Μέλισσες και Κοράκια στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος

Δύο ταινίες με ένα εισιτήριο. Μέχρι εδώ θα ήταν σχεδόν αδιάφορο και συνηθισμένο. Δεν πρόκειται όμως για δύο απλές ταινίες αλλά για τις κορυφαίες στιγμές του μεταπολεμικού ισπανικού σινεμά, του 20ού αιώνα. Μιλάμε για τις ταινίες «Θρέψε κοράκια» του Κάρλος Σάουρα και «Το πνεύμα του μελισσιού» του Βίκτορ Ερίθε.

Αν μου επιτρέπεται και μια προσωπική άποψη, το τελευταίο παραμένει για μένα η καλύτερη ταινία όλων των εποχών (προσέξτε – όχι η αγαπημένη μου, υπάρχει διαφορά).

Και οι δύο ταινίες γυρίστηκαν επί φρανκικού καθεστώτος, ακολουθώντας τη «γραμμή» που είχε υιοθετηθεί από τους ισπανούς κινηματογραφιστές με έμμεσες, αλληγορικές μεταφορές στον Ισπανικό Εμφύλιο και στη δικτατορία: οι χουντικοί λογοκριτές δεν μπορούσαν να τις ψαλιδίσουν γιατί, πολύ απλά, δεν καταλάβαιναν τι έβλεπαν.

Οι ομοιότητες πάντως δεν σταματούν εδώ: και στα δύο φιλμ κεντρικό θέμα είναι η επώδυνη μετάβαση από την παιδικότητα σε μια προεφηβεία πιο κοντά στην ενήλικη «πραγματική» ζωή. Και στις δύο ταινίες, το οικογενειακό περιβάλλον είναι εξόχως δυσλειτουργικό.

Το «Πνεύμα του μελισσιού» εξελίσσεται στο ερημικό τοπίο της Καστίλλης, σε ένα χωριό όπου προβάλλεται ο «Φρανκενστάιν» του 1931 απ’ όπου φαίνεται να απουσιάζουν οι νέοι άνδρες, ενώ το δράμα του «Θρέψε κοράκια» (με πρωταγωνίστρια την Τζεραλντίν Τσάπλιν) εξελίσσεται σε μια επιβλητική όσο και παρακμάζουσα έπαυλη, αποκομμένη από τη ζωή της Μαδρίτης. Τέλος και στα δύο φιλμ εμφανίζεται, σε ρόλους βασικούς, η μικρή Αννα Τόρεντ, μια πραγματικά αξέχαστη μορφή που ακολούθησε και μετά την ενηλικίωσή της μια ενδιαφέρουσα κινηματογραφική καριέρα.

Σημειώστε πως οι προβολές γίνονται από φιλμ 35 χιλιοστών και όχι από υποδεέστερα ψηφιακά «master» όπως, δυστυχώς, συμβαίνει συχνά με επανεκδόσεις τέτοιου τύπου (που δυστυχώς στέρησαν από κάποιες κλασικές θερινές αίθουσες το καλό τους όνομα). Είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να ανακαλύψουμε ξανά δύο μεγάλες στιγμές του ευρωπαϊκού μεταπολεμικού κινηματογράφου, στις ιδανικότερες συνθήκες.