Ερωτήσεις & απαντήσεις στον Παναγιώτη Ιωακειμίδη

Τον ερχόμενο Νοέμβριο ο Μάριο Ντράγκι συμπληρώνει δύο χρόνια στο τιμόνι της ΕΚΤ. Πολιτικά, θα μπορούσαμε να τον τοποθετήσουμε στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας;

Μπορεί ένας τραπεζίτης και μάλιστα πρόεδρος κεντρικής τράπεζας να είναι αριστερός; Μπορεί, με άλλα λόγια, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι να χαρακτηρισθεί ως αριστερός ή έστω αριστερός κάποιας μορφής; Να σκέπτεται δηλαδή με το μυαλό, την ψυχρή λογική αλλά ταυτόχρονα και με την καρδιά, να δείχνει δηλαδή ευαισθησία για τα προβλήματα της κοινωνίας, την ανεργία, τη φτώχεια, τη δυσπραγία; Ο ίδιος ο Μ. Ντράγκι φαίνεται να αμφιβάλλει για την «ευαίσθητη καρδιά» των τραπεζιτών, των κεντρικών τραπεζιτών περιλαμβανομένων. Συνηθίζει μάλιστα να λέγει ένα ανέκδοτο για να στηρίξει την άποψή του. Ενας νέος, λέει, είχε την ανάγκη μεταμόσχευσης καρδιάς και είχε τρεις επιλογές: την καρδιά ενός σαραντάρη που είχε σκοτωθεί σε αυτοκινητικό δυστύχημα λόγω μέθης, την καρδιά ενός πενηντάρη τραγουδιστή και την καρδιά ενός εβδομηντάρη τραπεζίτη. Και ο νέος επέλεξε ποια καρδιά νομίζετε; Την καρδιά του εβδομηντάχρονου τραπεζίτη. Οταν έκπληκτοι τον ρώτησαν γιατί αυτή η επιλογή, η απάντηση ήταν ότι είναι η καρδιά που δεν δούλεψε ποτέ με ένταση και ευαισθησία για τον απλούστατο λόγο ότι «οι τραπεζίτες δεν έχουν καρδιά που να νοιάζεται για τίποτα»! Επομένως, είναι ισχυρή καρδιά. Παρά το ανέκδοτό του, ο Ντράγκι θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί κατά την άποψή μου ως ένας ευρωπαίος αριστερός, ένας σοσιαλδημοκράτης, αν και οι ετικέτες γενικώς σχηματοποιούν και απλοποιούν μια πολύ σύνθετη πραγματικότητα.

Τι δικαιολογεί αυτόν τον χαρακτηρισμό;

Οι θέσεις που έχει παρουσιάσει, και μάλιστα τελευταία στη διαβόητη συνάντηση των τραπεζιτών στο Jackson Hοle – ο τίτλος της ομιλίας του ήταν «Η ανεργία στην ευρωζώνη» -, αλλά κυρίως η πολιτική που έχει ακολουθήσει από την ανάληψη της προεδρίας της ΕΚΤ. Πρώτα απ’ όλα διέσωσε την ευρωζώνη (τη νομισματική ένωση – ΟΝΕ) με την περίφημη δήλωση του Ιουλίου 2012 ότι «θα κάνει οτιδήποτε απαιτείται» για τη διάσωση.

Και στην πράξη;

Παρά τις αντιρρήσεις ορισμένων κρατών-μελών, και κυρίως της Γερμανίας, εφαρμόζει παρεμβατική πολιτική (αρνητικά επιτόκια, χρηματοδότηση οικονομίας, ακόμη και μη συμβατικά μέσα, και θα έλεγα παράκαμψη της Συνθήκης του Μάαστριχτ) για την ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας και έξοδο από τη στασιμότητα και ύφεση. Εχει ουσιαστικά καταστήσει την Τράπεζα σε «δανειστή έσχατης ανάγκης» και έχει φθάσει στα όρια της «νομισματικής χαλάρωσης». Συνοπτικά, ο Μ. Ντράγκι έχει δείξει «ευαισθησία καρδιάς» για την οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση, την κοινωνική δυσπραγία. Είναι ο κεντρικός τραπεζίτης που μιλά για την ανεργία. Αυτό νομίζω επιτρέπει τον χαρακτηρισμό του ως ευρωπαίου αριστερού σοσιαλδημοκράτη. Αν και κάποιος θα μπορούσε να ισχυρισθεί ότι και μόνο το γεγονός ότι διέσωσε το ευρώ θα αποτελούσε ικανή βάση για ένα τέτοιο χαρακτηρισμό. Γιατί σε τελευταία ανάλυση η διάσωση και εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης συνιστά σήμερα την πλέον αριστερή πολιτική πράξη στην Ευρώπη.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών