Μια νίκη που μοιάζει με ήττα

Σε αναζήτηση μιας βιώσιμης κυβέρνησης βρίσκεται η Σουηδία, μία ημέρα μετά τις βουλευτικές εκλογές που ανέδειξε πρώτους τους Σοσιαλδημοκράτες έπειτα από οκτώ χρόνια στην αντιπολίτευση. Η «νίκη που μοιάζει με ήττα», όμως, δεν είναι ο μοναδικός δαίμονας στον σκανδιναβικό παράδεισο. Μαζί με την εκτόξευση των ποσοστών του κόμματος των Σουηδών Δημοκρατών στο 13%, εκτοξεύθηκε στα ύψη και ο φόβος, η Ακροδεξιά απλώνεται σαν λεκές στη σουηδική κοινωνία. «Νομίζω ότι γινόμαστε σαν τη Γαλλία. Θα δούμε πολλές συγκρούσεις και διαιρέσεις στην κοινωνία μας» δήλωνε στην «Γκάρντιαν» η Μαριάμ Ισμαΐλ Εγκαλ, στέλεχος των Σοσιαλδημοκρατών στο Μάλμε όπου το 40% του τοπικού πληθυσμού είναι ξένοι στην καταγωγή.

Την επομένη των εκλογών η Σουηδία βρίσκεται με δύο πρωταγωνιστές. Ο ένας είναι ο ηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών Στέφαν Λέβιεν, που έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι σε λίγες ημέρες θα ηγείται μιας κυβέρνησης, μειοψηφίας μεν, ωστόσο βιώσιμης. «Είμαι έτοιμος να σχηματίσω μια λειτουργική κυβέρνηση για τη Σουηδία» δήλωσε. «Ο σουηδικός λαός γύρισε την πλάτη του στις περικοπές φόρων και στις ιδιωτικοποιήσεις. Ο σουηδικός λαός ζήτησε αλλαγή». Ο Λέβιεν απέκλεισε επίσης οποιοδήποτε ενδεχόμενο συνεργασίας με την Ακρα Δεξιά. Αλλά αυτή είναι μια διαβεβαίωση που κάνει πολλούς στη Σουηδία να βλέπουν τον άλλοτε στυλοβάτη του σουηδικού μοντέλου σαν σκιά του εαυτού του. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα πέτυχε το χαμηλότερο ποσοστό στην ιστορία του – κι αυτός είναι ο λόγος που για την εφημερίδα «Dagens Nyheter» η νίκη θυμίζει ήττα.

ΤΡΙΤΟ ΚΟΜΜΑ. Ο άλλος πρωταγωνιστής είναι ο ηγέτης της Ακρας Δεξιάς Τζίμι Ακεσον. Η τρίτη θέση των Σουηδών Δημοκρατών κάνει τον ίδιον να αισθάνεται ο πραγματικός νικητής των εκλογών. «Είμαστε οι απόλυτοι ρυθμιστές τώρα» δήλωνε περιχαρής χθες. «Δεν μπορούν να μας αγνοήσουν με τον τρόπο που μας αγνοούσαν τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Είμαστε οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού». Η άνοδος της Ακροδεξιάς είναι πρόβλημα που μπορεί να προσλάβει εκρηκτικές διαστάσεις δεδομένου ότι η Σουηδία των 9,7 εκατομμυρίων κατοίκων πρόκειται να υποδεχθεί περισσότερους από 80.000 πρόσφυγες ώς το τέλος του 2014. Από την άποψη αυτή, το πιο δύσκολο στοίχημα που καλείται να κερδίσει ο πρώην συνδικαλιστής και νέος πρωθυπουργός Στέφαν Λέβιεν είναι αυτό της ενσωμάτωσης και της κοινωνικής συνοχής.

Το στοίχημα δεν είναι εύκολο να κερδηθεί καθώς ο συσχετισμός των δυνάμεων στη νέα Βουλή δένει τα χέρια του 57χρονου σοσιαλδημοκράτη. Η Κεντροαριστερά διαθέτει 158 έδρες, η Κεντροδεξιά, που έχασε δέκα μονάδες, θα έχει 142 έδρες και η Ακρα Δεξιά 49. Ο φυσικός σύμμαχος των Σοσιαλδημοκρατών είναι οι Πράσινοι. Ενας άλλος φυσικός εταίρος είναι θεωρητικά και οι πρώην κομμουνιστές που σήμερα συγκροτούν το Κόμμα της Αριστεράς. Οι τρεις τους δεν παρουσίασαν κοινό πρόγραμμα στις εκλογές, ενώ έχουν σοβαρές αποκλίσεις στα θέματα της πυρηνικής ενέργειας, της σύμπραξης του ιδιωτικού με τον δημόσιο τομέα, των εξοπλιστικών προγραμμάτων και των μεταρρυθμίσεων.

Για να κυβερνήσει, επομένως, ο Λέβιεν θα πρέπει πιθανότατα να στηριχτεί στις ψήφους των κεντρώων και των φιλελεύθερων. Η απειρία του στην πολιτική, όμως, μπορεί να αποδειχθεί ακόμη μια τροχοπέδη για την επίτευξη των στόχων του. Οπως εξηγούσε πολιτικός αναλυτής, «ο Στέφαν Λέβιεν έχει δύο μήνες μπροστά του για να υποβάλει το σχέδιο του προϋπολογισμού στη Βουλή. Δεδομένης της απειρίας του, θα είναι μια πραγματική πρόκληση γι’ αυτόν».

Να θυμάστε ότι το 87% δεν ψήφισε την Ακρα Δεξιά. Ακόμη κι αν οι Σουηδοί Δημοκράτες είχαν υψηλότερα ποσοστά, δεν θα συνεργαζόμασταν μαζί τους
Στέφαν Λέβιεν