Γιατί γλιστράμε όταν πατάμε μια μπανανόφλουδα;

Πώς αντιδρούν οι τάρανδοι όταν βλέπουν ανθρώπους μεταμφιεσμένους σε πολικές αρκούδες; Γιατί κάποιοι ισχυρίζονται ότι μπορούν να διακρίνουν το πρόσωπο του Χριστού σε μια φέτα ψωμί του τοστ; Πόσο επικίνδυνο είναι για την ψυχική υγεία ενός ανθρώπου να έχει στο σπίτι του μια γάτα; Γιατί γλιστράμε όταν πατάμε μια μπανανόφλουδα; Θα μπορούσαν τα βακτήρια που περιέχονται στα κόπρανα των παιδιών να αξιοποιηθούν για την παρασκευή λουκάνικων; Πόσο αποτελεσματικό είναι ένα ταμπόν που φτιάχτηκε από μπέικον;

Τα ερωτήματα αυτά μπορεί να μοιάζουν παιδαριώδη, αν όχι ανόητα ή ακόμη και γελοία, αλλά οι άνθρωποι, ή μάλλον οι επιστήμονες σημαντικών πανεπιστημιακών και ερευνητικών ιδρυμάτων που αφιέρωσαν κόπο και χρόνο για να τα απαντήσουν, βραβεύτηκαν με τα ολοένα πιο δημοφιλή Βραβεία Ig, γνωστά και ως Νομπέλ του Τρελού Επιστήμονα.

Η τελετή απονομής των Βραβείων Ιg, με τα οποία τιμώνται επιστήμονες για τις αστείες ή γελοίες, εξεζητημένες ή τρελές, αδιάφορες ή απλώς άχρηστες ανακαλύψεις τους, διοργανώθηκε για ακόμη μία φορά, 24η στη σειρά, από το χιουμοριστικό επιστημονικό περιοδικό «Annals of Improbable Research» («Χρονικά της Απίθανης Ερευνας»).

Στόχος των Νομπέλ του Τρελού Επιστήμονα είναι να αναδείξουν έρευνες και ανακαλύψεις που «πρώτα κάνουν τους ανθρώπους να γελάσουν και μετά να σκεφτούν». Πλέον όμως όλο και περισσότεροι επιστήμονες ανά την υφήλιο πραγματοποιούν μελέτες με αποκλειστικό στόχο τα συγκεκριμένα βραβεία, τα οποία αποτελούν ένα είδος πρόδρομου των επίσημων Βραβείων Νομπέλ που απονέμονται κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου.  

Σε δηλώσεις του ο εκδότης των «Χρονικών της Απίθανης Ερευνας» Μαρκ Αμπραχαμς προσδιόρισε ότι κάθε χρόνο κατατίθενται περίπου 9.000 υποψηφιότητες στην επιτροπή επιλογών, από τις οποίες ένα σημαντικό ποσοστό, 10%-20%, αφορά αυτοπροτάσεις των ίδιων των ερευνητών. Οι συγκεκριμένες προτάσεις, ωστόσο, σπάνια βραβεύονται. «Αυτό συμβαίνει γιατί κάποιοι προσπαθούν να είναι μόνο αστείοι, ενώ εκείνοι που διακρίνονται μάλλον δεν ξεκινούν με αυτό το σκεπτικό αλλά συνειδητοποιούν ότι τελικά η έρευνά τους έχει και μια αστεία διάσταση» εξήγησε ο Αμπραχαμς.    

Ανάμεσα στις ανακαλύψεις που βραβεύτηκαν φέτος, κατά τη διάρκεια μιας λαμπρής τελετής που πραγματοποιήθηκε, όπως κάθε χρόνο, στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, ξεχωρίζει εκείνη του Κιγιόσι Μαμπούκι από το Πανεπιστήμιο Κιτασάτο. Ο ιάπωνας ερευνητής και η επιστημονική του ομάδα τιμήθηκαν με το βραβείο Φυσικής, εξηγώντας γιατί γλιστράμε όταν πατάμε μια μπανανόφλουδα, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο με τη φλούδα του μήλου ή του πορτοκαλιού. Μέσω των πολλών, και επίπονων για τους συμμετέχοντες, πειραμάτων που εκτελέστηκαν διαπιστώθηκε ότι η φλούδα του μήλου έχει συντελεστή τριβής 60% μεγαλύτερο από την μπανανόφλουδα, με αποτέλεσμα να γλιστράει πολύ λιγότερο. Το «Νομπέλ» Νευροεπιστήμης απονεμήθηκε σε μία ομάδα από τον Καναδά που ασχολήθηκε με την «παρειδωλία», το φαινόμενο κατά το οποίο ένα δυσδιάκριτο ή ασαφές εξωτερικό ερέθισμα εκλαμβάνεται εσφαλμένα ως ευκρινές και πλήρως αναγνωρίσιμο. Αν κάποιος ισχυριστεί, για παράδειγμα, ότι μπορεί να διακρίνει σε μια φέτα ψωμί του τοστ το πρόσωπο του Ιησού, δεν βιώνει μια μεταφυσική εμπειρία ούτε είναι τρελός. Αντιθέτως, είναι απόλυτα φυσιολογικός. Οι καναδοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η νευρωνική αυτή «παρανόηση» οφείλεται στην εγκεφαλική δομή όχι μόνο των ανθρώπων αλλά και των χιμπαντζήδων, καθώς διαπίστωσαν ότι είτε βλέπει κανείς υπαρκτά είτε ανύπαρκτα πρόσωπα ενεργοποιούνται οι ίδιες περιοχές του εγκεφάλου. «Το πρόσωπο που θα δει κανείς προκαθορίζεται από τις προσωπικές προσδοκίες και πεποιθήσεις του. Αν κάποιος είναι βουδιστής, μάλλον δεν θα δει τον Ιησού πάνω στο ψωμί αλλά τον Βούδα» προσδιόρισε ο επικεφαλής της έρευνας Κανγκ Λι από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο.  Ξεχωρίζει επίσης ο Πίτερ Γιόνασον από το Πανεπιστήμιο του Δυτικού Σίδνεϊ, ο οποίος τιμήθηκε με το βραβείο Ψυχολογίας γιατί απέδειξε ότι όσοι αργούν συστηματικά να σηκωθούν από το κρεβάτι είναι κατά μέσο όρο πιο ναρκισσιστές, πιο επιρρεπείς στη χειραγώγηση των άλλων και με περισσότερα ψυχοπαθητικά στοιχεία στην προσωπικότητά τους σε σχέση με όσους ξυπνούν νωρίς το πρωί.

Βραβείο Οικονομικών
Στη Στατιστική Υπηρεσία της Ιταλίας, για την ανακοίνωσή της ότι στο ΑΕΠ της χώρας θα συμπεριλαμβάνονται πλέον και τα έσοδα από την πορνεία, το εμπόριο ναρκωτικών και το λαθρεμπόριο

Βραβείο Τεχνών
Στην Ιταλίδα Μαρίνα ντε Τομάζο από το Πανεπιστήμιο του Μπάρι, η οποία διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι νιώθουν λιγότερο πόνο από ένα λέιζερ, όταν βλέπουν έναν όμορφο πίνακα, αντί για έναν άσχημο

Βραβείο Διατροφολογίας
Στην Ισπανίδα Ραχήλ Ρούμπιο που μελέτησε τη διατροφική αξία των βακτηρίων τα οποία περιέχονται στα κόπρανα των παιδιών για την παρασκευή λουκάνικων

Βραβείο Ιατρικής
Στον Ιαν Χάμφρεϊς από το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν για την αντιμετώπιση της ακατάσχετης ρινορραγίας με φέτες παστού χοιρινού