Μπεν Μπράντλι: «Αντίο» σε έναν δημοσιογράφο – φαινόμενο

Ενας από τους σημαντικότερους αμερικανούς δημοσιογράφους, ο πρώην επικεφαλής της εφημερίδας Washington Post Μπεν Μπράντλι, ο οποίος είχε την πλήρη επίβλεψη της αποκάλυψης του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ που οδήγησε στην παραίτηση του προέδρου Νίξον, πέθανε σε ηλικία 93 ετών.

Θεωρείται μια από τις εμβληματικές μορφές της αμερικανικής αλλά και παγκόσμιας δημοσιογραφίας. Οντας διευθυντής της «Ποστ» από το 1968 έως το 1991, δεν αναβάθμισε μόνο την εφημερίδα αλλά υπήρξε μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες στην Ουάσιγκτον. Οπως έγραψαν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» – το αντίπαλο δέος στην αμερικανική δημοσιογραφία – «ήταν ο άνθρωπος που μπορεί να μην ερεύνησε την υπόθεση Γουότεργκεϊτ αλλά επέλεξε τους δημοσιογράφους. Μπορεί να μην έγραψε τα ρεπορτάζ, αλλά τα διόρθωσε. Οι δημοσιογράφοι είναι άνθρωποι που πάνε εκεί που πρέπει, όπως ο Μπράντλι τους κατηύθυνε σε σημαντικά θέματα. Οσοι συνεργάστηκαν μαζί του έχουν πολλές ιστορίες να αφηγηθούν – μερικές εξ αυτών αποκαλύπτουν την πραγματική πορεία της αμερικανικής Ιστορίας την οποία με κάποιους τρόπους επηρέασε».

Ο Μπράντλι, που συχνά έφευγε χωρίς δεύτερη κουβέντα από μια συζήτηση που δεν είχε πια ενδιαφέρον γι’ αυτόν και ήταν γνωστός για τη μεγάλη ποικιλία στις βωμολοχίες, ξεκίνησε ως δημοσιογράφος χάρη στην φιλία του με τον μετέπειτα πρόεδρο Τζον Κένεντι – αλλά έγινε γνωστός για την ανατροπή ενός άλλου προέδρου.

Με το ξέσπασμα του Γουότεργκεϊτ ο ίδιος ο Μπράντλι έγινε θέμα καθώς τον ενσάρκωσε στην ταινία «Ολοι οι άνθρωποι του προέδρου» ο Τζέισον Ρόμπαρντς. Υπήρξε ένας από τους ελάχιστους που γνώριζαν την πραγματική ταυτότητα του πληροφοριοδότη που έγινε γνωστός ως «βαθύ λαρύγγι» – όπως αποκαλύφθηκε το 2005 ήταν ο αξιωματούχος του FBΙ Μαρκ Φελτ.

Σε μια διαρκή συνεργασία με την εκδότρια Κάθριν Γκράχαμ υπερασπίστηκε την ελευθερία του Τύπου το 1971 προχωρώντας στη δημοσιοποίηση των Pentagon Papers, μιας μυστικής έρευνας για τον πόλεμο του Βιετνάμ που αποκάλυψαν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» – και το έκανε αυτό παρά τις συμβουλές των νομικών και τις απειλές κυβερνητικών αξιωματούχων.

Η δικαστική μάχη που ακολούθησε έφθασε μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο, που επιβεβαίωσε το δικαίωμα των εφημερίδων να δημοσιεύουν τέτοιου είδους έγγραφα. «Ο Μπράντλι έφτιαξε τους κανόνες. Πίεζε, πίεζε, πίεζε, ζητούσε από τους πάντες – όχι ιδιαίτερα κομψά – να κάνουν ένα ακόμη βήμα, επέμενε στην αποκάλυψη παρά τις απειλές εναντίον μας και την προσπάθεια εκφοβισμού», περιέγραψε αργότερα η Γκράχαμ. «Είχε πάντα πολλές ιδέες. Εκανε τις σημαντικές ερωτήσεις». Και κάπως έτσι καθοδήγησε τον Μπομπ Γούντγουορντ και τον Καρλ Μπέρνστιν στην αποκάλυψη του σκανδάλου που ανέτρεψε μια κυβέρνηση.

Ασπίδα στην εφημερίδα

Με την αίγλη που τον περιστοίχιζε μπόρεσε και αντιμετώπισε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην ιστορία της εφημερίδας – το 1981 μια νεαρή ρεπόρτερ κέρδισε Πούλιτζερ με μια κατασκευασμένη ιστορία για έναν οκτάχρονο που υποτίθεται ότι είχε εθιστεί στην ηρωίνη. Επιβίωσε – άλλοι δεν θα το κατόρθωναν – θεσπίζοντας άμεσα νέους κανόνες για το τσεκάρισμα των ειδήσεων αλλά και επειδή είχε τον σεβασμό και την αγάπη όλων. Οπως έγραψε χαρακτηριστικά χθες ο διευθυντής του περιοδικού «Νιου Γιόρκερ» Ντέιβιντ Ρέμνικ, «ακόμη και εάν δεν ήσουν σίγουρος ότι γνωρίζει το όνομά σου ήσουν έτοιμος να κάνεις τα πάντα για να φανείς αντάξιός του. Και είχε πολλή πλάκα, ήταν η προσωποποίηση του πόσο απολαυστική μπορεί να είναι η δημοσιογραφία. Ο Μπεν Μπράντλι ήταν η λιγότερο βαρετή προσωπικότητα στην ιστορία της μεταπολεμικής δημοσιογραφίας. Δεν ήταν απλός δημοσιογράφος, ήταν φυσικό φαινόμενο».

Εχοντας υπηρετήσει στον αμερικανικό στρατό, ο Μπεν Μπράντλι έλεγε πως είχε ανάμεικτα αισθήματα για τον πόλεμο του Βιετνάμ. «Από ένστικτο και συνήθεια, με ενδιέφερε περισσότερο το “γιατί” του πολέμου, παρά το αν ήταν δίκαιος ή άδικος» ανέφερε σε κείμενό του. «Δεν μου άρεσε ότι ένα αυταρχικό κράτος όπως το Βόρειο Βιετνάμ μπορούσε να ισοπεδώσει έναν ειρηνικό γείτονα. Ομως δεν μου άρεσε και ότι ένα διεφθαρμένο κράτος όπως το Νότιο Βιετνάμ μπορούσε να πείσει τις ΗΠΑ να στείλουν εκατομμύρια στρατιώτες χωρίς να κάνει τίποτε άλλο».