[Ανάλυση] Το βρώμικο χρήμα καταδικάζει στην πείνα τους φτωχούς

Project Syndicate

Ενα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των φτωχών σε όλο τον κόσμο είναι αυτό που δεν έχουν ακούσει πολλοί: οι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές. Οι ροές αυτές κοστίζουν στους ανθρώπους στο Τζιμπουτί, στο Κονγκό και στο Τσαντ περισσότερο από το 20% των εισοδημάτων τους σε ετήσια βάση. Είναι καιρός αυτό να αλλάξει.

Το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Χρηματοπιστωτικής Ακεραιότητας (GFI) ανέφερε ότι το 2011 οι αναπτυσσόμενες χώρες έχασαν σχεδόν 1 τρισ. δολάρια από παράνομες μεταφορές κεφαλαίων στον ανεπτυγμένο κόσμο. Πού πάνε όμως αυτά τα χρήματα; Καθεστώτα συχνά μεταφέρουν τον πλούτο της χώρας τους σε τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ελβετία. Η πρακτική αυτή είναι προφανώς παράνομη όπως είναι το ξέπλυμα χρημάτων από συνδικάτα του εγκλήματος.

Υπάρχει όμως και ένας νόμιμος μηχανισμός για τις κεφαλαιακές ροές: η φοροαποφυγή. Αν και δεν είναι ποινικό αδίκημα, η φοροαποφυγή έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις – και επειδή είναι συνηθισμένη πρακτική ανάμεσα σε πολυεθνικές, περιλαμβανομένων των Amazon, Starbucks και Google. Τέτοιες εταιρείες μειώνουν τους φόρους που πληρώνουν με το να μεταφέρουν τα κέρδη τους σε χώρες που παρέχουν χαμηλή φορολογία, παρά το γεγονός ότι δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο αλλού.

Αλλη μέθοδος μεταφοράς κεφαλαίων μεταξύ χωρών είναι οι υποτιμολογήσεις ή οι υπερτιμολογήσεις όπου οι εταιρείες αλλάζουν την αξία των εισαγωγών και εξαγωγών τους. Οι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές είναι δέκα φορές περισσότερες από το συνολικό ποσό της παγκόσμιας ανθρωπιστικής βοήθειας.

Η παροχή τροφής, εκπαίδευσης, υγειονομικής περίθαλψης και η προστασία του περιβάλλοντος είναι σημαντικά στοιχεία για την επόμενη αναπτυξιακή ατζέντα. Οι παγκόσμιοι ηγέτες όμως έχουν πολύ σημαντικούς λόγους να προσθέσουν στη λίστα αυτή και την αντιμετώπιση των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών.

Ο Μπιορν Λόμποργκ είναι καθηγητής στο Copenhagen Business Schools. Εχει ιδρύσει και διευθύνει το Copenhagen Consensus Center που μελετά περιβαλλοντικά προβλήματα