Επίδειξη δύναμης στη Βαλτική

Στο πρώτο του επίσημο ταξίδι ως νέος γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ αυτό τον μήνα, ο Γενς Στόλτενμπεργκ επέλεξε να επισκεφθεί την Πολωνία. Και στην πρώτη, στρατιωτικής φύσης, επίσκεψη εκεί επέλεξε την αεροπορική βάση Λασκ. Ηταν ένα πρώτο ταξίδι που επελέγη με συμβολισμό: επτά μήνες μετά την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία η νατοϊκή αποστολή αεροπορικής περιπολίας των κρατών της Βαλτικής – όλα τα μέλη της συγκεντρώθηκαν στο Λασκ για την επίσκεψη Στόλτενμπεργκ – παραμένει στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης με την Μόσχα, η οποία δεν λέει να υποχωρήσει.

Την Τρίτη το μεσημέρι ένα ρωσικό κατασκοπευτικό αεροπλάνο αναχαιτίσθηκε από μαχητικά του ΝΑΤΟ που συμμετέχουν σε αυτές τις περιπολίες, πάνω από τη θάλασσα της Βαλτικής. Το ρωσικό αεροσκάφος Ιλιούσιν-20 εισήλθε στον εναέριο χώρο της Εσθονίας για περίπου ένα λεπτό. Η Ρωσία ανακοίνωσε ότι το αεροπλάνο είχε απογειωθεί από το Καλίνινγκραντ και αναχαιτίστηκε πρώτα από δανικά F-16 όταν προσέγγισε τη Δανία, πριν πετάξει βόρεια προς τη Σουηδία. Εκεί αναχαιτίσθηκε από σουηδικά αεροσκάφη και στη συνέχεια εισήλθε στον εναέριο χώρο της Εσθονίας, έξω από τον οποίο το συνόδευσαν τα νατοϊκά σκάφη. Το περιστατικό αυτό έρχεται στο φόντο δεκάδων ρωσικών «προκλήσεων», όπως τις αποκαλούν αξιωματούχοι της βορειοατλαντικής Συμμαχίας, στους ουρανούς της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής φέτος. «Πρέπει κάποιος να γυρίσει πολλά χρόνια πίσω για να εντοπίσει κάτι παρόμοιο» λέει στέλεχος του ΝΑΤΟ. Για παράδειγμα, από τον Ιανουάριο έχει τριπλασιασθεί ο αριθμός των scrambles (σήματα συναγερμού) για τα μαχητικά του ΝΑΤΟ, σε σύγκριση με όλο το 2013. Ακόμα και χώρες που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ όπως η Σουηδία και η Φινλανδία έχουν αναφέρει σημαντική αύξηση των αεροπορικών εμπλοκών με ρωσικά αεροσκάφη.

«Παρατηρούμε μεγάλη αύξηση της κίνησης ρωσικών μαχητικών» λέει ο καναδός αντισμήναρχος Ντέιβιντ Πλετζ, της ομάδας περιπολίας. «Ξαφνικά βλέπουμε τα πιο σύγχρονα και προηγμένα μαχητικά καθώς και αεροσκάφη ηλεκτρονικής παρακολούθησης». Συνολικά το ΝΑΤΟ διαθέτει 16 μαχητικά σε διαρκή συναγερμό στις περιπολίες πάνω από τις χώρες της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης, πριν από την προσάρτηση της Κριμαίας είχε μόνο τέσσερα. Επίσης το ΝΑΤΟ έχει εγκαταστήσει ομάδες ταχείας ανάπτυξης στο Αμαρι της Εσθονίας και στο Μάλμπορκ της Πολωνίας. Και σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή η κινητοποίηση δεν πρόκειται να λήξει σύντομα.

«Το πιο πιθανό είναι ότι πρόκειται για φαινόμενο που θα διαρκέσει» σχολιάζει ο Τζάστιν Μπονκ, αναλυτής στρατιωτικού ινστιτούτου στο Λονδίνο.

Ο «ορός της αλήθειας». Οσα διακυβεύονται σε γεωπολιτικό επίπεδο στη Βαλτική είναι πολλά. Ο Καρλ Μπιλντ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, τα είχε αποκαλέσει «ορό της αλήθειας» για τις σχέσεις μεταξύ της Δύσης και της Ρωσίας πριν από δύο δεκαετίες και φαίνεται ότι παραμένουν. Στις χώρες της Βαλτικής υπάρχει πραγματική ανησυχία για τις κινήσεις του «μεγάλου γείτονα» προς τα ανατολικά. Για αυτές, όσα συνέβησαν φέτος στην Ουκρανία δεν είναι ούτε καινούργια ούτε απροσδόκητα…