Διονύσης Σαββόπουλος: «Οι Ελληνες είμαστε συχνά γαϊδουροπρεπείς»
Τραγούδια του από τα μέσα της δεκαετίας του ‘60 μέχρι σήμερα θα μοιραστεί με το κοινό ο Διονύσης Σαββόπουλος στο Ηρώδειο
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά Στις συναυλίες γίνεται ένα πάρε-δώσε που είναι η καλύτερη ντόπα, η καλύτερη ψυχοθεραπεία…» λέει από την αρχή ο Διονύσης Σαββόπουλος. Ετοιμος για ένα ακόμη «πάρε-δώσε» την Τετάρτη 8 Οκτωβρίου στο Ηρώδειο, υπό τον τίτλο «50 χρόνια μαζί». Μια ανακεφαλαίωση που συμπίπτει χρονικά (στις 2 Δεκεμβρίου συγκεκριμένα) με το πέρασμα από την έβδομη στην επόμενη δεκαετία της ζωής του – μερικές εκατοντάδες μουσικές, τραγούδια, παρτιτούρες και λόγια μετά.
Εβδομήντα χρόνια Σαββόπουλος. Σας ενοχλεί ή σας χαροποιεί; Σας δίνει δύναμη για τα επόμενα… εβδομήντα;
Εχει τη χάρη του να μεγαλώνει κανείς. Η νεότης ομορφαίνει αλλά κρύβει, ενώ το γήρας ασχημαίνει αλλά φανερώνει. Καθώς περνούν τα χρόνια έρχεσαι πιο κοντά στην αλήθεια σου, ολοένα πιο κοντά στον εαυτό σου. Παραμερίζεις τις αυταπάτες, δυναμώνεις.
Οι του ’60 εκδρομείς τι είναι τελικά σήμερα, σε μια Ελλάδα κρίσης;
Η γενιά μου, οι εκδρομείς του ’60, υπήρξαμε αριστερής συμπεριφοράς και συντηρητικής ψυχοσύνθεσης. Διότι προλάβαμε να ζήσουμε σε δύο κόσμους, δηλαδή και στον παραδοσιακό και στον μοντέρνο. Είμαστε τρόπον τινά ο άξονας της ζυγαριάς. Θετικοί γενικώς. Αλλάξαμε όσο αλλάζει κανείς μέσα σε 70 χρόνια. Στην οικογενειακή μας κατάσταση μάλλον σταθεροί επί το πλείστον. Ετσι περίπου και στα επαγγέλματά μας. Και στα πολιτιστικά, αν εξαιρέσουμε την περίφημη γενιά του ’30 και τη δική μας γενιά του ’60, δεν υπάρχει τίποτε άλλο φοβάμαι.
Τα λόγια πετούν, η μουσική (ή το τραγούδι) μένει. Το πιστεύετε; Εχετε μετανιώσει για κάποια από τα δικά σας λόγια που άνοιξαν κόντρες ή πληγές;
Πάντοτε έλεγα αυτό που αισθανόμουν τη δεδομένη στιγμή. Είναι απαραίτητο να εκφράζεσαι κάθε φορά με την καρδιά σου, αλλιώς δεν προχωράς. Η αναθεώρηση δεν ακυρώνει τα προηγούμενα. Είναι κι αυτά ένα απαραίτητο σκαλί προς το φως.
Πιστεύετε ακόμη στους «κωλοέλληνες»;
Ο κωλοέλληνας είναι μια πλευρά του καθενός μας. Τον μέσα μου κωλοέλληνα πρέπει να πολεμήσω μη μου γίνει καθεστώς. Τον δικό σου δεν μπορώ. Εδώ οι περιστάσεις βοηθάνε, διότι μας δείχνουν σε τι κρίση οδηγούμαστε όταν αυτή η μάχη χαθεί. Αλλά μετά, η αλλαγή είναι επιλογή μας, δεν έρχεται μόνη της.
Στα 70 χρόνια ζωής και στα 50 καριέρας, ποιο ήταν εκείνο που σας έμεινε, εκείνο που μάθατε – πικρά ή γλυκά – για τους Ελληνες; Και τι μάθατε για τη μουσική και το τραγούδι;
Για τους Ελληνες έμαθα ότι μοιάζουμε με τον τόπο μας. Χαριτωμένοι, ανοιχτοί, ευκίνητοι, πολύτροποι, πεποικιλμένοι, όπως και το τοπίο. Αλλά και βραχώδεις, άνυδροι, κρημνώδεις, όπως είναι επίσης το τοπίο. Και συχνά γαϊδουροπρεπείς. Οσο για το τραγούδι είχα πάντα μια λοξή ματιά. Θέλησα ένα τραγούδι απαλλαγμένο από τα στιχουργικά και μουσικά στερεότυπα. Δεν είναι πάντα άσχημα αυτά τα τραγούδια, πολλές φορές μάλιστα είναι αξιόλογα. Θέλησα όμως κάτι πιο προσωπικό και πιο μοντέρνο. Γι’ αυτό στάθηκα πάντα πολύ επιφυλακτικός απέναντι στο κυνήγι του σουξέ.
Εξακολουθείτε να μαθαίνετε; Από ποιον; Από τι; Τι σας διδάσκουν όσα συμβαίνουν γύρω;
Μαθαίνω απ’ τα εγγόνια μου να είμαι πιο απλός και πιο μεστός όταν τους μιλάω. Ενα περίεργο πράγμα: μπροστά στα παιδιά γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι, δεν φοβόμαστε, δεν κινδυνεύουμε. Ελευθερωνόμαστε. Τόσο από τα παιδιά όσο κι από τους μεγάλους μαθαίνω τα δύο πιο βασικά πράγματα: υγεία και αγάπη, κι όλα είναι δυνατά.
Πιστεύετε ότι οι δημιουργοί είναι μόνο το έργο τους και μόνο από αυτό θα πρέπει να κρίνονται ή και οι πράξεις τους που κάποτε δεν συνάδουν; Τελικά πρέπει να εκτίθενται και σε κάτι πέρα από την τέχνη τους οι καλλιτέχνες;
Ο δημιουργός πρέπει να κρίνεται όπως κάθε άνθρωπος και όχι κάπως αλλιώς. Ούτε το έργο απαλλάσσει τον δημιουργό από την τυχόν «μουντζούρα» του ούτε η «μουντζούρα» ακυρώνει το έργο του. Αλλά συνήθως μου κάνουν αυτήν την ερώτηση ευγενικά, για να μη μου πουν ότι κάποιοι τέλος πάντων μου προσάπτουν πως έφυγα από την Αριστερά και ότι έζησα αστική ζωή στη Φιλοθέη κτ.λ. Δεν έφυγα από την Αριστερά, έφυγα από τα αριστερά κόμματα. Από τη δική μου, την άλλη Αριστερά δεν έφυγα ποτέ. Ο μακαρίτης ο Γιώργος Ιωάννου έλεγε: «Αριστερά ίσον διαρκής ευαισθησία». Eκανα βέβαια οικογένεια. Σαράντα επτά χρόνια είμαστε παντρεμένοι με την Aσπα, κάναμε παιδιά κι εγγόνια. Αλλά δεν είμαι το είδος του αστού που δεν δίνει τίποτε από το αίμα του. Αντιθέτως μοιράστηκα τον εαυτό μου όχι μόνο με τους φίλους και τους δικούς μου αλλά με πάρα πολύ κόσμο. Γνώρισα την αγάπη, γνώρισα και την απόρριψη. Και για τα δύο ευχαριστώ.
Αισθάνεστε ότι το καλλιτεχνικό και πνευματικό δυναμικό της χώρας σιωπά; Ενοχα;
Οι πνευματικοί και καλλιτεχνικοί μας θεσμοί (Πανεπιστήμιο, Ακαδημία, επιμελητήρια, σύλλογοι κτ.λ.) είναι πομποί μάλλον νεκρών μηνυμάτων. Μετά έρχονται οι ατομικές φωνές αλλά οι περισσότεροι κολακεύανε τον κόσμο στο παρελθόν για να εισπράξουν παλαμάκια. Καλά κάνουν και σωπαίνουν. Ευτυχώς. Υπάρχουν βέβαια κάποιοι που έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου αλλά τους αντιμετωπίζαμε ως γραφικούς. Είναι μια δύσκολη κατάσταση που οδηγεί σε μια εσωστρέφεια, κατά τη γνώμη μου απαραίτητη, για να κατασταλάξουμε παρά τον βρασμό της ψυχής μας.
Θελήσατε ποτέ να αλλάξετε εκείνα που πιστεύετε για τη ζωή και τη μουσική σας;
Η αλλαγή είναι μέσα στην ίδια τη ζωή. Οποτε αποφάσισα συνειδητά να αλλάξω δεν τα κατάφερα. Είπα να κόψω το κάπνισμα, απέτυχα. Να γυμναστώ, να κάνω ωραίο σώμα, απέτυχα. Αλλά έφυγα από το σπίτι μου κι από τη Θεσσαλονίκη στα 19 μου, ξαφνικά, σε μια νύχτα! Και κάπως έτσι παντρεύτηκα στα 22 μου: ξαφνικά. Μετά, δεν κατάλαβα πώς βρέθηκα φυλακή στην Μπουμπουλίνας. Ούτε επιδίωξα να είναι διαφορετικό το «Περιβόλι του τρελού» από το «Φορτηγό» – κανένας δίσκος μου, αν παρατηρήσετε, δεν μοιάζει με τον άλλον. Ετσι μου βγήκαν. Μέσα από μια φυσική διαδικασία της ζωής που ονομάζεται αλλαγή.
info
Διονύσης Σαββόπουλος, «50 χρόνια μαζί», στις 8 Οκτωβρίου, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού. Συμμετέχει η Ορχήστρα των Κυκλάδων.
Για τους σκοπούς της Ενωσης Μαζί για το Παιδί. Εισιτήρια: 15 – 100 ευρώ, εκπτωτικά 15 ευρώ. Τηλ. κράτησης 210-7234.567. Online: www.ticketservices.gr.
Google news
