Η μεγάλη των μικρομηκάδων γιορτή

Τι είναι το Φεστιβάλ Δράμας; Αρχικά ένας τόπος συνάντησης μικρομηκάδων. Κάποτε εκεί και μόνο εκεί είχαν την ευκαιρία να προβάλουν τη δουλειά τους, σε ένα κοινό υποψιασμένο. Σήμερα οι εστίες έχουν αυξηθεί. Αλλά το βραβείο στη Δράμα εξακολουθεί να διαθέτει και ένα κύρος διεθνές – τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τον μικρού μήκους θεσμό. Και τι είναι η ταινία μικρού μήκους, μια και το αναφέραμε; Ενα αυτόνομο φιλμικό και, κυρίως, δραματουργικό είδος ή απλώς το πρώτο βήμα για να οδηγηθεί κανείς στην περιπέτεια του μεγάλου μήκους και, κατ’ επέκταση, του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και ποιος ξέρει πού αλλού;

Για το τελευταίο η απάντηση είναι σχετικά εύκολη. Οι μικρομηκάδες άλλωστε (τουλάχιστον οι περισσότεροι εξ αυτών) είναι συνειδητοποιημένοι. Σου λέει, είναι κατώτερο το διήγημα σε σχέση με το μυθιστόρημα; Δηλαδή, ένα καλοκαιρινό ρομάντζο αξίζει το ίδιο με ένα διήγημα τριών σελίδων του Γκι ντε Μοπασάν; Η αλήθεια είναι πως δημιουργοί σαν τον Αχιλλέα Κυριακίδη, για παράδειγμα, επιμένουν χρόνια στο μικρό μήκος, σκηνοθετώντας μικρά διαμάντια που δεν θα μπορούσαν να αναπτυχθούν υπό άλλους όρους. Οπότε η απάντηση εδώ είναι σχετικά εύκολη.

Αλλά το πρώτο ερώτημα επιδέχεται πολλές απαντήσεις. Ο θεσμός μοιάζει να έχει δύο πρόσωπα. Από τη μια, το νεανικό (που «έρχεται» μαζί με τους σκηνοθέτες) και από την άλλη το κρατικό – και εδώ θα βρείτε όλες τις παθογένειες ενός τέτοιου θεσμού. Οι τελετές έναρξης και βράβευσης στη Δράμα παραμένουν μια ηχηρή παραφωνία ενώ και οι προβολές στο Ολύμπια παρουσίασαν πολλά προβλήματα. Και κάθε χρόνο ακούμε για εκείνη την περιβόητη καπναποθήκη που λένε να τη μετατρέψουν σε αίθουσα δεκαετίες τώρα.

Στο ελληνικό διαγωνιστικό τμήμα κατατέθηκαν 165 ταινίες. Από αυτές η προκριματική επιτροπή διάλεξε τις 38, αφήνοντας απέξω κάποιες που ίσως άξιζαν καλύτερης τύχης – οι περισσότερες ταινίες πάντως εστιάζουν στην οικονομική κρίση και στην κοινωνική πραγματικότητα όπως αυτή έχει διαμορφωθεί τα τελευταία δύσκολα αυτά χρόνια. Και όλα εδώ ξεκινούν από μια παρέα φίλων που ξεκινάει μια περιπέτεια, άνθρωποι οι οποίοι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να μιλήσουν γι’ αυτό που τους (μας) συμβαίνει μέσω του σινεμά, σε μια Ελλάδα που διαρκώς αλλάζει.

Το «Πάνω και κάτω» της Αννίτας Χαμηλού ξεκινά από την πραγματικότητα του να ζεις εδώ ανήκοντας στην τρίτη ηλικία, κα εμμέσως «ακούγεται» και το κλείσιμο της ΕΡΤ, ενώ ο ρατσισμός καταγράφεται στο «Spectrum» του Δημήτρη Γκότση, με πρωταγωνιστή τον Ερρίκο Λίτση. Ο Γαβριήλ Τζάφκας με το «Soe-mand» εμπνέεται από ποίημα του Καββαδία, η ζωή ενός άστεγου είναι το θέμα του «home» της Μάντης Σωτηρίου, και οι ισορροπίες της σχέσης μιας μητέρας με την κόρη της είναι στο επίκεντρο της δραματικής «Βόλτας» της Στέλλας Κυριακοπούλου.