα χέρια του – είτε ως ηθοποιού σε παραστάσεις που του χάρισαν, μεταξύ άλλων, το βραβείο Δημήτρης Χορν και αυτό του πρώτου ανδρικού ρόλου από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου είτε ως σκηνοθέτη («Απόψεις ενός κλόουν» στο Εθνικό Θέατρο, «Νησί των θησαυρών» στο Μέγαρο Μουσικής κ.ά.) – έπιανε πάντα κείμενο και όχι στίχους, γεγονός αρκετά προκλητικό για τον ίδιο.

«Πέρα από τα τραγούδια που μελοποίησε ο Τάσης, δεν υπήρχε παράσταση όπως την εννοούμε συνήθως. Δεν υπήρχαν σκηνές, δεν υπήρχε τίποτα. Επρεπε επομένως να πάμε στα επιμέρους θέματα κάθε ποιήματος και να δούμε αν αυτά μπορούν να στοιχειοθετήσουν μια σχετική δραματουργία. Αυτό ήταν το πιο προκλητικό και απαιτητικό κομμάτι» εξηγεί. Ο ανατρεπτικός ποιητής φθάνει στα αφτιά των θεατών μόνο μέσω της μουσικής και των τραγουδιών. «Ευτυχώς», τονίζει ο σκηνοθέτης, «ο Κάμινγκς είναι αυτό που λέμε και έντεχνος και λαϊκός. Εχει τη δική του μοναδική φόρμα αλλά ταυτόχρονα είναι κατανοητός απλά και χωρίς κόπο από όλους».

Εσωτερικό ταξίδι. Με τη βοήθεια ενός μικρού προτζέκτορα, σε κάθε σκηνή φανερώνεται το θέμα του μελοποιημένου ποιήματος. Κατά τα άλλα, τα τραγούδια είναι στα αγγλικά, χωρίς υπέρτιτλους, για να μπορέσει καθένας να νιώσει την ποίηση χωρίς απαραίτητα να την καταλάβει (οι μεταφράσεις τους βέβαια από τους Τάση και Μιχάλη Χριστογιαννόπουλο θα υπάρχουν στο πρόγραμμα της παράστασης). Το ταξίδι προς τα πίσω, όπως ονομάζουν άτυπα οι συντελεστές την παράσταση, ξεκινά με αφετηρία τη νεότητα, συνεχίζεται με τις πρώτες ερωτικές εμπειρίες και σχέσεις, περνά στους χωρισμούς και στις απογοητεύσεις για να καταλήξει στο «Ναι». «Στο πιο δύσκολο κομμάτι, στην αποδοχή της ζωής και του κόσμου έτσι όπως είναι. Κάποιες φορές είναι πιο εύκολο να λες ναι αντί για όχι» εξηγεί ο σκηνοθέτης.

Η ποίηση του Κάμινγκς – μελοποιημένη ή μη – χτυπάει στο συναίσθημα. «Η ουσία, το μεδούλι της προσπάθειάς μας είναι πιο κοντά σε ένα απλό συναίσθημα, σε ένα αυθόρμητο αχ που θα βγει από μέσα μας. Στόχος δεν είναι να δεις αν πέτυχε ή αν δεν πέτυχε η παράσταση, αν το τάδε βήμα ήταν σύμφωνο με το κόμμα και την τελεία του ποιήματος. Εγώ θα ήθελα να έρθουν οι θεατές και να τους συμβεί μια μικρή συναισθηματική αποκάλυψη. Ακριβώς όπως συνέβη και σε μένα όταν ήρθα σε επαφή με την ποίησή του».

INFO
«Εκεί που δεν ταξίδεψα ποτέ», 3 και 4 /11 στο Μέγαρο Μουσικής (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ. 210-7282.333) στις 20.30.
Συμμετέχουν: Μάρθα Τομπουλίδου, Γιάννης Μήτσος, Κατερίνα Σκιαδά, Κορνήλιος Σελαμσής, Μάριος Δαπέργολας και Μενέλαος Μωραΐτης.
Μουσική: Χριστογιαννόπουλος (ενορχήστρωση: Κορνήλιος Σελαμσής).
Εισιτήριο: 7 – 30 ευρώ