Σε αδιέξοδο η αμερικανική στρατηγική

Δύο μήνες αφότου άρχισε να τίθεται σε εφαρμογή, η στρατηγική των Αμερικανών για την πάταξη της δράσης της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος μοιάζει να βρίσκεται ήδη σε αδιέξοδο. Οι συμμαχικές επιδρομές κατά θέσεων του ΙΚ που άρχισαν στις 8 Αυγούστου στο Ιράκ και στις 23 Σεπτεμβρίου στη Συρία δεν έχουν, τουλάχιστον προς το παρόν, αποτέλεσμα καθώς οι τζιχαντιστές εξακολουθούν να κερδίζουν νέα εδάφη.

Βρίσκονται πολύ κοντά στην κατάληψη της κουρδικής πόλης Κομπάνι στα σύνορα της Συρίας με την Τουρκία, ενώ τις προηγούμενες ημέρες κατάφεραν και μια ιδιαίτερα σημαντική νίκη εις βάρος του ιρακινού στρατού, μερικά χιλιόμετρα δυτικά της Βαγδάτης. Την ώρα που στις παρυφές της ιρακινής πρωτεύουσας σημειώνονται σφοδρές μάχες μεταξύ των δύο πλευρών, βομβιστές αυτοκτονίας της ισλαμικής οργάνωσης σπέρνουν τον τρόμο στους κατοίκους της προετοιμάζοντάς τους ταυτόχρονα για το χειρότερο σενάριο: την πολιορκία της πόλης τους από τους τζιχαντιστές.

Παρά τις σοβαρές απώλειες, το ΙΚ συνεχίζει να στέλνει ενισχύσεις στο Κομπάνι, επιθυμώντας διακαώς να καταλάβει την πόλη και να πετύχει ακόμη μία εντυπωσιακή νίκη. Οπως σημειώνει σε άρθρο του ο Πάτρικ Κόκμπερν, ανταποκριτής του «Ιντιπέντεντ» στη Μέση Ανατολή, «μέρος της δύναμης της φονταμενταλιστικής οργάνωσης αποτελεί η αίσθηση ότι οι νίκες της είναι αναπόφευκτες και θεόπνευστες», είτε πολεμά εναντίον ενός σημαντικά μεγαλύτερου αριθμού μαχητών, όπως συνέβη τον Ιούνιο στη Μοσούλη που πλέον βρίσκεται υπό τον έλεγχό της, είτε καλείται να αντιμετωπίσει τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς.

Προβλήματα. Μπροστά στο ενδεχόμενο κατάληψης του Κομπάνι από το ΙΚ, ανώτεροι αμερικανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν να υποβιβάσουν τη σημασία ακόμη μιας νίκης των τζιχαντιστών δηλώνοντας ότι κατά την εκστρατεία εναντίον τους «θα υπάρξουν και άλλα μέρη όπως το Κομπάνι, όπου θα μπορούμε ή δεν θα μπορούμε να πολεμήσουμε αποτελεσματικά».

Ηδη όμως αποτελεί γεγονός ότι το Κομπάνι δεν είναι η μοναδική πόλη όπου οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί δεν έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Κατά τη διάρκεια επίθεσης που άρχισε στις 2 Οκτωβρίου, οι μαχητές του «χαλίφη» Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι κατάφεραν να καταλάβουν σχεδόν όλες τις πόλεις και τη χωριά της επαρχίας Ανμπάρ, που αποτελεί το ¼ των εδαφών της ιρακινής επικράτειας. Μεταξύ των πόλεων αυτών περιλαμβάνεται και το Ραμάντι, πρωτεύουσα της επαρχίας για την κατάληψη της οποίας οι τζιχαντιστές πολεμούσαν εδώ και πολύ καιρό. Αλλες πόλεις και βάσεις κατά μήκος ή κοντά στον ποταμό Ευφράτη, δυτικά της Βαγδάτης, έπεσαν έπειτα από μάχες λίγων ημερών και συχνά δίχως ιδιαίτερη αντίσταση, καθώς ο ιρακινός στρατός παραμένει προβληματικός παρότι υποστηρίζεται από τα μαχητικά αεροσκάφη των Αμερικανών και των συμμάχων τους.

Ο επόμενος στόχος των τζιχαντιστών – σημειώνει ο Κόκμπερν – ενδέχεται να είναι οι θύλακοι των σουνιτών στις δυτικές παρυφές της Βαγδάτης. Η ιρακινή κυβέρνηση και οι σύμμαχοί της μοιάζουν να είναι καθησυχασμένοι εξαιτίας κάποιων επιτυχιών στα κεντρικά και στα βόρεια τμήματα του Ιράκ. Ωστόσο, βόρεια και βορειοδυτικά της ιρακινής πρωτεύουσας, οι νίκες που σημειώθηκαν εναντίον του ΙΚ δεν ήταν έργο των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων αλλά των σιιτικών πολιτοφυλακών, τα μέλη των οποίων δεν πολεμούν μόνο κατά των σουνιτών τζιχαντιστών, αλλά βάλλουν αδιακρίτως εναντίον όλων των μελών της σουνιτικής μειονότητας του Ιράκ. Μη έχοντας εναλλακτική επιλογή εκτός από το να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, σημαντικός αριθμός ιρακινών σουνιτών επιλέγουν να συμμαχήσουν με το ΙΚ.

Ο Κόκμπερν υποστηρίζει ότι αν τελικά το Κομπάνι πέσει στα χέρια των τζιχαντιστών, τότε οι Αμερικανοί θα υποστούν στρατιωτική και, ταυτόχρονα, πολιτική καταστροφή. Στρατιωτική γιατί θα αποδειχθεί ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί δεν είναι αποτελεσματικοί και πολιτική διότι θα αποκαλυφθούν τα εύθραυστα θεμέλια της διεθνούς συμμαχίας κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Οι σουνίτες. Κατά την έναρξη των αεροπορικών επιδρομών στη Συρία, ο Ομπάμα έμοιαζε να είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένος γιατί οι ΗΠΑ κατάφεραν να σχηματίσουν έναν συνασπισμό σουνιτικών χωρών όπως η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, οι οποίες εμφανίζονταν πρόθυμες να πολεμήσουν εναντίον της οργάνωσης. Ωστόσο αποδεικνύεται ότι, σε αντίθεση με τους Αμερικανούς, οι χώρες αυτές είναι πολύ πιθανό να μην έχουν θέσει πρωταρχικό τους στόχο την καταστροφή του ΙΚ. Επικαλούμενος δηλώσεις ενός ιρακινού αναλυτή, ο Κόκμπερν σημειώνει ότι «οι σουνίτες άραβες μονάρχες ενδέχεται να μη συμπαθούν το ΙΚ, το οποίο απειλεί την πολιτική κατάσταση στην περιοχή, αλλά εμφανίζονται ικανοποιημένοι από το γεγονός ότι αυτή η οργάνωση προκαλεί περισσότερα προβλήματα τους σιίτες παρά σε αυτούς».

Επιθέσεις με Απάτσι
Ενδεικτικό της κρίσιμης κατάστασης που επικρατεί στην περιφέρεια της Βαγδάτης είναι το γεγονός ότι στις σφοδρές μάχες της προηγούμενης εβδομάδας στις παρυφές της πόλης για πρώτη φορά έλαβαν μέρος και αμερικανικά πολεμικά ελικόπτερα Απάτσι. «Για να μην πέσει το αεροδρόμιο της Βαγδάτης στα χέρια των τζιχαντιστών», εξήγησε ο επικεφαλής των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων Μάρτιν Ντέμπσι