Καγκελάριος εναντίον όλων

Μια αίσθηση déjà vu κατακλύζει τις τελευταίες ημέρες την Ευρώπη και μεταφέρεται και στις αγορές. Ολος ο κόσμος απαιτεί μια αλλαγή στην κατεύθυνση της ευρωζώνης που κινδυνεύει να πέσει σε μια τρίτη περίοδο ύφεσης λόγω, όπως τονίζουν οι αναλυτές, σοβαρών λαθών στη διαχείριση της οικονομικής πολιτικής. Ομως η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ αρνείται να μετακινηθεί έστω και ένα χιλιοστό. «Ολες οι χώρες – επιμένω: όλες – πρέπει να συμμορφωθούν με τους δημοσιονομικούς κανόνες» δήλωσε στην Μπούντεσταγκ, σε μια νέα κίνηση σύγκρουσης με τη Γαλλία και την Ιταλία, δηλαδή τη δεύτερη και την τρίτη οικονομία της ζώνης του ευρώ.

Η Μέρκελ επανέλαβε ότι η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειες περιορισμού των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της επειδή η κρίση χρέους στην ευρωζώνη δεν έχει ξεπεραστεί ακόμη και τα αίτιά της δεν έχουν εξαλειφθεί. Παρά τις εκκλήσεις από διάφορες πλευρές, η καγκελάριος ανέφερε ότι οι ηγέτες των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης πρέπει να θυμούνται, καθώς συζητούν τρόπους για την ενίσχυση της ανάπτυξης, ότι οι οδυνηρές δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις έχουν αρχίσει να αποδίδουν. «Οι αρχικές επιτυχίες αποδεικνύουν ότι επιλέξαμε από την πρώτη στιγμή τον σωστό δρόμο» τόνισε επικαλούμενη τη βελτίωση της παραγωγικότητας και των οικονομικών στοιχείων σε ορισμένες χώρες της ευρωζώνης και την, όπως την αποκάλεσε, «επιτυχημένη» έξοδο της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας από τα ειδικά προγράμματα. «Ομως», πρόσθεσε, «θα το επαναλαμβάνω αυτό συνέχεια, βρισκόμαστε ακόμα μακριά από τον στόχο».

Παρίσι και Ρώμη, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, απαιτούν επανειλημμένως τη χαλάρωση των αυστηρών μέτρων. Το Βερολίνο όμως επιμένει στην ολοκληρωτική λιτότητα, παρότι στην πραγματικότητα φαίνεται να έχει επιδεινώσει τα δεινά που πλήττουν την Ευρώπη. Αυτή η σύγκρουση και η πολιτική παράλυση στην ευρωπαϊκή οικονομία, παρατηρεί η ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς», φαίνεται να ανησυχούν ιδιαίτερα τις αγορές επαναφέροντας μια παλαιότερη αίσθηση αστάθειας, που υπήρχε στα χρόνια της κορύφωσης της κρίσης.

Τα προβλήματα συσσωρεύονται: η ανεργία βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ σε όλες τις χώρες της ΕΕ, οι τράπεζες δεν λένε να ανακάμψουν και έχουν να αντιμετωπίσουν και τα «τεστ κοπώσεως» της Φρανκφούρτης σε λίγες ημέρες. Τα χρηματιστήρια αιμορραγούν με χειρότερα εκείνα της περιφέρειας – μόνο στη Γερμανία είχαν κάποια κέρδη. «Ο φόβος φαίνεται να έχει επιστρέψει», σχολιάζει ευρωπαίος αξιωματούχος, «αλλά η Μέρκελ κάνει ότι δεν καταλαβαίνει». Η Ελλάδα πληρώνει για τα 10ετή ομόλογά της τόκο 8% και το χρέος σε Ισπανία και Ιταλία παρουσιάζει τα πρώτα σημάδια «πυρετού».

Οπως γράφουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», μία από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις για την ευρωζώνη είναι η πεποίθηση για την ενδογενή ισχύ της Γερμανίας – η εντύπωση πως οι αλλαγές στην ανταγωνιστικότητα την έχουν μετατρέψει σε ηγέτη. «Αυτά είναι βλακείες» αναφέρει η βρετανική εφημερίδα. Το γερμανικό μοντέλο βασίζεται στην παρουσία επενδυτικής άνθησης σε άλλα σημεία του κόσμου.

Ομως αυτό έχει τελειώσει στην Κίνα, στις περισσότερες αναδυόμενες αγορές και στη Ρωσία. «Αυτό που είδαμε την περασμένη εβδομάδα είναι τι συμβαίνει όταν ο κόσμος επιστρέφει στην οικονομική ισορροπία: η Γερμανία επιστρέφει σε χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη» σημειώνεται. Και όμως το Βερολίνο δεν αλλάζει στάση. Τι θα χρειαζόταν γι’ αυτό; Το σημαντικό είναι ο ρυθμός της ανεργίας. Στο 4,9% η Γερμανία έχει ένα από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Εάν αυτό το ποσοστό δεν αυξηθεί, το Βερολίνο δεν πρόκειται να αλλάξει την πολιτική του προβλέπει η εφημερίδα.