Βραζιλία: Το ντέρμπι είναι γένους θηλυκού

Η Μάρλι Μαουές Μασιέλ δεν έχει καμία αμφιβολία για το πώς θα ψηφίσουν οι κάτοικοι της φτωχικής κοινότητας στην οποία κατοικεί στις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας, ο πρώτος γύρος των οποίων διεξάγεται αύριο. «Εδώ στο ποτάμι παραδοσιακά ψηφίζουμε κόκκινο» λέει η κάτοικος του Ρίο Ιτακουρουκά, ενός παραλίμνιου χωριού στο κρατίδιο Παρά του Αμαζονίου, αναφερόμενη στο χρώμα του κυβερνώντος ακροαριστερού Εργατικού Κόμματος της προέδρου Ντίλμα Ρουσέφ.

Οι λόγοι είναι προφανείς. Η 23χρονη, που ζει σε μια ξύλινη καλύβα δίπλα στο ποτάμι, έχει τρεις κόρες από τρεις διαφορετικούς άνδρες. Πού και πού της δίνουν λίγα χρήματα όμως, όπως και για πολλούς άλλους, το βασικό εισόδημά της είναι τα 306 ρεάλ (99 ευρώ) που παίρνει από την Μπόλσα Φαμίλια (Οικογενειακή Τσέπη), το μηνιαίο επίδομα που δίνει η κυβέρνηση στις φτωχές οικογένειες εδώ και 10 χρόνια.

Η κόντρα. Με τις μεγαλύτερες πιθανότητες ο νικητής να εκλεγεί σε δύο γύρους – ο δεύτερος είναι προγραμματισμένος για τις 26 Οκτωβρίου – οι προεδρικές εκλογές εξελίχθηκαν σε μια δραματική αντιπαράθεση μεταξύ δύο γυναικών με συγκλονιστικές προσωπικές ιστορίες. Η μία είναι η σημερινή πρόεδρος Ντίλμα Ρουσέφ, κόρη βούλγαρου μετανάστη που στα νιάτα της ήταν αριστερή αντάρτισσα. Η άλλη η Μαρίνα Σίλβα, πρώην γερουσιαστής και υπουργός Περιβάλλοντος που μεγάλωσε σε ένα χωριό του Αμαζονίου, έμαθε γραφή στα 16 της και θέλει να φέρει την αλλαγή στη χώρα.

Μέχρι τις αρχές Αυγούστου το κυβερνών Εργατικό Κόμμα έδειχνε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να χάσει. Περισσότερες από 14 εκατ. οικογένειες έχουν ενταχθεί στην Μπόλσα Φαμίλια – που αντιστοιχούν περίπου στο 1/4 του πληθυσμού των 200 εκατομμυρίων της Βραζιλίας – και θεωρητικά αποτελούν μια στέρεη πολιτική βάση για το Παρτίδο ντε Τραμπαλιαδόρες. Στα 12 χρόνια που κυβερνά τη χώρα περισσότεροι από τους μισούς Βραζιλιάνους έχουν βγει από τη φτώχεια και έχουν ενταχθεί στη μεσαία τάξη – που ορίζεται από όσους κερδίζουν πάνω από 560 ευρώ.

Και όμως, το Εργατικό Κόμμα του πρώην προέδρου Ιγκνάσιο Λούλα ντα Σίλβα φαίνεται να έπεσε θύμα της πολιτικής του. Η νέα χαμηλή μεσαία τάξη της Βραζιλίας έγιναν οι δυσαρεστημένοι χρήστες των δημόσιων υπηρεσιών. Τα διαλυμένα νοσοκομεία και τα σχολεία με τις πάμπολλες ελλείψεις, τα πλείστα σκάνδαλα των κρατικών λειτουργών που δεν σταματούν να βλέπουν το φως της δημοσιότητας, ο πακτωλός χρημάτων που ξοδεύθηκαν για το Μουντιάλ την ώρα που πολλές υποδομές παραμένουν απαρχαιωμένες καθώς και η ανησυχία ότι η στασιμότητα στην οικονομία ίσως σημαίνει ότι έρχονται δύσκολοι καιροί, οδήγησαν πολλούς να αναθεωρήσουν τη στάση τους.

Ετσι οι προεδρικές εκλογές του 2014 έγιναν ντέρμπι – το πρώτο εδώ και μια γενιά, με τους δυσαρεστημένους να αναζητούν μια νέα πνοή στη Μαρίνα Σίλβα. «Η Σίλβα είναι ό,τι πιο κοντινό υπάρχει στην ψήφο διαμαρτυρίας» σχολιάζει ο Τίμοθι Πάουερ, λέκτορας Βραζιλιανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.  Για τους διεθνείς επενδυτές το αποτέλεσμα των εκλογών είναι κρίσιμο. Με την οικονομία της Βραζιλίας να βρίσκεται ουσιαστικά σε ύφεση το πρώτο μισό της χρονιάς και τη δημοσιονομική κατάσταση να επιδεινώνεται, η έβδομη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου – που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν μία από τις πιο δυναμικά αναδυόμενες οικονομίες – μπορεί να δει τα ομόλογά της να κατατάσσονται στην κατηγορία των σκουπιδιών εάν η επόμενη πρόεδρος δεν λάβει μερικές σημαντικές αποφάσεις για τις δημόσιες δαπάνες.