[Ανάλυση] Στα γήπεδα τα Βαλκάνια αναστενάζουν

Στις 6 Μαΐου 1990 οι τοπικές εκλογές στην Κροατία ανέδειξαν νικητή τον Φράνιο Τούτζμαν, ηγέτη του κόμματος που υποστήριζε την ανεξαρτησία της Κροατίας από τη Γιουγκοσλαβία. Μία εβδομάδα μετά, στο Ζάγκρεμπ, η τοπική Ντιναμό αντιμετώπισε τον Ερυθρό Αστέρα Βελιγραδίου στο πλαίσιο του γιουγκοσλαβικού πρωταθλήματος – ήταν ο αγώνας που άναψε το φιτίλι. Στις 13 Μαΐου το στάδιο Μακσιμίρ έγινε πεδίο σύγκρουσης μεταξύ των Delije, των φανατικών Κροατών που είχαν ηγέτη τον Ζέλικο Ραζνάτοβιτς, πιο γνωστό ως Αρκάν, και των Bad Blue Boys, των φανατικών της Ντιναμό. Ο αγώνας δεν τελείωσε ποτέ καθώς οι συγκρούσεις επεκτάθηκαν και εκτός γηπέδου. Ο εμφύλιος στη Γιουγκοσλαβία, που κράτησε επισήμως μέχρι το 1995 ξεριζώνοντας περίπου δύο εκατομμύρια ανθρώπους από τα σπίτια τους και οδηγώντας στον θάνατο 150.000, μόλις είχε αρχίσει.

Ολα αυτά τα χρόνια τα ποδοσφαιρικά γήπεδα των Βαλκανίων έχουν γίνει μάρτυρες εθνικιστικών τάσεων που δεν λένε να σιγάσουν – σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα γίνονται όλο και πιο έντονες. Τον Μάρτιο, το Κόσοβο – στο οποίο η πλειοψηφία των κατοίκων είναι Αλβανοί και η Σερβία δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του – φιλοξένησε τον πρώτο επίσημο διεθνή ποδοσφαιρικό αγώνα του εναντίον της Αϊτής, στη διχασμένη μεταξύ Αλβανών και Σέρβων πόλη Μιτρόβιτσα. Στο δεύτερο ημίχρονο του, κατά τ’ άλλα βαρετού, παιχνιδιού ένας νεαρός με αλεξίπτωτο πλαγιάς πέταξε πάνω από το γήπεδο με μια τεράστια αλβανική σημαία. Τότε δεν υπήρξαν αντιδράσεις, μια και στις κερκίδες δεν υπήρχες κανένας Σέρβος. Μόλις πριν από τρεις ημέρες όμως άγρια επεισόδια ξέσπασαν στο Βουκουρέστι ανάμεσα στους οπαδούς της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας στη διάρκεια αγώνα των δύο εθνικών ομάδων, που συμμετέχουν στον 6ο όμιλο, όπου βρίσκεται και η ελληνική ομάδα. Οι δύο χώρες βρίσκονται σε διαρκή αντιπαράθεση λόγω της μειονότητας του 1,5 εκατομμυρίου Ούγγρων που ζουν στην Τρανσυλβανία και θεωρούν ότι καταπιέζονται από το Βουκουρέστι. Η σύγκρουση μεταφέρθηκε στο γήπεδο του Βουκουρεστίου με θύματα πολλές γυναίκες και παιδιά.

Στα Βαλκάνια, την όχι τυχαία αποκαλούμενη «πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης», δεν υπάρχουν λαοί που δεν έχουν ιστορικές συγκρούσεις με κάποιους γείτονες. Στην εποχή της οικονομικής κρίσης, της ενίσχυσης του φανατικού ισλαμισμού (που κάποιοι θέλουν να έχει βάσεις και στα Δυτικά Βαλκάνια), της αναβίωσης του Ψυχρού Πολέμου και της αντιπαράθεσης της Δύσης με τη Μόσχα οι Βαλκάνιοι μπορεί να φαίνεται ότι έχουν περισσότερα να τους χωρίζουν από όσα τους ενώνουν.

Το Κόσοβο, που έχει ανακηρύξει εδώ και πέντε χρόνια την ανεξαρτησία του, φαίνεται να είναι το πιο «καυτό» σημείο στη Βαλκανική Χερσόνησο. Τα γήπεδα παραμένουν τόποι έκφρασης του ακατέργαστου θυμικού και των όσων βράζουν κάτω από αυτό. Το τηλεχειριζόμενο ελικοπτεράκι μπορεί να άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην εθνικιστική έξαρση της περιοχής μας…